เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ
ปุพฺพาราเม มิคารมาตุ ปาสาเท ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in the stilt longhouse of Migāra’s mother in the Eastern Monastery.
อถ โข คณกโมคฺคลฺลาโน
พฺราหฺมโณ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา
สทฺธึ สมฺโมทิ✎ ร่าง
Atha kho gaṇakamoggallāno brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Then the brahmin Moggallāna the Accountant went up to the Buddha, and exchanged greetings with him.
สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข คณกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ
ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho gaṇakamoggallāno brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha:
เสยฺยถาปิ โภ โคตม อิมสฺส มิคารมาตุ
ปาสาทสฺส ทิสฺสติ อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา
ยทิทํ✎ ร่าง
“Seyyathāpi, bho gotama, imassa migāramātupāsādassa dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
“Worthy Gotama, in this stilt longhouse we can see gradual training, gradual progress, and gradual practice
ยาว ปจฺฉิมา โสปาณกเฬวรา✎ ร่าง
yāva pacchimasopānakaḷevarā;
down to the last step of the staircase.
อิเมสมฺปิ หิ โภ โคตม
พฺราหฺมณานํ ทิสฺสติ อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา
ยทิทํ✎ ร่าง
imesampi hi, bho gotama, brāhmaṇānaṁ dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
Among the brahmins we can see gradual training, gradual progress, and gradual practice
อชฺเฌเน✎ ร่าง
ajjhene;
in recitation.
อิเมสมฺปิ หิ โภ โคตม อิสฺสาสานํ ทิสฺสติ
อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา ยทิทํ✎ ร่าง
imesampi hi, bho gotama, issāsānaṁ dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
Among archers we can see gradual training, gradual progress, and gradual practice
อิสฺสตฺเถ✎ ร่าง
issatthe.
in archery.
อมฺหากมฺปิ หิ โภ โคตม คณกานํ คณนาชีวานํ ทิสฺสติ
อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา ยทิทํ✎ ร่าง
Amhākampi hi, bho gotama, gaṇakānaṁ gaṇanājīvānaṁ dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
Among us accountants, who earn a living by accounting, we can see gradual training, gradual progress, and gradual practice
สงฺขาเน✎ ร่าง
saṅkhāne.
in mathematics.
มยํ
หิ โภ โคตม อนฺเตวาสี ลภิตฺวา ปฐมํ เอวํ คณาเปม✎ ร่าง
Mayañhi, bho gotama, antevāsiṁ labhitvā paṭhamaṁ evaṁ gaṇāpema:
For when we get an apprentice we first make them count:
เอกํ
เอกกํ เทฺว ทุกา ตีณิ ติกา จตฺตาริ จตุกฺกา ปญฺจ ปญฺจกา
สตฺต สตฺตกา อฏฺฐ อฏฺฐกา นว นวกา ทส ทสกาติ✎ ร่าง
‘ekaṁ ekakaṁ, dve dukā, tīṇi tikā, cattāri catukkā, pañca pañcakā, cha chakkā, satta sattakā, aṭṭha aṭṭhakā, nava navakā, dasa dasakā’ti;
‘One one, two twos, three threes, four fours, five fives, six sixes, seven sevens, eight eights, nine nines, ten tens.’
สตมฺปิ
มยํ โภ โคตม คณาเปม✎ ร่าง
satampi mayaṁ, bho gotama, gaṇāpema, bhiyyopi gaṇāpema.
We even make them count up to a hundred.
สกฺกา นุ โข โภ โคตม อิมสฺมึปิ
ธมฺมวินเย เอวเมว อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา
ปญฺญาเปตุนฺติ✎ ร่าง
Sakkā nu kho, bho gotama, imasmimpi dhammavinaye evameva anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā paññapetun”ti?
Is it possible to similarly describe a gradual training, gradual progress, and gradual practice in this teaching and training?”
ฯ✎ ร่าง
“Sakkā, brāhmaṇa, imasmimpi dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā paññapetuṁ.
“It is possible, brahmin.
อ้างอิงPTS 3.2 · สยามรัฐ 14.82