เนื้อความทั้งข้อ
[๒๐๕] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ประทีปน้ำมันพึงติด เพราะอาศัยน้ำมันและ
ไส้ บุรุษไม่เติมน้ำมัน ไม่ใส่ไส้ในประทีปน้ำมันนั้นทุกๆ ระยะ ก็เมื่อเป็น
อย่างนี้ ประทีปน้ำมันนั้น ไม่มีอาหาร พึงดับไป เพราะสิ้นเชื้อเก่า และเพราะ
ไม่เติมเชื้อใหม่ แม้ฉันใด ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุเห็นโทษเนืองๆ ในธรรม
ทั้งหลาย อันเป็นปัจจัยแห่งสังโยชน์อยู่ ตัณหาย่อมดับ ฉันนั้นเหมือนกัน เพราะ
ตัณหาดับ อุปาทานจึงดับ ฯลฯ ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วย
ประการอย่างนี้ ฯ
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว เตลญฺจ ปฏิจฺจ วฏฺฏิญฺจ ปฏิจฺจ
เตลปฺปทีโป ฌาเยยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya.
Suppose an oil lamp depended on oil and a wick to burn.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 24.78
ตตฺร ปุริโส น กาเลน กาลํ เตลํ
อาสิญฺเจยฺย น วฏฺฏึ อุปสํหเรยฺย✎ ร่าง
Tatra puriso na kālena kālaṁ telaṁ āsiñceyya na vaṭṭiṁ upasaṁhareyya.
And no-one would pour oil in and adjust the wick from time to time.
เอวญฺหิ โส ภิกฺขเว เตลปฺปทีโป
ปุริมสฺส จ อุปาทานสฺส ปริยาทานา อญฺญสฺส จ อนุปหารา
อนาหาโร นิพฺพาเยยฺย✎ ร่าง
Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya.
As the original fuel is used up and no more is added, the oil lamp would be extinguished due to not being fed.
เอวเมว โข ภิกฺขเว สญฺโญชนิเยสุ ธมฺเมสุ
อาทีนวานุปสฺสิโน วิหรโต ตณฺหา นิรุชฺฌติ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, saṁyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati.
In the same way, there are things that tighten the fetters. When you concentrate on the drawbacks of these things, your craving ceases.
ตณฺหานิโรธา
อุปาทานนิโรโธ ฯเปฯ✎ ร่าง
Taṇhānirodhā upādānanirodho …pe…
When craving ceases, grasping ceases. …
เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส
นิโรโธ โหตีติ ฯ✎ ร่าง
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.
That is how this entire mass of suffering ceases.”
จตุตฺถํ ฯ✎ ร่าง
Catutthaṁ.
—
Saṁyutta Nikāya 12.55
Linked Discourses 12.55
—
6. Dukkhavagga
6. A Tree