ยมฺปิ ตํ ภิกฺขเว ขยสฺมึ ขเย ญาณํ ตมฺปิ ๔- สอุปนิสํ
วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Yampissa taṁ, bhikkhave, khayasmiṁ khaye ñāṇaṁ, tampi saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that this knowledge of ending has a vital condition, it doesn’t lack a vital condition.
อ้างอิงPTS 2.30 · สยามรัฐ 16.36 · พุทธชยันตี 14.48
กา จ ภิกฺขเว ขเย ญาณสฺส อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, khaye ñāṇassa upanisā?
And what is it?
วิมุตฺตีติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Vimuttī’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Freedom.’
วิมุตฺติมฺปหํ ๑- ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน
อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Vimuttimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that freedom has a vital condition, it doesn’t lack a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว วิมุตฺติยา อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, vimuttiyā upanisā?
And what is it?
วิราโคติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Virāgo’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Dispassion.’
วิราคมฺปหํ ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Virāgampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that dispassion has a vital condition.
กา จ
ภิกฺขเว วิราคสฺส อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, virāgassa upanisā?
And what is it?
นิพฺพิทาติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Nibbidā’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Disillusionment.’
นิพฺพิทมฺปหํ
ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Nibbidampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that disillusionment has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว
นิพฺพิทาย อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, nibbidāya upanisā?
And what is it?
ยถาภูตญาณทสฺสนนฺติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Yathābhūtañāṇadassanan’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Truly knowing and seeing.’
ยถาภูตญาณทสฺสนมฺปหํ ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Yathābhūtañāṇadassanampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that truly knowing and seeing has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว ยถาภูตญาณทสฺสนสฺส อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, yathābhūtañāṇadassanassa upanisā?
And what is it?
สมาธีติสฺส
วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Samādhī’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Immersion.’
สมาธิมฺปหํ ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Samādhimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that immersion has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว สมาธิสฺส อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, samādhissa upanisā?
And what is it?
สุขนฺติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Sukhan’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Bliss.’
สุขมฺปหํ ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Sukhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that bliss has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว สุขสฺส
อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, sukhassa upanisā?
And what is it?
ปสฺสทฺธีติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Passaddhī’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Tranquility.’
ปสฺสทฺธิมฺปหํ ภิกฺขเว สอุปนิสํ
วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Passaddhimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that tranquility has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว ปสฺสทฺธิยา อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, passaddhiyā upanisā?
And what is it?
ปีตีติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Pītī’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Rapture.’
ปีติมฺปหํ ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Pītimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that rapture has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว ปีติยา อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, pītiyā upanisā?
And what is it?
ปามุชฺชนฺติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Pāmojjan’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Joy.’
ปามุชฺชมฺปหํ
ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Pāmojjampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that joy has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว
ปามุชฺชสฺส อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, pāmojjassa upanisā?
And what is it?
สทฺธาติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Saddhā’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Faith.’
สทฺธมฺปหํ ภิกฺขเว
สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Saddhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that faith has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว สทฺธาย อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, saddhāya upanisā?
And what is it?
อ้างอิงPTS 2.31 · สยามรัฐ 16.37 · ฉัฏฐสังคายนา 24.29
ทุกฺขนฺติสฺส
วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Dukkhan’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Suffering.’
ทุกฺขมฺปหํ ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Dukkhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that suffering has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว ทุกฺขสฺส อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, dukkhassa upanisā?
And what is it?
ชาตีติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Jātī’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Rebirth.’
ชาติมฺปหํ ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Jātimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that rebirth has a vital condition.
กา จ
ภิกฺขเว ชาติยา อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, jātiyā upanisā?
And what is it?
ภโวติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Bhavo’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Continued existence.’
ภวมฺปหํ ภิกฺขเว
สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Bhavampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that continued existence has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว ภวสฺส อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, bhavassa upanisā?
And what is it?
อุปาทานนฺติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Upādānan’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Grasping.’
อุปาทานมฺปหํ ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ
โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Upādānampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that grasping has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว อุปาทานสฺส อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, upādānassa upanisā?
And what is it?
ตณฺหาติสฺส
วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Taṇhā’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Craving.’
ตณฺหมฺปหํ ภิกฺขเว สอุปนิสํ วทามิ โน อนุปนิสํ ฯ✎ ร่าง
Taṇhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.
I say that craving has a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว ตณฺหาย อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, taṇhāya upanisā?
And what is it?
อ้างอิงพุทธชยันตี 14.50
เวทนาติสฺส วจนียํ
ฯเปฯ✎ ร่าง
‘Vedanā’tissa vacanīyaṁ …pe…
You should say: ‘Feeling.’ …
ผสฺโสติสฺส วจนียํ✎ ร่าง
‘phasso’tissa vacanīyaṁ …
You should say: ‘Contact.’ …
สฬายตนนฺติสฺส วจนียํ✎ ร่าง
‘saḷāyatanan’tissa vacanīyaṁ …
You should say: ‘The six sense fields.’ …
นามรูปนฺติสฺส
วจนียํ✎ ร่าง
‘nāmarūpan’tissa vacanīyaṁ …
You should say: ‘Name and form.’ …
วิญฺญาณนฺติสฺส วจนียํ✎ ร่าง
‘viññāṇan’tissa vacanīyaṁ …
You should say: ‘Consciousness.’ …
สงฺขาราติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘saṅkhārā’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Choices.’ …
สงฺขาเรปหํ ภิกฺขเว สอุปนิเส วทามิ โน อนุปนิเส ฯ✎ ร่าง
Saṅkhārepāhaṁ, bhikkhave, saupanise vadāmi, no anupanise.
I say that choices have a vital condition, they don’t lack a vital condition.
กา จ ภิกฺขเว
สงฺขารานํ อุปนิสา ฯ✎ ร่าง
Kā ca, bhikkhave, saṅkhārānaṁ upanisā?
And what is the vital condition for choices?
อวิชฺชาติสฺส วจนียํ ฯ✎ ร่าง
‘Avijjā’tissa vacanīyaṁ.
You should say: ‘Ignorance.’
อิติ โข ภิกฺขเว อวิชฺชูปนิสา สงฺขารา✎ ร่าง
Iti kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā,
So, mendicants: ignorance is the vital condition for choices.
อ้างอิงPTS 2.32
สงฺขารูปนิสํ วิญฺญาณํ✎ ร่าง
saṅkhārūpanisaṁ viññāṇaṁ,
Choices are the vital condition for consciousness.
วิญฺญาณูปนิสํ นามรูปํ✎ ร่าง
viññāṇūpanisaṁ nāmarūpaṁ,
Consciousness is the vital condition for name and form.
นามรูปูปนิสํ สฬายตนํ✎ ร่าง
nāmarūpūpanisaṁ saḷāyatanaṁ,
Name and form are the vital conditions for the six sense fields.
สฬายตนูปนิโส
ผสฺโส✎ ร่าง
saḷāyatanūpaniso phasso,
The six sense fields are the vital conditions for contact.
ผสฺสูปนิสา เวทนา✎ ร่าง
phassūpanisā vedanā,
Contact is the vital condition for feeling.
เวทนูปนิสา ตณฺหา✎ ร่าง
vedanūpanisā taṇhā,
Feeling is the vital condition for craving.
ตณฺหูปนิสํ อุปาทานํ✎ ร่าง
taṇhūpanisaṁ upādānaṁ,
Craving is the vital condition for grasping.
อุปาทานูปนิโส ภโว✎ ร่าง
upādānūpaniso bhavo,
Grasping is the vital condition for continued existence.
ภวูปนิสา ชาติ✎ ร่าง
bhavūpanisā jāti,
Continued existence is the vital condition for rebirth.
ชาตูปนิสํ ทุกฺขํ✎ ร่าง
jātūpanisaṁ dukkhaṁ,
Rebirth is the vital condition for suffering.
ทุกฺขูปนิสา
สทฺธา✎ ร่าง
dukkhūpanisā saddhā,
Suffering is the vital condition for faith.
สทฺธูปนิสํ ปามุชฺชํ✎ ร่าง
saddhūpanisaṁ pāmojjaṁ,
Faith is the vital condition for joy.
ปามุชฺชูปนิสา ปีติ✎ ร่าง
pāmojjūpanisā pīti,
Joy is the vital condition for rapture.
ปีตูปนิสา ปสฺสทฺธิ✎ ร่าง
pītūpanisā passaddhi,
Rapture is the vital condition for tranquility.
ปสฺสทฺธูปนิสํ สุขํ✎ ร่าง
passaddhūpanisaṁ sukhaṁ,
Tranquility is the vital condition for bliss.
สุขูปนิโส สมาธิ✎ ร่าง
sukhūpaniso samādhi,
Bliss is the vital condition for immersion.
สมาธูปนิสํ ยถาภูตญาณทสฺสนํ✎ ร่าง
samādhūpanisaṁ yathābhūtañāṇadassanaṁ,
Immersion is the vital condition for truly knowing and seeing.
ยถาภูตญาณทสฺสนูปนิสา นิพฺพิทา✎ ร่าง
yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā,
Truly knowing and seeing is the vital condition for disillusionment.
นิพฺพิทูปนิโส วิราโค✎ ร่าง
nibbidūpaniso virāgo,
Disillusionment is the vital condition for dispassion.
วิราคูปนิสา
วิมุตฺติ✎ ร่าง
virāgūpanisā vimutti,
Dispassion is the vital condition for freedom.
วิมุตฺตูปนิสํ ขเย ญาณํ ฯ✎ ร่าง
vimuttūpanisaṁ khaye ñāṇaṁ.
Freedom is the vital condition for the knowledge of ending.