เนื้อความทั้งข้อ
[๑๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้:-
สมัยหนึ่ง ท่านพระมหากัจจานะอยู่ ณ ภูเขาชันข้างหนึ่ง ใกล้กุรรฆรนครแคว้นอวันตีรัฐ
ครั้งนั้นแล คฤหบดีชื่อว่าหลิททิกานิ เข้าไปหาท่านพระมหากัจจานะถึงที่อยู่ อภิวาทแล้ว นั่งอยู่
ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้กล่าวกะท่านมหากัจจานะว่า ข้าแต่ท่านพระผู้เจริญ พระผู้มีพระภาค
ตรัสพระภาษิตนี้ในมาคัณฑิยปัญหา อันมีในอัฏฐกวรรคว่า
มุนีละที่อยู่แล้ว ไม่มีที่พักเที่ยวไป ไม่ทำความสนิทสนมในบ้าน
เป็นผู้ว่างจากกามทั้งหลาย ไม่มุ่งถึงกาลข้างหน้า ไม่ทำถ้อยคำ
แก่งแย่งกับชนอื่น ดังนี้.
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ เนื้อความแห่งพระพุทธวจนะที่พระผู้มีพระภาคตรัสโดยย่อนี้ จะพึง
เห็นได้โดยพิสดารอย่างไร?
เอวมฺเม สุตํ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงสยามรัฐ 17.12 · ฉัฏฐสังคายนา 25.9
เอกํ สมยํ อายสฺมา มหากจฺจาโน ๑-
อวนฺตีสุ วิหรติ กุรรฆเร ๒- ปปาเต ๓- ปพฺพเต ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare papāte pabbate.
At one time Venerable Mahākaccāna was staying in the land of the Avantis near Kuraraghara on Steep Mountain.
อถ โข หลิทฺทิกานิ ๔-
คหปติ เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ
นิสินฺโน โข หลิทฺทิกานิ คหปติ อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho hāliddikāni gahapati yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho hāliddikāni gahapati āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca:
Then the householder Hāliddikāni went up to Venerable Mahākaccāna, bowed, sat down to one side, and said to him,
วุตฺตมิทํ ภนฺเต ภควา อฏฺฐกวคฺคิเย มาคณฺฑิยปญฺเห✎ ร่าง
“vuttamidaṁ, bhante, bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe:
“Sir, this was said by the Buddha in the Chapter of the Eights, in ‘The Questions of Māgandiya’:
โอกํ ปหาย อนิเกตสารี✎ ร่าง
‘Okaṁ pahāya aniketasārī,
‘After leaving their bastion to migrate without abode,
คาเม อกุพฺพํ มุนิ สนฺถวานิ✎ ร่าง
Gāme akubbaṁ muni santhavāni;
a sage doesn’t get close to anyone in town.
กาเมหิ ริตฺโต อปุรกฺขราโน✎ ร่าง
Kāmehi ritto apurakkharāno,
Rid of sensual pleasures, not expecting,
กถํ น วิคฺคยฺห ชเนน กยิราติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ na viggayha janena kayirā’ti.
they wouldn’t get in arguments with people.’
อิมสฺส นุ โข ภนฺเต ภควา สงฺขิตฺเตน ภาสิตสฺส กถํ
วิตฺถาเรน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพติ✎ ร่าง
Imassa nu kho, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa kathaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo”ti?
How should we see the detailed meaning of the Buddha’s brief statement?”
อ้างอิงพุทธชยันตี 15.16
ฯ✎ ร่าง
“Rūpadhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko.
“Householder, the form element is a shelter for consciousness.
อ้างอิงPTS 3.10 · สยามรัฐ 17.13