เล่ม ๑๕ — สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ข้อ 551

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๕๑] ลำดับนั้น เสลาภิกษุณีได้มีความดำริว่า นี่ใครหนอกล่าวคาถา จะเป็นมนุษย์หรืออมนุษย์ ฯ ทันใดนั้น เสลาภิกษุณีได้มีความดำริว่า นี่คือมารผู้มีบาป ใคร่จะให้เรา บังเกิดความกลัว ความหวาดเสียว ความขนพองสยองเกล้า และใคร่จะให้เคลื่อน จากสมาธิ จึงกล่าวคาถา ฯ ครั้นเสลาภิกษุณีทราบว่า นี่คือมารผู้มีบาปแล้ว จึงได้กล่าวกะมารผู้มีบาป ด้วยคาถาว่า รูปนี้ ไม่มีใครสร้าง อัตภาพนี้ ไม่มีใครก่อ รูปเกิดขึ้น เพราะอาศัยเหตุ ดับไป เพราะเหตุดับ ฯ พืชชนิดใดชนิดหนึ่งที่บุคคลหว่านลงในนา ย่อมงอกขึ้น เพราะอาศัยเหตุ ๒ ประการ คือ รสในแผ่นดิน และยาง ในพืช ฉันใด ขันธ์ ธาตุ และอายตนะ ๖ เหล่านี้ ก็เกิดขึ้น เพราะอาศัยเหตุ ดับไป เพราะเหตุดับ ฉันนั้น ฯ ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์ เสียใจว่า เสลาภิกษุณีรู้จักเรา ดังนี้ จึงได้อันตรธานไปในที่นั้นเอง ฯ

sn5.9:3.1 #

อถ โข เสลาย ภิกฺขุนิยา เอตทโหสิ✎ ร่าง

Atha kho selāya bhikkhuniyā etadahosi:

Then the nun Selā thought,

sn5.9:3.2 #

โก นุ ขฺวายํ มนุสฺโส วา อมนุสฺโส วา คาถํ ภาสตีติ ฯ✎ ร่าง

“ko nu khvāyaṁ manusso vā amanusso vā gāthaṁ bhāsatī”ti?

“Who’s speaking this verse, a human or a non-human?”

sn5.9:3.3 #

อถ โข เสลาย ภิกฺขุนิยา เอตทโหสิ✎ ร่าง

Atha kho selāya bhikkhuniyā etadahosi:

Then she thought,

sn5.9:3.4 #

มาโร โข อยํ ปาปิมา มม ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม คาถํ ภาสตีติ ฯ✎ ร่าง

“māro kho ayaṁ pāpimā mama bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁsaṁ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṁ bhāsatī”ti.

“This is Māra the Wicked, wanting to make me feel fear, terror, and goosebumps, wanting to make me fall away from immersion!”

sn5.9:3.5 #

อถ โข เสลา ภิกฺขุนี มาโร อยํ ปาปิมา อิติ วิทิตฺวา มารํ ปาปิมนฺตํ คาถาหิ อชฺฌภาสิ✎ ร่าง

Atha kho selā bhikkhunī “māro ayaṁ pāpimā” iti viditvā māraṁ pāpimantaṁ gāthāhi paccabhāsi:

Then Selā, knowing that this was Māra the Wicked, replied to him in verse:

sn5.9:4.1 #

นยิทํ ปกตํ ๕- พิมฺพํ✎ ร่าง

“Nayidaṁ attakataṁ bimbaṁ,

“This puppet isn’t self-made,

sn5.9:4.2 #

นยิทํ ปกตํ ๖- อฆํ✎ ร่าง

nayidaṁ parakataṁ aghaṁ;

nor is this gloom made by another.

sn5.9:4.3 #

เหตุํ ปฏิจฺจ สมฺภูตํ✎ ร่าง

Hetuṁ paṭicca sambhūtaṁ,

It comes to be because of a cause,

sn5.9:4.4 #

เหตุภงฺคา นิรุชฺฌติ✎ ร่าง

hetubhaṅgā nirujjhati.

and ceases when the cause breaks up.

sn5.9:5.1 #

ยถาปิ อญฺญตรํ พีชํ✎ ร่าง

Yathā aññataraṁ bījaṁ,

It’s like a seed that’s sown

sn5.9:5.2 #

เขตฺเต วุตฺตํ วิรูหติ✎ ร่าง

khette vuttaṁ virūhati;

in a field; it grows

sn5.9:5.3 #

ปฐวีรสญฺจ อาคมฺม✎ ร่าง

Pathavīrasañcāgamma,

relying on both the soil’s nutrients

sn5.9:5.4 #

สิเนหญฺจ ตทูภยํ✎ ร่าง

sinehañca tadūbhayaṁ.

as well as moisture.

sn5.9:6.1 #

เอวํ ขนฺธา จ ธาตุโย✎ ร่าง

Evaṁ khandhā ca dhātuyo,

In the same way the aggregates and elements

sn5.9:6.2 #

ฉ จ อายตนา อิเม✎ ร่าง

cha ca āyatanā ime;

and these six sense fields

sn5.9:6.3 #

เหตุํ ปฏิจฺจ สมฺภูตา✎ ร่าง

Hetuṁ paṭicca sambhūtā,

come to be because of a cause,

sn5.9:6.4 #

เหตุภงฺคา นิรุชฺฌเรติ ฯ✎ ร่าง

hetubhaṅgā nirujjhare”ti.

and cease when the cause breaks up.”

sn5.9:7.1 #

อถ โข มาโร ปาปิมา ชานาติ มํ เสลา ภิกฺขุนีติ ทุกฺขี ทุมฺมโน ตตฺเถวนฺตรธายีติ ฯ ท✎ ร่าง

Atha kho māro pāpimā “jānāti maṁ selā bhikkhunī”ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.

Then Māra the Wicked, thinking, “The nun Selā knows me!” miserable and sad, vanished right there.

sn5.10:5.3 #

สม✎ ร่าง

Evaṁ khandhesu santesu,

So too, when the aggregates are present

sn5.10:0.1 #

ํ วชิราสุตฺตํ✎ ร่าง

Saṁyutta Nikāya 5.10

Linked Discourses 5.10