เล่ม ๑๕ — สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ข้อ 122

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๒๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้- สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ มิคทายวัน ในสวนมัททกุจฉิ เขตพระนครราชคฤห์ ก็โดยสมัยนั้นแล พระบาทของพระผู้มีพระภาคถูกสะเก็ด หินกระทบแล้ว ได้ยินว่า เวทนาทั้งหลาย ของพระผู้มีพระภาคมาก เป็นความ ลำบากมีในพระสรีระ กล้าแข็ง เผ็ดร้อน ไม่สำราญ ไม่ทรงสบาย ได้ยินว่า พระผู้มีพระภาคทรงมีพระสติสัมปชัญญะอดกลั้นเวทนาทั้งหลาย ไม่ทรงเดือดร้อน ในครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาครับสั่งให้ปูผ้าสังฆาฏิสี่ชั้น ทรงสำเร็จสีหไสยาส โดยพระปรัสเบื้องขวา ซ้อนพระบาทเหลื่อมด้วยพระบาท ทรงมีพระสติ สัมปชัญญะอยู่ ฯ

sn1.38:1.2 #

เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ@เชิงอรรถ: ๑ สี. อูหจฺจ อูปจฺจาติปิ เทฺว ปาฐา ฯ ม. อุหจฺจ ฯ มทฺทกุจฺฉิสฺมึ มิคทาเย ฯ✎ ร่าง

ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati maddakucchismiṁ migadāye.

At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Maddakucchi deer park.

sn1.38:1.3 #

เตน โข ปน สมเยน ภควโต ปาโท ๑- สกลิกาย ขโต ๒- โหติ ฯ✎ ร่าง

Tena kho pana samayena bhagavato pādo sakalikāya khato hoti.

Now at that time the Buddha’s foot had been cut by a wooden splinter.

sn1.38:1.4 #

ภูสา สุทํ ภควโต เวทนา วตฺตนฺติ สารีริกา ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา อสาตา อมนาปา ฯ✎ ร่าง

Bhusā sudaṁ bhagavato vedanā vattanti sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā;

The Buddha was stricken by harrowing pains; physical feelings that were painful, sharp, severe, acute, unpleasant, and disagreeable.

sn1.38:1.5 #

ตา สุทํ ภควา สโต สมฺปชาโน อธิวาเสติ อวิหญฺญมาโน ฯ✎ ร่าง

tā sudaṁ bhagavā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno.

But he endured unbothered, with mindfulness and situational awareness.

sn1.38:1.6 #

อถ โข ภควา จตุคฺคุณํ สงฺฆาฏึ ปญฺญาเปตฺวา ทกฺขิเณน ปสฺเสน สีหเสยฺยํ กปฺเปติ ปาเท ๓- ปาทํ อจฺจาธาย สโต สมฺปชาโน ฯ✎ ร่าง

Atha kho bhagavā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeti pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno.

And then he spread out his outer robe folded in four and laid down in the lion’s posture—on the right side, placing one foot on top of the other—mindful and aware.