เนื้อความทั้งข้อ
[๓๙๒] พระผู้มีพระภาคผู้พระสุคตศาสดา ครั้นตรัสไวยากรณ์ภาษิตนี้
จบลงแล้ว จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า
ข้าวเปลือก ทรัพย์ เงินทอง หรือข้าวของ ที่หวงแหนอย่าง
ใดอย่างหนึ่งมีอยู่ ทาส กรรมกร คนใช้ และผู้อาศัยของ
เขา พึงพาเอาไปไม่ได้ทั้งหมด จะต้องถึงซึ่งการละทิ้งไว้
ทั้งหมด ฯ
ก็บุคคลทำกรรมใด ด้วยกาย ด้วยวาจา หรือด้วยใจ กรรม
นั้นแหละ เป็นของๆ เขา และเขาย่อมพาเอากรรมนั้นไป
อนึ่งกรรมนั้นย่อมติดตามเขาไป เหมือนเงาติดตามตน ฉะนั้น
เพราะฉะนั้น บุคคลควรทำกรรมดี สั่งสมไว้สำหรับภพหน้า
บุญทั้งหลายย่อมเป็นที่พึ่งของสัตว์ทั้งหลายในโลกหน้า ฯ
รวมพระสูตรในวรรคที่ ๒ นี้ มี ๑๐ สูตร คือ ชฏิลสูตรที่ ๑ ปัญจ-
*ราชสูตรที่ ๒ โทณปากสูตรที่ ๓ สังคามวัตถุสูตร กล่าวไว้ ๒ สูตร เป็นที่ ๔
และที่ ๕ ธีตุสูตรที่ ๖ อัปปมาทสูตร ๒ สูตร เป็นที่ ๗ และที่ ๘ กับอปุตตก-
*สูตร กล่าวไว้ ๒ สูตร เป็นที่ ๙ และที่ ๑๐ ครบวรรคพอดี ฯ
อิทมโวจ ฯเปฯ✎ ร่าง
Idamavoca …pe….
That is what the Buddha said. …
ธญฺญํ ธนํ รชตํ ชาตรูปํ✎ ร่าง
“Dhaññaṁ dhanaṁ rajataṁ jātarūpaṁ,
“Grain, money, silver, and gold,
ปริคฺคหํ วาปิ ยทตฺถิ กิญฺจิ✎ ร่าง
Pariggahaṁ vāpi yadatthi kiñci;
or whatever other possessions there are;
ทาสา กมฺมกรา เปสฺสา✎ ร่าง
Dāsā kammakarā pessā,
bondservants, workers, servants,
เย จสฺส อนุชีวิโน✎ ร่าง
Ye cassa anujīvino.
and those dependent for their livelihood:
สพฺพนฺนาทาย คนฺตพฺพํ✎ ร่าง
Sabbaṁ nādāya gantabbaṁ,
you must go on without taking these;
อ้างอิงสยามรัฐ 15.135
สพฺพํ นิกฺขีปคามินํ✎ ร่าง
sabbaṁ nikkhippagāminaṁ;
all of them are left behind.
ยญฺจ กโรติ กาเยน✎ ร่าง
Yañca karoti kāyena,
But the deeds you do
วาจาย อุท เจตสา✎ ร่าง
vācāya uda cetasā.
by body, speech, and mind—
ตํ หิ ตสฺส สกํ โหติ✎ ร่าง
Tañhi tassa sakaṁ hoti,
that’s what you can call your own.
ตญฺจ อาทาย คจฺฉติ✎ ร่าง
taṁva ādāya gacchati;
That’s what you take when you go.
ตญฺจสฺส อนุคํ โหติ✎ ร่าง
Taṁvassa anugaṁ hoti,
That’s what goes with you,
ฉายาว อนุปายินี✎ ร่าง
chāyāva anapāyinī.
like a shadow that never leaves.
ตสฺมา กเรยฺย กลฺยาณํ✎ ร่าง
Tasmā kareyya kalyāṇaṁ,
That’s why you should do good,
นิจยํ สมฺปรายิกํ✎ ร่าง
nicayaṁ samparāyikaṁ;
investing in the future life.
ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ✎ ร่าง
Puññāni paralokasmiṁ,
The good deeds of sentient beings
ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินนฺติ ฯ✎ ร่าง
patiṭṭhā honti pāṇinan”ti.
support them in the next world.”
ทุติโย วคฺโค ฯ✎ ร่าง
Dutiyo vaggo.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
ชฏิลา ปญฺจราชาโน✎ ร่าง
Jaṭilā pañca rājāno,
โทณปากกุเรน จ✎ ร่าง
Doṇapākakurena ca;
สงฺคาเมน เทฺว วุตฺตานิ ธีตร✎ ร่าง
Saṅgāmena dve vuttāni,
า ๑- เทฺว อปฺปมาเทน จ✎ ร่าง
Mallikā dve appamādena ca;
อปุตฺตเกน เทฺว วุตฺตา✎ ร่าง
Aputtakena dve vuttā,
วคฺโค เตน ปวุจฺจตีติ ฯ✎ ร่าง
Vaggo tena pavuccatīti.
—
Saṁyutta Nikāya 3.21
Linked Discourses 3.21
ตติยวคฺโค ตติโย
-----
ปฐมํ✎ ร่าง
3. Tatiyavagga
3. Kosala
ปุคฺคลสุตฺต✎ ร่าง
Puggalasutta
Individuals
ํ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อ้างอิงสยามรัฐ 15.136 · ฉัฏฐสังคายนา 23.112