เนื้อความทั้งข้อ
[๑๐๖] พระนครสาวัตถี ฯลฯ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย พืช ๕ อย่าง
นี้. ๕ อย่างเป็นไฉน? คือ พืชงอกจากเหง้า ๑ พืชงอกจากลำต้น ๑ พืชงอกจากข้อ ๑ พืชงอกจาก
ยอด ๑ พืชงอกจากเมล็ด ๑. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็พืช ๕ อย่างนี้ มิได้ถูกทำลาย ไม่เน่า ไม่ถูก
ลมแดดทำให้เสีย ยังเพาะขึ้น อันบุคคลเก็บไว้ดี แต่ไม่มีดิน ไม่มีน้ำ. พืช ๕ อย่าง พึงถึงความ
เจริญงอกงามไพบูลย์ได้หรือ?
ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า ข้อนั้นไม่ได้ พระพุทธเจ้าข้า.
พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย พืช ๕ อย่างนี้ มิได้ถูกทำลาย ฯลฯ อันบุคคลเก็บไว้ดี และมี
ดิน มีน้ำ. พืช ๕ อย่างนี้ พึงถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ได้หรือ?
ภิ. ได้ พระพุทธเจ้าข้า.
—
Saṁyutta Nikāya 22.54
Linked Discourses 22.54
—
6. Upayavagga
6. Involvement
—
Bījasutta
Seeds of Plants
สาวตฺถิยํ ฯ ตตฺร โข ฯ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อ้างอิงสยามรัฐ 17.67 · ฉัฏฐสังคายนา 25.50 · พุทธชยันตี 15.96
ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว พีชชาตานิ ฯ✎ ร่าง
“Pañcimāni, bhikkhave, bījajātāni.
“Mendicants, there are five kinds of plants.
กตมานิ ปญฺจ ฯ✎ ร่าง
Katamāni pañca?
What five?
มูลพีชํ ขนฺธพีชํ ผลพีชํ อคฺคพีชํ พีชพีชญฺเญว
ปญฺจมํ ฯ✎ ร่าง
Mūlabījaṁ, khandhabījaṁ, aggabījaṁ, phalubījaṁ, bījabījaññeva pañcamaṁ.
Plants propagated from roots, trunks, cuttings, or joints; and those from regular seeds are the fifth.
อิมานิ จสฺสุ ภิกฺขเว ปญฺจ พีชชาตานิ อกฺขณฺฑานิ
อปูติกานิ อวาตาตปปฺปหตานิ ๑- สาราทานิ สุขสยิตานิ ปฐวี จ
นาสฺส อาโป จ นาสฺส ฯ✎ ร่าง
Imāni cassu, bhikkhave, pañca bījajātāni akhaṇḍāni apūtikāni avātātapahatāni sārādāni sukhasayitāni, pathavī ca nāssa, āpo ca nāssa;
Suppose these five kinds of plants were intact, unspoiled, not weather-damaged, fertile, and well-kept. But there’s no earth or water.
อปิ นุมานิ ภิกฺขเว ปญฺจ พีชชาตานิ
วุฑฺฒึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺเชยฺยุนฺติ ฯ✎ ร่าง
api numāni, bhikkhave, pañca bījajātāni vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyyun”ti?
Then would these five kinds of plants reach growth, increase, and maturity?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
อิมานิ
จสฺสุ ภิกฺขเว ปญฺจ พีชชาตานิ อกฺขณฺฑานิ ๒- ฯเปฯ สุขสยิตานิ
ปฐวี จ อสฺส อาโป จ อสฺส ฯ✎ ร่าง
“Imāni cassu, bhikkhave, pañca bījajātāni akhaṇḍāni …pe… sukhasayitāni, pathavī ca assa, āpo ca assa;
“Suppose these five kinds of plants were intact, unspoiled, not weather-damaged, fertile, and well-kept. And there is earth and water.
อปิ นุมานิ ภิกฺขเว ปญฺจ
พีชชาตานิ วุฑฺฒึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺเชยฺยุนฺติ ฯ✎ ร่าง
api numāni, bhikkhave, pañca bījajātāni vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyyun”ti?
Then would these five kinds of plants reach growth, increase, and maturity?”
เอวํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”.
“Yes, sir.”