กตมญฺจ ภิกฺขเว รูปํ ฯ✎ ร่าง
Katamañca, bhikkhave, rūpaṁ?
And what is form?
อ้างอิงสยามรัฐ 17.77
จตฺตาโร จ มหาภูตา
จตุนฺนญฺจ มหาภูตานํ อุปาทายรูปํ ฯ✎ ร่าง
Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.
The four principal states, and form derived from the four principal states.
อิทํ วุจฺจติ ภิกฺขเว รูปํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ vuccati, bhikkhave, rūpaṁ.
This is called form.
อาหารสมุทยา รูปสมุทโย✎ ร่าง
Āhārasamudayā rūpasamudayo;
Form originates from fuel.
อาหารนิโรธา รูปนิโรโธ✎ ร่าง
āhāranirodhā rūpanirodho.
When fuel ceases, form ceases.
อยเมว
อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค รูปนิโรธคามินีปฏิปทา ฯ เสยฺยถีทํ ฯ✎ ร่าง
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo rūpanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
The practice that leads to the cessation of form is simply this noble eightfold path, that is:
สมฺมาทิฏฺฐิ ฯเปฯ สมฺมาสมาธิ ฯ✎ ร่าง
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.
ยํ รูปํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ✎ ร่าง
Yaṁ rūpaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ—
The pleasure and happiness that arise from form: this is its gratification.
อยํ รูปสฺส
อสฺสาโท✎ ร่าง
ayaṁ rūpassa assādo.
ยํ รูปํ อนิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ✎ ร่าง
Yaṁ rūpaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ—
That form is impermanent, suffering, and perishable: this is its drawback.
อยํ รูปสฺส อาทีนโว✎ ร่าง
ayaṁ rūpassa ādīnavo.
โย
รูปสฺมึ ฉนฺทราควินโย ฉนฺทราคปฺปหานํ✎ ร่าง
Yo rūpasmiṁ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ—
Removing and giving up desire and greed for form: this is its escape.
อิทํ รูปสฺส นิสฺสรณํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ rūpassa nissaraṇaṁ.
เย หิ
เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา เอวํ รูปํ อภิญฺญาย เอวํ รูปสมุทยํ
อภิญฺญาย เอวํ รูปนิโรธํ อภิญฺญาย เอวํ รูปนิโรธคามินีปฏิปทํ
อภิญฺญาย✎ ร่าง
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṁ rūpaṁ abhiññāya, evaṁ rūpasamudayaṁ abhiññāya, evaṁ rūpanirodhaṁ abhiññāya, evaṁ rūpanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abhiññāya;
Those ascetics and brahmins who have directly known form in this way—and its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation;
อ้างอิงพุทธชยันตี 15.110
เอวํ รูปสฺส อสฺสาทํ อภิญฺญาย เอวํ รูปสฺส อาทีนวํ
อภิญฺญาย เอวํ รูปสฺส นิสฺสรณํ อภิญฺญาย รูปสฺส นิพฺพิทาย
วิราคาย นิโรธาย ปฏิปนฺนา เต สุปฏิปนฺนา✎ ร่าง
evaṁ rūpassa assādaṁ abhiññāya, evaṁ rūpassa ādīnavaṁ abhiññāya, evaṁ rūpassa nissaraṇaṁ abhiññāya rūpassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā, te suppaṭipannā.
its gratification, drawback, and escape—and are practicing for disillusionment, dispassion, and cessation regarding form: they are practicing well.
เย สุปฏิปนฺนา
เต อิมสฺมึ ธมฺมวินเย คาธนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ye suppaṭipannā, te imasmiṁ dhammavinaye gādhanti.
Those who practice well have a footing in this teaching and training.
เย จ โข เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา เอวํ รูปํ
อภิญฺญาย เอวํ รูปสมุทยํ อภิญฺญาย เอวํ รูปนิโรธํ อภิญฺญาย เอวํ
รูปนิโรธคามินีปฏิปทํ อภิญฺญาย✎ ร่าง
Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṁ rūpaṁ abhiññāya, evaṁ rūpasamudayaṁ abhiññāya, evaṁ rūpanirodhaṁ abhiññāya, evaṁ rūpanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abhiññāya;
Those ascetics and brahmins who have directly known form in this way—and its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation;
อ้างอิงPTS 3.63
เอวํ รูปสฺส อสฺสาทํ อภิญฺญาย เอวํ
รูปสฺส อาทีนวํ อภิญฺญาย เอวํ รูปสฺส นิสฺสรณํ อภิญฺญาย รูปสฺส
นิพฺพิทา วิราคา นิโรธา อนุปาทา วิมุตฺตา เต สุวิมุตฺตา✎ ร่าง
evaṁ rūpassa assādaṁ abhiññāya, evaṁ rūpassa ādīnavaṁ abhiññāya, evaṁ rūpassa nissaraṇaṁ abhiññāya rūpassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimuttā, te suvimuttā.
its gratification, drawback, and escape—and due to disillusionment, dispassion, and cessation regarding form, are freed by not grasping: they are well freed.
เย สุวิมุตฺตา
เต เกพลิโน✎ ร่าง
Ye suvimuttā, te kevalino.
Those who are well freed are consummate ones.
เย เกพลิโน วฏฺฏํ เตสํ นตฺถิ ปญฺญาปนาย ฯ✎ ร่าง
Ye kevalino vaṭṭaṁ tesaṁ natthi paññāpanāya.
For consummate ones, there is no cycle of rebirths to be found.