เนื้อความทั้งข้อ
[๕๐] ส. ท่านผู้มีอายุ เราเป็นผู้ใหม่ บวชไม่นาน เพิ่งมาสู่ธรรมวินัย
นี้ เราไม่อาจบอกท่านได้พิสดาร พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น เป็นพระอรหันต-
*สัมมาสัมพุทธเจ้า เสด็จประทับที่ตโปทาราม เขตพระนครราชคฤห์ ท่านเข้า
ไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้นแล้ว ทูลถามเรื่องนี้เถิด พระผู้มีพระภาคทรง
พยากรณ์แก่ท่านอย่างใด ท่านพึงทรงจำเรื่องนั้นไว้อย่างนั้นเถิด ฯ
ท. พระผู้มีพระภาคนั้น อันพวกเทวดามีบริวารมากจำพวกอื่นแวดล้อม
แล้ว ข้าพเจ้าจะเข้าไปเฝ้าไม่ได้ง่ายเลย ภิกษุ ถ้าท่านเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค
นั้นแล้วพึงทูลถามเรื่องนี้ แม้ข้าพเจ้าพึงมาเพื่อฟังธรรม ฯ
พระสมิทธิเถระผู้มีอายุรับต่อเทวดานั้นว่า ท่านผู้มีอายุ เราจะทูลถาม
อย่างนี้ แล้วจึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค ครั้นเข้าไปแล้ว จึงถวายอภิวาท
พระผู้มีพระภาค แล้วนั่งอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ฯ
อหํ โข อาวุโส นโว อจิรปพฺพชิโต อธุนาคโต อิมํ
ธมฺมวินยํ น ตาหํ สกฺโกมิ วิตฺถาเรน อาจิกฺขิตุํ✎ ร่าง
Na tāhaṁ sakkomi vitthārena ācikkhituṁ.
I’m not able to explain this in detail.
อยํ โส ภควา
อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ ราชคเห วิหรติ ตโปทาราเม✎ ร่าง
Ayaṁ so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho rājagahe viharati tapodārāme.
But he, that Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha, is staying near Rājagaha in the Hot Springs Monastery.
ตํ ภควนฺตํ
อุปสงฺกมิตฺวา เอตมตฺถํ ปุจฺฉ✎ ร่าง
Taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccha.
You should approach him and ask about this matter.
ยถา เต ภควา พฺยากโรติ ตถา
นํ ธาเรยฺยาสีติ ฯ✎ ร่าง
Yathā te bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāsī”ti.
And you should remember it in line with the Buddha’s answer.”
น โข ภิกฺขุ สุกโร โส ภควา อเมฺหหิ
@เชิงอรรถ: ๑ ภีโยติปิ ปาโฐ ฯ ๒ สี. ปุจฺเฉยฺยาสิ ฯ
อุปสงฺกมิตุํ อญฺญาหิ มเหสกฺขาหิ เทวตาหิ ปริวุโต✎ ร่าง
“Na kho, bhikkhu, sukaro so bhagavā amhehi upasaṅkamituṁ, aññāhi mahesakkhāhi devatāhi parivuto.
“It’s not easy for us to approach the Buddha, as he is surrounded by other illustrious deities.
อ้างอิงสยามรัฐ 15.14 · พุทธชยันตี 13.20
สเจ โข
ตฺวํ ภิกฺขุ ตํ ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตมตฺถํ ปุจฺเฉยฺยาสิ มยํปิ
อาคจฺเฉยฺยาม ธมฺมสฺสวนายาติ ๑- ฯ✎ ร่าง
Sace kho tvaṁ, bhikkhu, taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyāsi, mayampi āgaccheyyāma dhammassavanāyā”ti.
If you go to the Buddha and ask him about this matter, we’ll come along and listen to the teaching.”
เอวมาวุโสติ โข อายสฺมา
สมิทฺธิ ตสฺสา เทวตาย ปฏิสฺสุณิตฺวา ๒- เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
“Evamāvuso”ti kho āyasmā samiddhi tassā devatāya paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā samiddhi bhagavantaṁ etadavoca:
“Yes, reverend,” Venerable Samiddhi replied. He went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. Then he added: