เนื้อความทั้งข้อ
[๖๘๕] พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน
อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ... พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุ
ทั้งหลาย พวกเธอได้ฟังเรื่องของสุนัขจิ้งจอกผู้อยู่ในปัจจุสสมัยแห่งราตรีแล้วมิใช่
หรือ ฯ
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ได้ฟังแล้ว พระเจ้าข้า ฯ
พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ความกตัญญูบางอย่าง ความกตเวทีบางอย่าง
พึงมีในสุนัขจิ้งจอกแก่นั้น แต่ความกตัญญูบางอย่าง ความกตเวทีบางอย่าง ไม่พึงมี
ในภิกษุบางรูป ผู้ปฏิญาณว่าเป็นศากยบุตรในธรรมวินัยนี้เลย เพราะเหตุดังนี้นั้น
เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราจักเป็นผู้กตัญญู เราจักเป็นผู้กตเวที อุปการะ
แม้น้อยที่บุคคลกระทำแล้วในพวกเรา จักไม่เสื่อมหายไป ดูกรภิกษุทั้งหลาย
เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แหละ ฯ
๑. กูฏาคารสูตร ๒. นขสิขสูตร ๓. กุลสูตร ๔. โอกขาสูตร
๕. สัตติสูตร ๖. ธนุคคหสูตร ๗. อาณิสูตร ๘. กลิงคร
สูตร ๙. นาคสูตร ๑๐. วิฬารสูตร ๑๑. สิคาลสูตรที่ ๑
๑๒. สิคาลสูตรที่ ๒ ฯ
สาวตฺถิยํ วิหรติ✎ ร่าง
Sāvatthiyaṁ viharati.
At Sāvatthī.
อ้างอิงพุทธชยันตี 14.420
อสฺสุตฺถ โน ตุเมฺห ภิกฺขเว รตฺติยา
ปจฺจูสสมยํ สิคาลสฺส วสฺสมานสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
“Assuttha no tumhe, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṁ jarasiṅgālassa vassamānassā”ti?
“Mendicants, did you hear an old jackal howling at the crack of dawn?”
เอวํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”.
“Yes, sir.”
สิยา โข
ภิกฺขเว ตสฺมึ ชรสิคาเล กาจิ ๑- กตญฺญุตา กตเวทิตา น เตฺวว
อิเธกจฺเจ สกฺยปุตฺติยปฏิญฺเญ สิยา กาจิ ๑- กตญฺญุตา กตเวทิตา ฯ✎ ร่าง
“Siyā kho, bhikkhave, tasmiṁ jarasiṅgāle yā kāci kataññutā kataveditā, na tveva idhekacce sakyaputtiyapaṭiññe siyā yā kāci kataññutā kataveditā.
“There might be some gratitude and thankfulness in that old jackal, but there is none in a certain person here who claims to follow the Sakyan.
ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ✎ ร่าง
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
So you should train like this:
กตญฺญุโน ภวิสฺสาม กตเวทิโน✎ ร่าง
‘kataññuno bhavissāma katavedino;
‘We will be grateful and thankful.
น ๒- จ โน อเมฺหสุ อปฺปกมฺปิ กตํ วินสิสฺสตีติ✎ ร่าง
na ca no amhesu appakampi kataṁ nassissatī’ti.
We won’t forget even a small thing done for us.’
เอวญฺหิ โว
ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti.
That’s how you should train.”
ทฺวาทสมํ ฯ✎ ร่าง
Dvādasamaṁ.
ตสฺส อุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
กูฏํ นขสิข กุลํ✎ ร่าง
Kūṭaṁ nakhasikhaṁ kulaṁ,
โอกฺขา สตฺติ ธนุคฺคโห✎ ร่าง
okkhā satti dhanuggaho;
อาณิ กลิงฺคโร นาโค ว✎ ร่าง
Āṇi kaliṅgaro nāgo,
ิฬาโร เทฺว สิคาลกาติ ฯ✎ ร่าง
biḷāro dve siṅgālakāti.
โอปมฺมสํยุตฺตํ อฏฺฐมํ สมตฺตํ ฯ
---------
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ยา กาจิ ฯ ๒ ยุ. น จ โนติ น ทิสฺสติ ฯ อเมฺหสุ อปฺปกํปิ กตํ มา@นสิสฺสตีติ อิติ เอตฺตกมฺปน ทิสฺสติ ฯ ๓ ม. นสฺสิสฺสตีติ ฯ
ภิกฺขุ✎ ร่าง
Opammasaṁyuttaṁ samattaṁ.
The Linked Discourses with similes are complete.
สํยุตฺต✎ ร่าง
Saṁyutta Nikāya 21.1
Linked Discourses 21.1
—
1. Bhikkhuvagga
1. Monks
—
Kolitasutta
With Kolita
ํ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงPTS 2.273 · สยามรัฐ 16.318 · ฉัฏฐสังคายนา 24.248 · พุทธชยันตี 14.422