เนื้อความทั้งข้อ
[๒๐๔] พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน
อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล ... พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ประทีปน้ำมันพึงติด เพราะอาศัยน้ำมันและไส้ บุรุษเติมน้ำมัน
และใส่ไส้ในประทีปน้ำมันนั้นทุกๆ ระยะ ก็เมื่อเป็นอย่างนี้ ประทีปน้ำมันนั้น
มีอาหารอย่างนั้น มีเชื้ออย่างนั้น พึงลุกโพลงตลอดกาลแม้ฉันใด ภิกษุทั้งหลาย
เมื่อภิกษุเห็นความพอใจเนืองๆ ในธรรมทั้งหลายอันเป็นปัจจัยแห่งสังโยชน์อยู่
ตัณหาย่อมเจริญ ฉันนั้นเหมือนกัน เพราะตัณหาเป็นปัจจัย จึงมีอุปาทาน ฯลฯ
ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ ฯ
สาวตฺถิยํ วิหรติ ... ตตฺร โข ภควา✎ ร่าง
Sāvatthiyaṁ viharati.
At Sāvatthī.
อ้างอิงPTS 2.87 · สยามรัฐ 16.105
เสยฺยถาปิ
ภิกฺขเว เตลญฺจ ปฏิจฺจ วฏฺฏิญฺจ ปฏิจฺจ เตลปฺปทีโป ฌาเยยฺย✎ ร่าง
“Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya.
“Mendicants, suppose an oil lamp depended on oil and a wick to burn.
ตตฺร ปุริโส กาเลน กาลํ เตลํ อาสิญฺเจยฺย วฏฺฏึ อุปสํหเรยฺย✎ ร่าง
Tatra puriso kālena kālaṁ telaṁ āsiñceyya vaṭṭiṁ upasaṁhareyya.
And from time to time someone would pour oil in and adjust the wick.
เอวญฺหิ โส ภิกฺขเว เตลปฺปทีโป ตทาหาโร ตทุปาทาโน จิรํ
ทีฆมทฺธานํ ชเลยฺย✎ ร่าง
Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṁ dīghamaddhānaṁ jaleyya.
Fed and fuelled by that, the oil lamp would burn for a long time.
เอวเมว โข ภิกฺขเว สญฺโญชนิเยสุ ธมฺเมสุ
อสฺสาทานุปสฺสิโน วิหรโต ตณฺหา ปวฑฺฒติ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, saṁyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati.
In the same way, there are things that tighten the fetters. When you concentrate on the gratification provided by these things, your craving grows.
ตณฺหาปจฺจยา
อุปาทานํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Taṇhāpaccayā upādānaṁ …pe…
Craving is a requirement for grasping. …
เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหติ ฯ✎ ร่าง
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
That is how this entire mass of suffering originates.