เล่ม ๑๗ — สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ข้อ 120

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๒๐] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เวทนาเป็นไฉน? เวทนา ๖ หมวดนี้ คือ เวทนาเกิด เพราะจักขุสัมผัส ฯลฯ เวทนาเกิดเพราะมโนสัมผัส. นี้เรียกว่าเวทนา. ความเกิดขึ้นแห่งเวทนา ย่อมมีเพราะความเกิดขึ้นแห่งผัสสะ ความดับแห่งเวทนา ย่อมมีเพราะความดับแห่งผัสสะ อริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ฯลฯ สัมมาสมาธิ. นี้แลเป็นปฏิปทาอันให้ถึง ความดับแห่งเวทนา ฯลฯ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น ย่อมไม่มีวัฏฏะเพื่อความปรากฏอีก.

sn22.57:6.1 #

กตมา จ ภิกฺขเว เวทนา ฯ✎ ร่าง

Katamā ca, bhikkhave, vedanā?

And what is feeling?

อ้างอิงสยามรัฐ 17.78 · ฉัฏฐสังคายนา 25.58

sn22.57:6.2 #

ฉ ยิเม ภิกฺขเว เวทนากายา✎ ร่าง

Chayime, bhikkhave, vedanākāyā—

There are these six classes of feeling:

sn22.57:6.3 #

จกฺขุสมฺผสฺสชา เวทนา ฯเปฯ✎ ร่าง

cakkhusamphassajā vedanā …pe…

feeling born of eye contact …

sn22.57:6.4 #

มโนสมฺผสฺสชา เวทนา ฯ✎ ร่าง

manosamphassajā vedanā.

feeling born of mind contact.

sn22.57:6.5 #

อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว เวทนา ฯ✎ ร่าง

Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vedanā.

This is called feeling.

sn22.57:6.6 #

ผสฺสสมุทยา เวทนาสมุทโย✎ ร่าง

Phassasamudayā vedanāsamudayo;

Feeling originates from contact.

sn22.57:6.7 #

ผสฺสนิโรธา เวทนานิโรโธ✎ ร่าง

phassanirodhā vedanānirodho.

When contact ceases, feeling ceases.

sn22.57:6.8 #

อยเมว อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค เวทนานิโรธคามินีปฏิปทา ฯ เสยฺยถีทํ ฯ✎ ร่าง

Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—

The practice that leads to the cessation of feelings is simply this noble eightfold path, that is:

sn22.57:6.9 #

สมฺมาทิฏฺฐิ ฯปฯ สมฺมาสมาธิ ฯ✎ ร่าง

sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.

right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.

sn22.57:7.1 #

ยํ เวทนํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ✎ ร่าง

Yaṁ vedanaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ—

The pleasure and happiness that arise from feeling: this is its gratification.

sn22.57:7.2 #

อยํ เวทนาย อสฺสาโท✎ ร่าง

ayaṁ vedanāya assādo.

sn22.57:7.3 #

ยา ๑- เวทนา อนิจฺจา ทุกฺขา วิปริณามธมฺมา✎ ร่าง

Yā vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā—

That feeling is impermanent, suffering, and perishable: this is its drawback.

sn22.57:7.4 #

อยํ เวทนาย อาทีนโว✎ ร่าง

ayaṁ vedanāya ādīnavo.

sn22.57:7.5 #

โย เวทนาย ฉนฺทราควินโย ฉนฺทราคปฺปหานํ อิทํ เวทนาย นิสฺสรณํ ฯ✎ ร่าง

Yo vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ—

Removing and giving up desire and greed for feeling: this is its escape. …

sn22.57:8.1 #

เย หิ เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา เอวํ เวทนํ อภิญฺญาย เอวํ เวทนาสมุทยํ อภิญฺญาย เอวํ เวทนานิโรธํ อภิญฺญาย เอวํ เวทนานิโรธคามินีปฏิปทํ อภิญฺญาย✎ ร่าง

Ye hi, keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṁ vedanaṁ abhiññāya, evaṁ vedanāsamudayaṁ abhiññāya, evaṁ vedanānirodhaṁ abhiññāya, evaṁ vedanānirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abhiññāya;

sn22.57:8.2 #

เอวํ เวทนาย อสฺสาทํ อภิญฺญาย เอวํ เวทนาย อาทีนวํ อภิญฺญาย เอวํ เวทนาย นิสฺสรณํ อภิญฺญาย เวทนาย นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย ปฏิปนฺนา เต สุปฏิปนฺนา✎ ร่าง

evaṁ vedanāya assādaṁ abhiññāya, evaṁ vedanāya ādīnavaṁ abhiññāya, evaṁ vedanāya nissaraṇaṁ abhiññāya vedanāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā, te suppaṭipannā.

sn22.57:8.3 #

เย สุปฏิปนฺนา เต อิมสฺมึ ธมฺมวินเย คาธนฺติ ฯ✎ ร่าง

Ye suppaṭipannā, te imasmiṁ dhammavinaye gādhanti.

sn22.57:9.1 #

เย จ โข เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา เอวํ เวทนํ อภิญฺญาย ฯเปฯ✎ ร่าง

Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṁ vedanaṁ abhiññāya …pe…

sn22.57:9.2 #

วฏฺฏํ เตสํ นตฺถิ ปญฺญาปนาย ฯ✎ ร่าง

vaṭṭaṁ tesaṁ natthi paññāpanāya.