เนื้อความทั้งข้อ
[๔๔๒] พระผู้มีพระภาค ผู้สุคตศาสดา ครั้นได้ตรัสไวยากรณภาษิตนี้
แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ต่อไปว่า
เราผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ได้กล่าวไว้ดังนี้ว่า กระดูกของ
บุคคลคนหนึ่งที่สะสมไว้กัปหนึ่ง พึงเป็นกองเท่าภูเขา ก็ภูเขาที่
เรากล่าวนั้น คือ ภูเขาใหญ่ชื่อเวปุลละ อยู่ทิศเหนือของ
ภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้เมืองราชคฤห์ อันมีภูเขาล้อมรอบ
เมื่อใดบุคคลเห็นอริยสัจ คือทุกข์ เหตุเกิดแห่งทุกข์ ความ
ล่วงพ้นทุกข์ และอริยมรรคมีองค์ ๘ อันยังสัตว์ให้ถึงความ
สงบทุกข์ ด้วยปัญญาอันชอบ เมื่อนั้น เขาท่องเที่ยว ๗
ครั้งเป็นอย่างมาก ก็เป็นผู้ทำที่สุดทุกข์ได้ เพราะสิ้นสัญโญชน์
ทั้งปวง ดังนี้แล ฯ
๑. ติณกัฏฐสูตร ๒. ปฐวีสูตร ๓. อัสสุสูตร
๔. ขีรสูตร ๕. ปัพพตสูตร ๖. สาสปสูตร ๗. สาวก-
สูตร ๘. คงคาสูตร ๙. ทัณฑสูตร ๑๐. ปุคคลสูตร ฯ
อิทมโวจ ภควา✎ ร่าง
Idamavoca bhagavā.
That is what the Buddha said.
อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ
เอตทโวจ สตฺถา✎ ร่าง
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
Then the Holy One, the Teacher, went on to say:
เอกสฺเสเกน กปฺเปน✎ ร่าง
“Ekassekena kappena,
“If the bones of a single individual
ปุคฺคลสฺสฏฺฐิสญฺจโย✎ ร่าง
puggalassaṭṭhisañcayo;
for a single eon were gathered up,
สิยา ปพฺพตสโม ราสิ✎ ร่าง
Siyā pabbatasamo rāsi,
they’d make a pile the size of a mountain:
อิติ วุตฺตํ มเหสินา✎ ร่าง
iti vuttaṁ mahesinā.
so said the great seer.
โส โข ปนายํ อกฺขาโต✎ ร่าง
So kho panāyaṁ akkhāto,
And this is declared to be
เวปุลฺโล ปพฺพโต มหา✎ ร่าง
vepullo pabbato mahā;
as huge as Mount Vepulla,
อุตฺตโร คิชฺฌกูฏสฺส✎ ร่าง
Uttaro gijjhakūṭassa,
higher than the Vulture’s Peak
มคธานํ คิริพฺพเช✎ ร่าง
magadhānaṁ giribbaje.
in the Magadhan mountain range.
ยโต จ อริยสจฺจานิ✎ ร่าง
Yato ca ariyasaccāni,
But then, with right understanding,
สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ✎ ร่าง
sammappaññāya passati;
one sees the noble truths—
ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ✎ ร่าง
Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ,
suffering, suffering’s origin,
ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ✎ ร่าง
dukkhassa ca atikkamaṁ;
suffering’s transcendence,
อริยญฺจฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ✎ ร่าง
Ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ,
and the noble eightfold path
ทุกฺขูปสมคามินํ✎ ร่าง
dukkhūpasamagāminaṁ.
that leads to the stilling of suffering.
สตฺตกฺขตฺตุปรมํ✎ ร่าง
Sa sattakkhattuṁparamaṁ,
After roaming on seven times at most,
อ้างอิงPTS 2.186
สนฺธาวิตฺวาน ปุคฺคโล✎ ร่าง
sandhāvitvāna puggalo;
that individual
ทุกฺขสฺสนฺตกโร โหติ✎ ร่าง
Dukkhassantakaro hoti,
makes an end of suffering,
สพฺพสญฺโญชนกฺขยาติ ฯ✎ ร่าง
sabbasaṁyojanakkhayā”ti.
with the ending of all fetters.”
ปฐมวคฺโค ปฐโม ฯ✎ ร่าง
Paṭhamo vaggo.
ตสฺส อุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
ติณกฏฺฐญฺจ ปฐวี✎ ร่าง
Tiṇakaṭṭhañca pathavī,
อสฺสุ ขีรญฺจ ปพฺพตํ✎ ร่าง
assu khīrañca pabbataṁ;
สาสปา สาวโก คงฺคา✎ ร่าง
Sāsapā sāvakā gaṅgā,
ทณฺโฑ จ ปุคฺคเลน จาติ ฯ✎ ร่าง
daṇḍo ca puggalena cāti.
—
Saṁyutta Nikāya 15.11
Linked Discourses 15.11
ทุติยวคฺโค✎ ร่าง
2. Dutiyavagga
Chapter Two
ทุติโย✎ ร่าง
Duggatasutta
In a Sorry State