‹ กลับ
ทหรสูตร
เล่ม ๑๕ — สังยุตตนิกาย สคาถวรรค · ข้อ 326 · สํ.สก. ๑๕/๒๑๕๓ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๒๖] พระผู้มีพระภาคผู้พระสุคตศาสดา ครั้นตรัสไวยากรณ์ภาษิตนี้ จบลงแล้ว จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า นรชนไม่พึงดูถูกดูหมิ่น กษัตริย์ผู้ถึงพร้อมด้วยพระชาติ มี พระชาติสูง ผู้ทรงพระยศว่ายังทรงพระเยาว์ เพราะเหตุว่า พระองค์เป็นมนุษย์ชั้นสูง ได้เสวยราชสมบัติแล้ว ทรงพระ- พิโรธขึ้น ย่อมทรงลงพระราชอาชญาอย่างหนักแก่เขาได้ ฉะนั้น ผู้รักษาชีวิตของตน พึงงดเว้นการสบประมาทกษัตริย์ นั้นเสีย ฯ นรชนเห็นงูที่บ้านหรือที่ป่าก็ตาม ไม่พึงดูถูกดูหมิ่นว่าตัวเล็ก (เพราะเหตุว่า) งูเป็นสัตว์มีพิษ (เดช) ย่อมเที่ยวไปด้วย รูปร่างต่างๆ งูนั้นพึงมากัด ชายหญิงผู้พลั้งเผลอในบางคราว ฉะนั้น ผู้รักษาชีวิตของตน พึงงดเว้นการสบประมาทงู นั้นเสีย ฯ นรชนไม่พึงดูถูกดูหมิ่นไฟที่กินเชื้อมาก ลุกเป็นเปลว มี ทางดำ (ที่ๆ ไฟไหม้ไปดำ) ว่าเล็กน้อย เพราะว่าไฟนั้นได้ เชื้อแล้วก็เป็นกองไฟใหญ่ พึงลามไหม้ชายหญิงผู้พลั้งเผลอ ในบางคราว ฉะนั้น ผู้รักษาชีวิตของตน พึงงดเว้นการ สบประมาทไฟนั้นเสีย ฯ (แต่ว่า) ป่าใดที่ถูกไฟไหม้จนดำไปแล้ว เมื่อวันคืนล่วงไปๆ พรรณหญ้าหรือต้นไม้ยังงอกขึ้นที่ป่านั้นได้ ส่วนผู้ใดถูกภิกษุ ผู้มีศีลแผดเผา ๑- ด้วยเดช บุตรธิดาและปศุสัตว์ของผู้นั้นย่อม พินาศ ทายาทของเขาก็ย่อมไม่ได้รับทรัพย์มรดก เขาเป็นผู้ ไม่มีเผ่าพันธุ์ ย่อมเป็นเหมือนตาลยอดด้วน ฯ ฉะนั้นแลบุคคลผู้เป็นบัณฑิต พิจารณาเห็นงู ไฟ กษัตริย์ผู้ ทรงยศ และภิกษุผู้มีศีล ว่าเป็นภัยแก่ตน พึงประพฤติต่อ โดยชอบทีเดียว ฯ
เทียบรายประโยค (48 ประโยค)
sn3.1:4.1 #
อิทมโวจ ภควา✎ ร่าง
Idamavoca bhagavā.
That is what the Buddha said.
sn3.1:4.2 #
อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ เอตทโวจ สตฺถา✎ ร่าง
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
Then the Holy One, the Teacher, went on to say:
sn3.1:5.1 #
ขตฺติยํ ชาติสมฺปนฺนํ✎ ร่าง
“Khattiyaṁ jātisampannaṁ,
“A man should not despise
sn3.1:5.2 #
อภิชาตํ ยสสฺสินํ✎ ร่าง
abhijātaṁ yasassinaṁ;
an aristocrat of impeccable lineage,
sn3.1:5.3 #
ทหโรติ นาวชาเนยฺย✎ ร่าง
Daharoti nāvajāneyya,
high-born and famous,
sn3.1:5.4 #
น นํ ปริภเว นโร✎ ร่าง
na naṁ paribhave naro.
just because they’re young.
sn3.1:6.1 #
ฐานมฺหิ โส มนุสฺสินฺโท✎ ร่าง
Ṭhānañhi so manujindo,
For it’s possible that that lord of mankind,
อ้างอิงพุทธชยันตี 13.132
sn3.1:6.2 #
รชฺชํ ลทฺธาน ขตฺติโย✎ ร่าง
rajjaṁ laddhāna khattiyo;
as aristocrat, will gain the throne.
sn3.1:6.3 #
โส กุทฺโธ ราชทณฺเฑน✎ ร่าง
So kuddho rājadaṇḍena,
And in his anger he’ll execute a royal punishment,
sn3.1:6.4 #
ตสฺมึ ปกฺกมเต ภุสํ✎ ร่าง
tasmiṁ pakkamate bhusaṁ;
and have you violently beaten.
sn3.1:6.5 #
ตสฺมา ตํ ปริวชฺเชยฺย✎ ร่าง
Tasmā taṁ parivajjeyya,
Hence you should avoid him
sn3.1:6.6 #
รกฺขํ ชีวิตมตฺตโน✎ ร่าง
rakkhaṁ jīvitamattano.
for the sake of your own life.
sn3.1:7.1 #
คาเม วา ยทิ วารญฺเญ✎ ร่าง
Gāme vā yadi vā raññe,
Whether in village or wilderness,
sn3.1:7.2 #
ยตฺถ ปสฺเส ภุชงฺคมํ✎ ร่าง
yattha passe bhujaṅgamaṁ;
wherever a serpent is seen,
sn3.1:7.3 #
ทหโรติ นาวชาเนยฺย✎ ร่าง
Daharoti nāvajāneyya,
a man should not look down on it
sn3.1:7.4 #
น นํ ปริภเว นโร✎ ร่าง
na naṁ paribhave naro.
or despise it for its youth.
sn3.1:8.1 #
อุจฺจาวเจหิ วณฺเณหิ✎ ร่าง
Uccāvacehi vaṇṇehi,
With its rainbow of colors,
อ้างอิงสยามรัฐ 15.100
sn3.1:8.2 #
อุรโค จรติ เตชสี✎ ร่าง
urago carati tejasī;
the serpent of fiery breath glides along.
sn3.1:8.3 #
โส อาสชฺช ฑํเส พาลํ✎ ร่าง
So āsajja ḍaṁse bālaṁ,
It lashes out and bites the fool,
sn3.1:8.4 #
นรํ นาริญฺจ เอกทา✎ ร่าง
naraṁ nāriñca ekadā;
both men and women alike.
sn3.1:8.5 #
ตสฺมา ตํ ปริวชฺเชยฺย✎ ร่าง
Tasmā taṁ parivajjeyya,
Hence you should avoid it
sn3.1:8.6 #
รกฺขํ ชีวิตมตฺตโน✎ ร่าง
rakkhaṁ jīvitamattano.
for the sake of your own life.
sn3.1:9.1 #
ปหูตภกฺขํ ชาลินํ✎ ร่าง
Pahūtabhakkhaṁ jālinaṁ,
A fire devours a huge amount,
sn3.1:9.2 #
ปาวกํ กณฺหวตฺตนึ✎ ร่าง
pāvakaṁ kaṇhavattaniṁ;
a conflagration with a blackened trail.
sn3.1:9.3 #
ทหโรติ นาวชาเนยฺย✎ ร่าง
Daharoti nāvajāneyya,
A man should not look down on it
sn3.1:9.4 #
น นํ ปริภเว นโร✎ ร่าง
na naṁ paribhave naro.
just because it’s young.
sn3.1:10.1 #
ลทฺธา หิ โส อุปาทานํ✎ ร่าง
Laddhā hi so upādānaṁ,
For once it gets fuel
sn3.1:10.2 #
มหา หุตฺวาน ปาวโก✎ ร่าง
mahā hutvāna pāvako;
it’ll become a huge conflagration.
sn3.1:10.3 #
โส อาสชฺช ฑเห พาลํ✎ ร่าง
So āsajja ḍahe bālaṁ,
It’ll lash out and burn the fool,
sn3.1:10.4 #
นรํ นาริญฺจ เอกทา✎ ร่าง
naraṁ nāriñca ekadā;
both men and women alike.
sn3.1:10.5 #
ตสฺมา ตํ ปริวชฺเชยฺย✎ ร่าง
Tasmā taṁ parivajjeyya,
Hence you should avoid it
sn3.1:10.6 #
รกฺขํ ชีวิตมตฺตโน✎ ร่าง
rakkhaṁ jīvitamattano.
for the sake of your own life.
sn3.1:11.1 #
วนํ ยทคฺคิ ฑหติ✎ ร่าง
Vanaṁ yadaggi ḍahati,
When a forest is burned by fire,
sn3.1:11.2 #
ปาวโก กณฺหวตฺตนี✎ ร่าง
pāvako kaṇhavattanī;
a conflagration with a blackened trail,
sn3.1:11.3 #
ชายนฺติ ตตฺถ ปาโรหา✎ ร่าง
Jāyanti tattha pārohā,
the shoots will spring up there again,
sn3.1:11.4 #
อโหรตฺตานมจฺจเย✎ ร่าง
ahorattānamaccaye.
with the passing of the days and nights.
sn3.1:12.1 #
ยญฺจ โข สีลสมฺปนฺโน✎ ร่าง
Yañca kho sīlasampanno,
But if a mendicant endowed with ethics
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 23.86
sn3.1:12.2 #
ภิกฺขุ ฑหติ เตชสา✎ ร่าง
bhikkhu ḍahati tejasā;
burns you with their power,
sn3.1:12.3 #
น ตสฺส ปุตฺตา ปสโว✎ ร่าง
Na tassa puttā pasavo,
you’ll have no children or livestock,
sn3.1:12.4 #
ทายาทา วินฺทเร ธนํ✎ ร่าง
dāyādā vindare dhanaṁ;
nor will your heirs find wealth.
sn3.1:12.5 #
อนปจฺจา อทายาทา✎ ร่าง
Anapaccā adāyādā,
Childless and heirless you become,
sn3.1:12.6 #
ตาลวตฺถุ ภวนฺติ เต✎ ร่าง
tālāvatthū bhavanti te.
like a palm-tree stump.
sn3.1:13.1 #
ตสฺมา หิ ปณฺฑิโต โปโส✎ ร่าง
Tasmā hi paṇḍito poso,
That’s why an astute person,
sn3.1:13.2 #
สมฺปสฺสํ ภยมตฺตโน✎ ร่าง
sampassaṁ atthamattano;
seeing what’s good for themselves,
sn3.1:13.3 #
ภุชงฺคมํ ปาวกญฺจ✎ ร่าง
Bhujaṅgamaṁ pāvakañca,
would always treat these properly:
sn3.1:13.4 #
ขตฺติยญฺจ ยสสฺสินํ✎ ร่าง
khattiyañca yasassinaṁ;
a snake, a conflagration,
sn3.1:13.5 #
ภิกฺขุญฺจ สีลสมฺปนฺนํ✎ ร่าง
Bhikkhuñca sīlasampannaṁ,
a famous aristocrat,
sn3.1:13.6 #
สมฺมเทว สมาจเรติ ฯ✎ ร่าง
sammadeva samācare”ti.
and a mendicant endowed with ethics.”
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๕ — สังยุตตนิกาย สคาถวรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน