เนื้อความทั้งข้อ
[๔๔๓] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อาราม
ของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาค
ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลาย ... แล้วได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย สงสารนี้กำหนดที่สุด
เบื้องต้นเบื้องปลายไม่ได้ เมื่อเหล่าสัตว์ผู้มีอวิชชาเป็นที่กางกั้น มีตัณหาเป็นเครื่อง
ประกอบไว้ ท่องเที่ยวไปมาอยู่ ที่สุดเบื้องต้นย่อมไม่ปรากฏ เธอทั้งหลายเห็น
ทุคตบุรุษผู้มีมือและเท้าไม่สมประกอบ พึงลงสันนิษฐานในบุคคลนี้ว่า เราทั้งหลาย
ก็เคยเสวยทุกข์เห็นปานนี้มาแล้ว โดยกาลนานนี้ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่า
สงสารนี้กำหนดที่สุดเบื้องต้นเบื้องปลายไม่ได้ ฯลฯ พอเพื่อจะหลุดพ้น ดังนี้ ฯ
เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī.
อ้างอิงสยามรัฐ 16.221 · ฉัฏฐสังคายนา 24.168 · พุทธชยันตี 14.288
ตตฺร
โข ภควา✎ ร่าง
Tatra kho …pe…
อนมตคฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร✎ ร่าง
“Anamataggoyaṁ, bhikkhave, saṁsāro.
“Mendicants, this transmigration has no known beginning.
ปุพฺพา โกฏิ น
ปญฺญายติ อวิชฺชานีวรณานํ สตฺตานํ ตณฺหาสญฺโญชนานํ สนฺธาวตํ
สํสรตํ ฯ✎ ร่าง
Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṁ sattānaṁ taṇhāsaṁyojanānaṁ sandhāvataṁ saṁsarataṁ.
No first point is found of sentient beings roaming and transmigrating, shrouded by ignorance and fettered by craving.
ยํ ภิกฺขเว ปสฺเสยฺยาถ ทุคฺคตํ ทุรุเปตํ นิฏฺฐเมตฺถ
คนฺตพฺพํ✎ ร่าง
Yaṁ, bhikkhave, passeyyātha duggataṁ durūpetaṁ niṭṭhamettha gantabbaṁ:
When you see someone in a sorry state, in distress, you should conclude:
อเมฺหหิ ๑- เอวรูปํ ปจฺจนุภูตํ อิมินา ทีเฆน อทฺธุนาติ✎ ร่าง
‘amhehipi evarūpaṁ paccanubhūtaṁ iminā dīghena addhunā’ti.
‘In all this long time, we too have undergone the same thing.’
ตํ กิสฺส เหตุ อนมตค✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu …pe…
Why is that? This transmigration has no known beginning. …
ฺโคยํ ภิกฺขเว สํสาโร ฯเปฯ อลํ
วิมุจฺจิตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
yāvañcidaṁ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṁ alaṁ virajjituṁ alaṁ vimuccitun”ti.
This is quite enough for you to become disillusioned, dispassionate, and freed regarding all conditions.”
—
Saṁyutta Nikāya 15.12
Linked Discourses 15.12
—
2. Dutiyavagga
Chapter Two