เนื้อความทั้งข้อ
[๖๖๓] พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน
อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ... ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงช้อนฝุ่น
เล็กน้อยไว้ที่ปลายพระนขาแล้วตรัสถามภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอ
ทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ฝุ่นเล็กน้อยที่เราช้อนขึ้นไว้ที่ปลายเล็บนี้
กับมหาปฐพีนี้ อย่างไหนมากกว่ากัน ฯ
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มหาปฐพีนั่นแหละมาก
กว่า ฝุ่นเล็กน้อยที่พระผู้มีพระภาคทรงช้อนขึ้นไว้ที่ปลายพระนขานี้มีประมาณน้อย
ย่อมไม่ถึงแม้ซึ่งการนับ ย่อมไม่ถึงแม้ซึ่งการเทียบเคียง ย่อมไม่ถึงแม้ซึ่งส่วน
แห่งเสี้ยว เพราะเทียบมหาปฐพีเข้าแล้ว ฝุ่นที่พระผู้มีพระภาคทรงช้อนขึ้นไว้ที่
ปลายพระนขามีประมาณเล็กน้อย ฯ
สาวตฺถิยํ วิหรติ✎ ร่าง
Sāvatthiyaṁ viharati.
At Sāvatthī.
อ้างอิงสยามรัฐ 16.308
อถ โข ภควา ปริตฺตํ นขสิขายํ
ปํสุํ อาโรเปตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā parittaṁ nakhasikhāyaṁ paṁsuṁ āropetvā bhikkhū āmantesi:
Then the Buddha, picking up a little bit of dirt on his fingernail, addressed the mendicants:
ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
“What do you think, mendicants?
กตมํ นุ โข พหุตรํ โย จายํ มยา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ
อาโรปิโต ยา จายํ มหาปฐวีติ ฯ✎ ร่าง
katamaṁ nu kho bahutaraṁ, yo cāyaṁ mayā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito yā cāyaṁ mahāpathavī”ti?
Which is more: the little bit of dirt on my fingernail, or this great earth?”
เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ ยทิทํ
มหาปฐวี✎ ร่าง
“Etadeva, bhante, bahutaraṁ yadidaṁ mahāpathavī.
“Sir, the great earth is far more.
อปฺปมตฺตโกยํ ภควตา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโต✎ ร่าง
Appamattakoyaṁ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito.
The little bit of dirt on your fingernail is tiny.
สงฺขมฺปิ น อุเปติ อุปนิธมฺปิ น อุเปติ กลภาคมฺปิ น อุเปติ
มหาปฐวึ อุปนิธาย ภควตา ปริตฺโต นขสิขายํ ปํสุ อาโรปิโตติ ฯ✎ ร่าง
Saṅkhampi na upeti upanidhimpi na upeti kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṁ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito”ti.
Compared to the great earth, it doesn’t count, there’s no comparison, it’s not worth a fraction.”