เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ข้อ 855

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๕๕] ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบว่า อุตตรมาณพศิษย์ ปาราสิริยพราหมณ์ นิ่ง คอตก ก้มหน้า ซบเซา หมดปฏิภาณ จึงรับสั่งกะ ท่านพระอานนท์ว่า ดูกรอานนท์ ปาราสิริยพราหมณ์ ย่อมแสดงการเจริญอินทรีย์ แก่สาวกทั้งหลายอย่างหนึ่ง ส่วนการเจริญอินทรีย์อันไม่มีวิธีอื่นยิ่งกว่าในวินัยของ พระอริยะ ย่อมเป็นอีกอย่างหนึ่ง ฯ ท่านพระอานนท์ทูลว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาคผู้สุคต เป็นการสมควรแล้ว ที่พระผู้มีพระภาคจะทรงแสดงการเจริญอินทรีย์อันไม่มีวิธีอื่นยิ่งกว่า ในวินัยของพระ อริยะ ภิกษุทั้งหลายฟังต่อพระผู้มีพระภาคแล้ว จักทรงจำไว้ ฯ พ. ดูกรอานนท์ ถ้าเช่นนั้น เธอจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว ต่อไป ท่านพระอานนท์ทูลรับพระผู้มีพระภาคว่า ชอบแล้ว พระพุทธเจ้าข้า ฯ

mn152:3.1 #

อถ โข ภควา อุตฺตรํ มาณวํ ปาราสิริยนฺเตวาสึ@เชิงอรรถ: ๑ ม. สุเวฬุวเน ม. มุเขลุวเน ฯ ๒ ม. ปาราสิวิ ... ฯ ๓ ม. ยุ.@เอตฺถนฺตเร ปนสทฺโท อตฺถิ ฯ ตุณฺหีภูตํ มงฺกุภูตํ ปตฺตกฺขนฺธํ อโธมุขํ ปชฺฌายนฺตํ อปฺปฏิภาณํ วิทิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง

Atha kho bhagavā uttaraṁ māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ tuṇhībhūtaṁ maṅkubhūtaṁ pattakkhandhaṁ adhomukhaṁ pajjhāyantaṁ appaṭibhānaṁ viditvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

Knowing this, the Buddha addressed Venerable Ānanda,

อ้างอิงPTS 3.299 · สยามรัฐ 14.542

mn152:3.2 #

อญฺญถา โข อานนฺท เทเสติ ปาราสิริโย พฺราหฺมโณ จ สาวกานํ อินฺทฺริยภาวนํ อญฺญถา จ ปน ๑- อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา โหตีติ ฯ✎ ร่าง

“aññathā kho, ānanda, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanaṁ, aññathā ca panānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hotī”ti.

“Ānanda, the development of the faculties taught by Pārāsariya is quite different from the supreme development of the faculties in the training of the Noble One.”

mn152:3.3 #

เอตสฺส ภควา กาโล เอตสฺส สุคต กาโล✎ ร่าง

“Etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo

“Now is the time, Blessed One! Now is the time, Holy One.

mn152:3.4 #

ยํ ภควา อริยสฺส วินเย อนุตฺตรํ อินฺทฺริยภาวนํ เทเสยฺย ภควโต สุตฺวา ภิกฺขู ธาเรสฺสนฺตีติ ฯ✎ ร่าง

yaṁ bhagavā ariyassa vinaye anuttaraṁ indriyabhāvanaṁ deseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.

Let the Buddha teach the supreme development of the faculties in the training of the Noble One. The mendicants will listen and remember it.”

mn152:3.5 #

เตนหานนฺท สุณาหิ สาธุกํ มนสิกโรหิ ภาสิสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง

“Tenahānanda, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.

“Well then, Ānanda, listen and apply your mind well, I will speak.”

mn152:3.6 #

เอวมฺภนฺเตติ โข อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ปจฺจสฺโสสิ ฯ✎ ร่าง

“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

“Yes, sir,” Ānanda replied.