เนื้อความทั้งข้อ
[๖๒๕] เมื่อพระผู้มีพระภาคปรินิพพานแล้ว ท่านพระอนุรุทธะได้กล่าว
คาถานี้ พร้อมกับกาลเป็นที่ปรินิพพานว่า
ลมอัสสาสะปัสสาสะ (หายใจเข้าออก) มิได้มีแล้วแด่พระผู้มี
พระภาคผู้มีจิตตั้งมั่นคงที่ พระผู้มีพระภาคมีจักษุไม่ทรงหวั่น
ไหว ทรงปรารภสันติปรินิพพานแล้ว พระผู้มีพระภาคมีจิต
ไม่หดหู่ ทรงอดกลั้นเวทนาเสียได้ ความพ้นแห่งจิตได้มี
แล้ว เหมือนความดับแห่งประทีป ฉะนั้น ฯ
พรหมปัญจกะนี้ พระธรรมสังคาหกาจารย์แสดงด้วยสนังกุมารสูตร
เทวทัตตสูตร อันทธกวินทสูตร อรุณวตีสูตร และปรินิพพานสูตร ฯ
ปรินิพฺพุเต ภควติ สห ปรินิพฺพานา อายสฺมา อนุรุทฺโธ
อิมา คาถาโย อภาสิ✎ ร่าง
Parinibbute bhagavati saha parinibbānā āyasmā anuruddho imā gāthāyo abhāsi:
When the Buddha was fully quenched, Venerable Anuruddha spoke this verse:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 23.186
นาหุ อสฺสาสปสฺสาโส✎ ร่าง
“Nāhu assāsapassāso,
“There was no more breathing
ฐิตจิตฺตสฺส ตาทิโน✎ ร่าง
ṭhitacittassa tādino;
for the unaffected one of steady heart.
อเนโช สนฺติมารพฺภ✎ ร่าง
Anejo santimārabbha,
Imperturbable, committed to peace,
จกฺขุมา ปรินิพฺพุโต✎ ร่าง
cakkhumā parinibbuto.
the Clear-eyed One was fully quenched.
อสลฺลีเนน จิตฺเตน✎ ร่าง
Asallīnena cittena,
He put up with painful feelings
เวทนํ อชฺฌวาสยิ✎ ร่าง
vedanaṁ ajjhavāsayi;
without flinching.
ปชฺโชตสฺเสว นิพฺพานํ✎ ร่าง
Pajjotasseva nibbānaṁ,
The liberation of his heart
วิโมกฺโข เจตโส อหูติ ฯ
พ✎ ร่าง
vimokkho cetaso ahū”ti.
was like the extinguishing of a lamp.”
ฺรหฺมปญฺจกํ ฯ✎ ร่าง
Dutiyo vaggo.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
พฺรหฺมาสนํ เทวทตฺโต✎ ร่าง
Brahmāsanaṁ devadatto,
อ้างอิงสยามรัฐ 15.234
อนฺธกวินฺโท อรุณวตี✎ ร่าง
Andhakavindo aruṇavatī;
ปรินิพฺพาเนน จ เทสิตํ✎ ร่าง
Parinibbānena ca desitaṁ,
อิทํ พฺรหฺมปญฺจกํ ๒- ฯ✎ ร่าง
Idaṁ brahmapañcakanti.
พฺรหฺมสํยุตฺตํ สมตฺตํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ที. มหา. ๑๐/๑๘๒. มหาปรินิพฺพานสุตฺเต ยํ กาลมกรี มุนีติ ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ@๒ อิมสฺมิญฺจ พฺรหฺมสํยุตฺตสฺสนฺเต ฯ@ตสฺสุทฺทานํ@พฺรหฺมายาจนํ คารวญฺจ พฺรหฺมเทโว พโก พฺรหฺมา
อญฺญตโร จ พฺรหฺมา จ พฺรหฺมโลโก โกกาลิกญฺจ
อาฬวิกญฺจ ตุทุ จ พฺรหฺมา โกกาลิกภิกฺขุ
สนงฺกุมาเรน เทวทตฺตํ อนฺธวินฺทํ อรุณวตี
ปรินิพฺพาเนน ปณฺณรสาติ
อีทิสา ปาฐกฺกมา ทิสฺสนฺติ ฯ
----------------
พฺราหฺมณ✎ ร่าง
Brahmasaṁyuttaṁ samattaṁ.
The Linked Discourses on the Divinity are complete.
สํยุตฺตํ✎ ร่าง
Saṁyutta Nikāya 7.1
Linked Discourses 7.1
อรหนฺตวคฺโค ปฐโม
----------
ปฐมํ✎ ร่าง
1. Arahantavagga
1. The Perfected Ones
ธนญฺชานีสุตฺต✎ ร่าง
Dhanañjānīsutta
With Dhanañjānī
ํ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงสยามรัฐ 15.235 · ฉัฏฐสังคายนา 23.187 · พุทธชยันตี 13.286