เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ ภควา
เอตทโวจ สจฺจํ กิร ตยา สารีปุตฺต อญฺญา พฺยากตา✎ ร่าง
“saccaṁ kira tayā, sāriputta, aññā byākatā:
“Sāriputta, is it really true that you have declared enlightenment:
—
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.
Pleasant, painful, and neutral feeling.
ขีณา
ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ กตํ กรณียํ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ
ปชานามีติ ฯ✎ ร่าง
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmī”ti?
‘I understand: “Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place”’?”
น โข ภนฺเต เอเตหิ ปเทหิ เอเตหิ พฺยญฺชเนหิ
อตฺโถ จ ๑- วุตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
“Na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto”ti.
“Sir, I did not state the matter in these words and phrases.”
เยนเกนจิปิ สารีปุตฺต ปริยาเยน กุลปุตฺโต
อญฺญํ พฺยากโรติ อถ โข พฺยากตํ พฺยากตโต ทฏฺฐพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Yena kenacipi, sāriputta, pariyāyena kulaputto aññaṁ byākaroti, atha kho byākataṁ byākatato daṭṭhabban”ti.
“Sāriputta, no matter how a gentleman declares enlightenment, what he has declared should be regarded as such.”
นนุ อหมฺปิ ภนฺเต เอวํ วทามิ✎ ร่าง
“Nanu ahampi, bhante, evaṁ vadāmi:
“Sir, did I not also say that
น โข ภนฺเต เอเตหิ ปเทหิ
เอเตหิ พฺยญฺชเนหิ อตฺโถ จ ๒- วุตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
‘na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto’”ti.
I did not state the matter in these words and phrases?”
สเจ ตํ สารีปุตฺต เอวํ
ปุจฺเฉยฺยุํ✎ ร่าง
“Sace taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
“Sāriputta, suppose they were to ask you:
อ้างอิงสยามรัฐ 16.61
กถํ ชานตา ปน ตยา อาวุโส สารีปุตฺต กถํ ปสฺสตา
@เชิงอรรถ: ๑-๒ ม. ยุ. จสทฺโท นตฺถิ ฯ
อญฺญา พฺยากตา✎ ร่าง
‘kathaṁ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṁ passatā aññā byākatā—
‘But Reverend Sāriputta, how have you known and seen so that you’ve declared enlightenment:
ขีณา ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ กตํ กรณียํ
นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานามีติ✎ ร่าง
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.
“I understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’”’
เอวํ ปุฏฺโฐ ตฺวํ สารีปุตฺต
กินฺติ พฺยากเรยฺยาสีติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
How would you answer?”
สเจ มํ ภนฺเต เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ✎ ร่าง
“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
“Sir, if they were to ask me this,
อ้างอิงPTS 2.52
กถํ
ชานตา ปน ตยา อาวุโส สารีปุตฺต กถํ ปสฺสตา อญฺญา พฺยากตา✎ ร่าง
‘kathaṁ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṁ passatā aññā byākatā—
ขีณา ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ กตํ กรณียํ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ
ปชานามีติ✎ ร่าง
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti;
เอวํ ปุฏฺโฐหํ ภนฺเต เอวํ พฺยากเรยฺยํ✎ ร่าง
evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
I would answer:
ยํนิทานาวุโส
ชาติ ตสฺส นิทานสฺส สงฺขยา ๑- ขีณสฺมึ✎ ร่าง
‘yaṁnidānā, āvuso, jāti, tassa nidānassa khayā khīṇasmiṁ khīṇāmhīti viditaṁ.
‘Reverends, when the source of rebirth ended, I knew “it is ended”.