เอวํ วุตฺเต มํ อาวุโส ภควา เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, maṁ, āvuso, bhagavā etadavoca:
The Buddha said to me,
โย โข
กสฺสป เอวํ สพฺพเจตโส สมนฺนาหตํ ๒- สาวกํ อชานญฺเญว
วเทยฺย ชานามีติ อปสฺสญฺเญว วเทยฺย ปสฺสามีติ มุทฺธาปิ ตสฺส
วิปเตยฺย ฯ✎ ร่าง
‘yo kho, kassapa, evaṁ sabbacetasā samannāgataṁ sāvakaṁ ajānaññeva vadeyya jānāmīti, apassaññeva vadeyya passāmīti, muddhāpi tassa vipateyya.
‘Kassapa, if anyone was to say to such a wholehearted disciple that they know when they don’t know, or that they see when they don’t see, their head would explode.
อหํ โข ปน กสฺสป ชานญฺเญว วทามิ ชานามีติ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. กาเรตฺวา ฯ ๒ ม. สพฺพเจตสา สมนาคตํ ฯ ยุ. สพฺพํ เจตสา สมนาคตํ ฯ
ปสฺสญฺเญว วทามิ ปสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
Ahaṁ kho pana, kassapa, jānaññeva vadāmi jānāmīti, passaññeva vadāmi passāmīti.
But Kassapa, when I say that I know I really do know; and when I say that I see I really do see.
ตสฺมาติห เต กสฺสป เอวํ สิกฺขิตพฺพํ✎ ร่าง
Tasmātiha te, kassapa, evaṁ sikkhitabbaṁ:
So you should train like this:
ติพฺพํ เม
หิโรตฺตปฺปํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ ภวิสฺสติ เถเรสุ นเวสุ มชฺฌิเมสูติ✎ ร่าง
“tibbaṁ me hirottappaṁ paccupaṭṭhitaṁ bhavissati theresu navesu majjhimesū”ti.
“I will set up a keen sense of conscience and prudence for seniors, juniors, and those in the middle.”
เอวญฺหิ
เต กสฺสป สิกฺขิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Evañhi te, kassapa, sikkhitabbaṁ.
That’s how you should train.
ตสฺมาติห เต กสฺสป เอวํ สิกฺขิตพฺพํ✎ ร่าง
Tasmātiha te, kassapa, evaṁ sikkhitabbaṁ:
And you should train like this:
ยงฺกญฺจิ
ธมฺมํ สุณิสฺสามิ กุสลูปสญฺหิตํ สพฺพนฺตํ อฏฺฐิกตฺวา มนสิกริตฺวา
สพฺพเจตโส สมนฺนาหริตฺวา โอหิตโสโต ธมฺมํ สุณิสฺสามีติ✎ ร่าง
“yaṁ kiñci dhammaṁ suṇissāmi kusalūpasaṁhitaṁ sabbaṁ taṁ aṭṭhiṁ katvā manasi karitvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṁ suṇissāmī”ti.
“Whenever I hear a teaching connected with what’s skillful, I will pay attention, apply the mind, concentrate wholeheartedly, and actively listen to that teaching.”
เอวญฺหิ
เต กสฺสป สิกฺขิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Evañhi te, kassapa, sikkhitabbaṁ.
That’s how you should train.
ตสฺมาติห เต กสฺสป เอวํ สิกฺขิตพฺพํ✎ ร่าง
Tasmātiha te, kassapa, evaṁ sikkhitabbaṁ:
And you should train like this:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 24.199
สาตสหคตา
จ เม กายคตาสติ น วิชหิสฺสตีติ✎ ร่าง
“sātasahagatā ca me kāyagatāsati na vijahissatī”ti.
“I will never neglect mindfulness of the body that is full of pleasure.”
เอวญฺหิ เต กสฺสป
สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evañhi te, kassapa, sikkhitabbanti’.
That’s how you should train.’
อถ โข มํ อาวุโส ภควา อิมินา โอวาเทน
โอวทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho maṁ, āvuso, bhagavā iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
And when the Buddha had given me this advice he rose from his seat and left.
อ้างอิงPTS 2.221
สตฺตาหเมว โขหํ อาวุโส
สาโณ ๑- รฏฺฐปิณฺฑํ ภุญฺชึ อถ อฏฺฐมิยา อญฺญา อุทปาทิ ฯ✎ ร่าง
Sattāhameva khvāhaṁ, āvuso, saraṇo raṭṭhapiṇḍaṁ bhuñjiṁ aṭṭhamiyā aññā udapādi.
For seven days I ate the nation’s almsfood as a debtor. on the eighth day I became enlightened.
อถ โข อาวุโส ภควา มคฺคา โอกฺกมฺม เยน อญฺญตรํ รุกฺขมูลํ
เตนุปสงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho, āvuso, bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami.
And then the Buddha left the road and went to the root of a certain tree.
อ้างอิงสยามรัฐ 16.261 · พุทธชยันตี 14.336
อถ ขฺวาหํ อาวุโส ปฏปิโลติกานํ สงฺฆาฏึ
จตุคฺคุณํ ปญฺญเปตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจํ✎ ร่าง
Atha khvāhaṁ, āvuso, paṭapilotikānaṁ saṅghāṭiṁ catugguṇaṁ paññapetvā bhagavantaṁ etadavocaṁ:
So I spread out my outer robe of patches folded in four and said to him,
อิธ ภนฺเต ภควา
นิสีทตุ ยํ มมสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ฯ✎ ร่าง
‘idha, bhante, bhagavā nisīdatu, yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā’ti.
‘Sir, sit here. That would be for my lasting welfare and happiness.’
นิสีทิ โข อาวุโส
ภควา ปญฺญตฺเต อาสเน ฯ✎ ร่าง
Nisīdi kho, āvuso, bhagavā paññatte āsane.
The Buddha sat on the seat spread out
นิสชฺช โข มํ อาวุโส ภควา เอตทโวจ✎ ร่าง
Nisajja kho maṁ, āvuso, bhagavā etadavoca:
and said to me,
มุทุกา โข ตฺยายํ กสฺสป ปฏปิโลติกานํ สงฺฆาฏีติ ฯ✎ ร่าง
‘mudukā kho tyāyaṁ, kassapa, paṭapilotikānaṁ saṅghāṭī’ti.
‘Kassapa, this outer robe of patches is soft.’
ปฏิคฺคณฺหาตุ
เม ภนฺเต ภควา ปฏปิโลติกานํ สงฺฆาฏึ อนุกมฺปํ อุปาทายาติ ฯ✎ ร่าง
‘Paṭiggaṇhātu me, bhante, bhagavā paṭapilotikānaṁ saṅghāṭiṁ anukampaṁ upādāyā’ti.
‘Sir, please accept my outer robe of patches out of sympathy.’
ธาเรสฺสสิ ปน เม ตฺวํ กสฺสป สาณานิ ปํสุกูลานิ นิพฺพสนานีติ ฯ✎ ร่าง
‘Dhāressasi pana me tvaṁ, kassapa, sāṇāni paṁsukūlāni nibbasanānī’ti.
‘In that case, Kassapa, will you wear my worn-out hempen rag robe?’
ธาเรสฺสามหํ ภนฺเต ภควโต สาณานิ ปํสุกูลานิ นิพฺพสนานีติ ฯ✎ ร่าง
‘Dhāressāmahaṁ, bhante, bhagavato sāṇāni paṁsukūlāni nibbasanānī’ti.
‘I will wear it, sir.’