เนื้อความทั้งข้อ
[๒๐๑] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ประทีปน้ำมันพึงติด เพราะอาศัยน้ำมันและ
ไส้ บุรุษพึงเติมน้ำมันและใส่ไส้ในประทีปน้ำมันทุกๆ ระยะ ก็เมื่อเป็นอย่างนี้
ประทีปน้ำมันนั้น มีอาหารอย่างนั้น มีเชื้ออย่างนั้น พึงลุกโพลงตลอดกาลนาน แม้
ฉันใด ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุเห็นความพอใจเนืองๆ ในธรรมทั้งหลายอันเป็น
ปัจจัยแห่งสังโยชน์อยู่ ตัณหาย่อมเจริญ ฉันนั้นเหมือนกัน เพราะตัณหาเป็นปัจจัย
จึงมีอุปาทาน เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย จึงมีภพ เพราะภพเป็นปัจจัย จึงมีชาติ
เพราะชาติเป็นปัจจัย จึงมีชราและมรณะ โสกปริเทวทุกขโทมนัสและอุปายาส
ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ ฯ
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว เตลญฺจ ปฏิจฺจ วฏฺฏิญฺจ ปฏิจฺจ
เตลปฺปทีโป ฌาเยยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya.
Suppose an oil lamp depended on oil and a wick to burn.
อ้างอิงสยามรัฐ 16.104 · ฉัฏฐสังคายนา 24.77 · พุทธชยันตี 14.136
ตตฺร ปุริโส กาเลน กาลํ เตลํ อาสิญฺเจยฺย
วฏฺฏึ อุปสํหเรยฺย✎ ร่าง
Tatra puriso kālena kālaṁ telaṁ āsiñceyya vaṭṭiṁ upasaṁhareyya.
And from time to time someone would pour oil in and adjust the wick.
เอวญฺหิ โส ภิกฺขเว เตลปฺปทีโป ตทาหาโร
ตทุปาทาโน จิรํ ทีฆมทฺธานํ ชเลยฺย✎ ร่าง
Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṁ dīghamaddhānaṁ jaleyya.
Fed and fuelled by that, the oil lamp would burn for a long time.
เอวเมว โข ภิกฺขเว
สญฺโญชนิเยสุ ธมฺเมสุ อสฺสาทานุปสฺสิโน วิหรโต ตณฺหา ปวฑฺฒติ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, saṁyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati.
In the same way, there are things that tighten the fetters. When you concentrate on the gratification provided by these things, your craving grows.
ตณฺหาปจฺจยา อุปาทานํ✎ ร่าง
Taṇhāpaccayā upādānaṁ;
Craving is a requirement for grasping.
อุปาทานปจฺจยา ภโว ภวปจฺจยา
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อนุปาหารา ฯ เอวมุปริปิ ฯ
ชาติ✎ ร่าง
upādānapaccayā bhavo;
Grasping is a requirement for continued existence.
ชาติปจฺจยา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา
สมฺภวนฺติ✎ ร่าง
jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.
Rebirth is a requirement for old age and death, sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress to come to be.
เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหติ ฯ✎ ร่าง
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
That is how this entire mass of suffering originates.