เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๔๒๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เหมือนอย่างว่า บุรุษตัดทอนหญ้า ไม้
กิ่งไม้ ใบไม้ ในชมพูทวีปนี้ แล้วจึงรวมกันไว้ ครั้นแล้ว พึงกระทำให้เป็น
มัดๆ ละ ๔ นิ้ว วางไว้ สมมติว่า นี้เป็นมารดาของเรา นี้เป็นมารดาของมารดา
ของเรา โดยลำดับ มารดาของมารดาแห่งบุรุษนั้นไม่พึงสิ้นสุด ส่วนว่า หญ้า
ไม้ กิ่งไม้ ใบไม้ ในชมพูทวีปนี้ พึงถึงการหมดสิ้นไป ข้อนั้นเพราะเหตุไร
เพราะว่า สงสารนี้กำหนดที่สุดเบื้องต้นเบื้องปลายไม่ได้ เมื่อเหล่าสัตว์ผู้มีอวิชชา
เป็นที่กางกั้น มีตัณหาเป็นเครื่องประกอบไว้ ท่องเที่ยวไปมาอยู่ ที่สุดเบื้องต้น
ย่อมไม่ปรากฏ พวกเธอได้เสวยทุกข์ ความเผ็ดร้อน ความพินาศ ได้เพิ่มพูน
ปฐพีที่เป็นป่าช้า ตลอดกาลนาน เหมือนฉะนั้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เหตุเพียง
เท่านี้ พอทีเดียวเพื่อจะเบื่อหน่ายในสังขารทั้งปวง พอเพื่อจะคลายกำหนัด พอเพื่อ
จะหลุดพ้น ดังนี้ ฯ
▴ ย่อ
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปุริโส ยํ อิมสฺมึ ชมฺพูทีเป
ติณกฏฺฐสาขาปลาสํ ตจฺเฉตฺวา เอกชฺฌํ สํหเรยฺย เอกชฺฌํ สํหริตฺวา
จตุรงฺคุลํ จตุรงฺคุลํ ฆฏิกํ กริตฺวา นิกฺขิเปยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso yaṁ imasmiṁ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṁ taṁ chetvā ekajjhaṁ saṁharitvā caturaṅgulaṁ caturaṅgulaṁ ghaṭikaṁ katvā nikkhipeyya:
Suppose a person was to strip all the grass, sticks, branches, and leaves in the Black Plum Tree Land, gather them together into one pile, and chop them each into four inch pieces. They’d lay them down, saying:
อยํ เม มาตา
ตสฺสา เม มาตุ อยํ มาตาติ ฯ อปริยาทินฺนา จ ภิกฺขเว ตสฺส
ปุริสสฺส มาตุ มาตโร อสฺสุ อถ อิมสฺมึ ชมฺพูทีเป ติณกฏฺฐสาขาปลาสํ
ปริกฺขยํ ปริยาทานํ คจฺเฉยฺย✎ ร่าง
‘ayaṁ me mātā, tassā me mātu ayaṁ mātā’ti, apariyādinnāva, bhikkhave, tassa purisassa mātumātaro assu, atha imasmiṁ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṁ parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyya.
‘This is my mother, this is my grandmother.’ The grass, sticks, branches, and leaves of the Black Plum Tree Land would run out before that person’s mothers and grandmothers.
ตํ กิสฺส เหตุ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว
สํสาโร✎ ร่าง
Anamataggoyaṁ, bhikkhave, saṁsāro.
This transmigration has no known beginning.
ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ
ตณฺหาสญฺโญชนานํ สนฺธาวตํ สํสรตํ✎ ร่าง
Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṁ sattānaṁ taṇhāsaṁyojanānaṁ sandhāvataṁ saṁsarataṁ.
No first point is found of sentient beings roaming and transmigrating, shrouded by ignorance and fettered by craving.
เอวํ ทีฆรตฺตํ โข ๑-
ภิกฺขเว ทุกฺขํ ปจฺจนุภูตํ ติปฺปํ ปจฺจนุภูตํ พฺยสนํ ปจฺจนุภูตํ
กฏสี ๒- วฑฺฒิตา ฯ✎ ร่าง
Evaṁ dīgharattaṁ vo, bhikkhave, dukkhaṁ paccanubhūtaṁ tibbaṁ paccanubhūtaṁ byasanaṁ paccanubhūtaṁ, kaṭasī vaḍḍhitā.
For such a long time you have undergone suffering, agony, and disaster, swelling the cemeteries.
ยาวญฺจิทํ ภิกฺขเว อลเมว สพฺพสงฺขาเรสุ
นิพฺพินฺทิตุํ อลํ วิรชฺชิตุํ อลํ วิมุจฺจิตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yāvañcidaṁ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṁ alaṁ virajjituṁ alaṁ vimuccitun”ti.
This is quite enough for you to become disillusioned, dispassionate, and freed regarding all conditions.”
—
Saṁyutta Nikāya 15.2
Linked Discourses 15.2
—
1. Paṭhamavagga
Chapter One