เล่ม ๑๖ — สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ข้อ 344

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๔๔] พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสเรียก ภิกษุทั้งหลาย ... แล้วได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ความต่างแห่งสัญญาบังเกิดขึ้น เพราะอาศัยความต่างแห่งธาตุ ความต่างแห่งสังกัปปะบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยความ ต่างแห่งสัญญา ความต่างแห่งฉันทะบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยความต่างแห่งสังกัปปะ ความต่างแห่งปริฬาหะบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยความต่างแห่งฉันทะ ความต่างแห่ง ปริเยสนาบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยความต่างแห่งปริฬาหะ ความต่างแห่งธาตุเป็นไฉน รูปธาตุ ฯลฯ ธรรมธาตุ นี้เราเรียกว่า ความต่างแห่งธาตุ ฯ

sn14.7:1.1 #

สาวตฺถิยํ วิหรติ ... ตตฺร โข ภควา✎ ร่าง

Sāvatthiyaṁ viharati.

At Sāvatthī.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 24.128

sn14.7:1.2 #

ธาตุนานตฺตํ ภิกฺขเว ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สญฺญานานตฺตํ สญฺญานานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สงฺกปฺปนานตฺตํ สงฺกปฺปนานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ฉนฺทนานตฺตํ ฉนฺทนานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ปริฬาหนานตฺตํ ปริฬาหนานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ปริเยสนานานตฺตํ ฯ✎ ร่าง

“Dhātunānattaṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṁ, saññānānattaṁ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṁ, saṅkappanānattaṁ paṭicca uppajjati chandanānattaṁ, chandanānattaṁ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṁ, pariḷāhanānattaṁ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṁ.

“Mendicants, diversity of elements gives rise to diversity of perceptions. Diversity of perceptions gives rise to diversity of thoughts. Diversity of thoughts gives rise to diversity of desires. Diversity of desires gives rise to diversity of passions. Diversity of passions gives rise to diversity of searches.

sn14.7:1.3 #

กตมญฺจ ภิกฺขเว ธาตุนานตฺตํ ฯ✎ ร่าง

Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṁ?

And what is the diversity of elements?

sn14.7:1.4 #

รูปธาตุ ฯเปฯ ธมฺมธาตุ ฯ✎ ร่าง

Rūpadhātu …pe… dhammadhātu—

The sight element, the sound element, the smell element, the taste element, the touch element, and the idea element.

sn14.7:1.5 #

อิทํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ธาตุนานตฺตํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṁ.

This is called the diversity of elements.