เนื้อความทั้งข้อ
[๔๕๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ภูเขาเวปุลละนี้มีชื่อว่า
วงกฏ สมัยนั้นแล หมู่มนุษย์มีชื่อว่า โรหิตัสสะ มีอายุประมาณสามหมื่นปี
มนุษย์ชื่อว่าโรหิตัสสะขึ้นวงกฏบรรพตเป็นเวลา ๓ วัน ลงก็เป็นเวลา ๓ วัน
สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่าโกนาคมนะ
เสด็จอุบัติขึ้นในโลก พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่า โกนา-
*คมนะ มีพระสาวกคู่หนึ่ง เป็นคู่เลิศ เป็นคู่เจริญ ชื่อว่าภิยโยสและอุตตระ ดูกร-
*ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจงดูเถิด ชื่อแห่งภูเขานี้นั้นแลอันตรธานไปแล้ว มนุษย์
เหล่านั้นทำกาละไปแล้ว และพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้นก็ปรินิพพานแล้ว สังขาร
ทั้งหลายไม่เที่ยงอย่างนี้ ฯลฯ พอเพื่อจะหลุดพ้น ดังนี้ ฯ
ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว อิมสฺส เวปุลฺลสฺส ปพฺพตสฺส
วงฺกโตเตฺวว สมญฺญา อุทปาทิ ฯ✎ ร่าง
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, imassa vepullassa pabbatassa ‘vaṅkako’tveva samaññā udapādi.
Once upon a time this Mount Vepulla was known as Vaṅkaka.
อ้างอิงสยามรัฐ 16.226 · ฉัฏฐสังคายนา 24.172
เตน โข ปน ภิกฺขเว สมเยน
มนุสฺสานํ โรหิตสฺสาเตฺวว สมญฺญา อุทปาทิ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṁ ‘rohitassā’tveva samaññā udapādi.
And at that time people were known as Rohitassas.
โรหิตสฺสานํ
ภิกฺขเว มนุสฺสานํ ตึสวสฺสสหสฺสานิ อายุปฺปมาณํ อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Rohitassānaṁ, bhikkhave, manussānaṁ tiṁsavassasahassāni āyuppamāṇaṁ ahosi.
The lifespan of the Rohitassas was 30,000 years.
โรหิตสฺสา ภิกฺขเว มนุสฺสา วงฺกตํ ปพฺพตํ ตีเหน อาโรหนฺติ ตีเหน
โอโรหนฺติ ฯ✎ ร่าง
Rohitassā, bhikkhave, manussā vaṅkakaṁ pabbataṁ tīhena ārohanti, tīhena orohanti.
It took them three days to climb Mount Vepulla, and three days to descend.
เตน โข ปน ภิกฺขเว สมเยน โกนาคมโน ภควา
อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ โลเก อุปฺปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana, bhikkhave, samayena koṇāgamano bhagavā arahaṁ sammāsambuddho loke uppanno hoti.
At that time Koṇāgamana, the Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha arose in the world.
โกนาคมนสฺส ภิกฺขเว
ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ภิยฺโยสุตฺตรํ นาม สาวกยุคํ
อโหสิ อคฺคํ ภทฺทยุคํ ฯ✎ ร่าง
Koṇāgamanassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa bhiyyosuttaraṁ nāma sāvakayugaṁ ahosi aggaṁ bhaddayugaṁ.
Koṇāgamana had a fine pair of chief disciples named Bhiyyosa and Uttara.
ปสฺสถ ภิกฺขเว สา เจวิมสฺส ปพฺพตสฺส
สมญฺญา อนฺตรหิตา เต จ มนุสฺสา กาลกตา โส จ ภควา
ปรินิพฺพุโต ฯ✎ ร่าง
Passatha, bhikkhave, sā cevimassa pabbatassa samaññā antarahitā, te ca manussā kālaṅkatā, so ca bhagavā parinibbuto.
See, mendicants! This mountain’s name has vanished, those people have passed away, and that Buddha has become fully quenched.
เอวํ อนิจฺจา ภิกฺขเว สงฺขารา ฯเปฯ✎ ร่าง
Evaṁ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā …pe…
So impermanent are conditions …
อลํ วิมุจฺจิตุํ ฯ✎ ร่าง
alaṁ vimuccituṁ.