เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน กูฏาคารสาลายํ ฯ✎ ร่าง
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof.
อถ โข มหลิ ๓- ลิจฺฉวี เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ ฯเปฯ เอกมนฺตํ
นิสินฺโน โข มหลิ ลิจฺฉวี ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho mahāli licchavi yena bhagavā tenupasaṅkami …pe… ekamantaṁ nisinno kho mahāli licchavi bhagavantaṁ etadavoca:
Then Mahāli the Licchavi went up to the Buddha … and said to him:
ปูรโณ ภนฺเต กสฺสโป
เอวมาห✎ ร่าง
“Pūraṇo, bhante, kassapo evamāha:
“Sir, Pūraṇa Kassapa says this:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 25.64
นตฺถิ เหตุ นตฺถิ ปจฺจโย สตฺตานํ สงฺกิเลสาย✎ ร่าง
‘natthi hetu natthi paccayo sattānaṁ saṅkilesāya;
‘There is no cause or reason for the corruption of sentient beings.
อเหตู
อปฺปจฺจยา สตฺตา สงฺกิลิสฺสนฺติ✎ ร่าง
ahetū appaccayā sattā saṅkilissanti.
Sentient beings are corrupted without cause or reason.
นตฺถิ เหตุ นตฺถิ ปจฺจโย สตฺตานํ
วิสุทฺธิยา✎ ร่าง
Natthi hetu natthi paccayo sattānaṁ visuddhiyā;
There’s no cause or reason for the purification of sentient beings.
อเหตู อปฺปจฺจยา สตฺตา วิสุชฺฌนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
ahetū appaccayā sattā visujjhantī’ti.
Sentient beings are purified without cause or reason.’
อิธ ภควา
กิมาหาติ ฯ✎ ร่าง
Idha bhagavā kimāhā”ti?
What does the Buddha say about this?”
อตฺถิ มหลิ เหตุ อตฺถิ ปจฺจโย สตฺตานํ สงฺกิเลสาย✎ ร่าง
“Atthi, mahāli, hetu atthi paccayo sattānaṁ saṅkilesāya;
“Mahāli, there is a cause and reason for the corruption of sentient beings.
สเหตู สปฺปจฺจยา สตฺตา สงฺกิลิสฺสนฺติ✎ ร่าง
sahetū sappaccayā sattā saṅkilissanti.
Sentient beings are corrupted with cause and reason.
อตฺถิ มหลิ เหตุ อตฺถิ
ปจฺจโย สตฺตานํ วิสุทฺธิยา✎ ร่าง
Atthi, mahāli, hetu, atthi paccayo sattānaṁ visuddhiyā;
There is a cause and reason for the purification of sentient beings.
สเหตู สปฺปจฺจยา สตฺตา วิสุชฺฌนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
sahetū sappaccayā sattā visujjhantī”ti.
Sentient beings are purified with cause and reason.”
กตโม ปน ภนฺเต เหตุ กตโม ปจฺจโย สตฺตานํ
สงฺกิเลสาย✎ ร่าง
“Katamo pana, bhante, hetu katamo paccayo sattānaṁ saṅkilesāya;
“But sir, what is the cause and reason for the corruption of sentient beings?
กถํ สเหตู สปฺปจฺจยา สตฺตา สงฺกิลิสฺสนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
kathaṁ sahetū sappaccayā sattā saṅkilissantī”ti?
How are sentient beings corrupted with cause and reason?”
รูปญฺจ หิทํ มหลิ เอกนฺตทุกฺขํ อภวิสฺส
ทุกฺขานุปติตํ ทุกฺขาวกฺกนฺตํ อนวกฺกนฺตํ สุเขน น ยิทํ สตฺตา
@เชิงอรรถ: ๑ วิมุตฺตมฺหีตีติ วา ปาโฐ ฯ ๒ โป. อภินนฺทุนฺติ ฯ ๓ โป. ม. ยุ. มหาลิ ฯ
รูปสฺมึ สารชฺเชยฺยุํ ฯ✎ ร่าง
“Rūpañca hidaṁ, mahāli, ekantadukkhaṁ abhavissa dukkhānupatitaṁ dukkhāvakkantaṁ anavakkantaṁ sukhena, nayidaṁ sattā rūpasmiṁ sārajjeyyuṁ.
“Mahāli, if form were exclusively painful—soaked and steeped in pain and not steeped in pleasure—sentient beings wouldn’t be aroused by it.
อ้างอิงสยามรัฐ 17.86
ยสฺมา จ โข มหลิ รูปํ สุขํ สุขานุปติตํ
สุขาวกฺกนฺตํ อนวกฺกนฺตํ ๑- ทุกฺเขน ตสฺมา สตฺตา รูปสฺมึ สารชฺชนฺติ✎ ร่าง
Yasmā ca kho, mahāli, rūpaṁ sukhaṁ sukhānupatitaṁ sukhāvakkantaṁ anavakkantaṁ dukkhena, tasmā sattā rūpasmiṁ sārajjanti;
But because form is pleasurable—soaked and steeped in pleasure and not steeped in pain—sentient beings are aroused by it.
สาราคา สญฺญุชฺชนฺติ สญฺโญคา สงฺกิลิสฺสนฺติ ฯ✎ ร่าง
sārāgā saṁyujjanti; saṁyogā saṅkilissanti.
Since they are aroused by it, they’re caught up in it, and so they become corrupted.
อยํปิ ๒- โข มหลิ
เหตุ อยํ ปจฺจโย สตฺตานํ สงฺกิเลสาย ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ kho, mahāli, hetu, ayaṁ paccayo sattānaṁ saṅkilesāya;
This is a cause and reason for the corruption of sentient beings.
เอวํปิ ๓- สเหตู สปฺปจฺจยา
สตฺตา สงฺกิลิสฺสนฺติ ฯ✎ ร่าง
evaṁ sahetū sappaccayā sattā saṅkilissanti.
This is how sentient beings are corrupted with cause and reason.
เวทนา จ หิทํ มหลิ เอกนฺตทุกฺขา อภวิสฺส
ทุกฺขานุปติตา ทุกฺขาวกฺกนฺตา อนวกฺกนฺตา สุเขน น ยิทํ
สตฺตา เวทนาย สารชฺเชยฺยุํ ฯ✎ ร่าง
Vedanā ca hidaṁ, mahāli, ekantadukkhā abhavissa dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, nayidaṁ sattā vedanāya sārajjeyyuṁ.
If feeling …
ยสฺมา จ โข มหลิ เวทนา สุขา
สุขานุปติตา สุขาวกฺกนฺตา อนวกฺกนฺตา ทุกฺเขน ตสฺมา
สตฺตา เวทนาย สารชฺชนฺติ✎ ร่าง
Yasmā ca kho, mahāli, vedanā sukhā sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, tasmā sattā vedanāya sārajjanti;
สาราคา สญฺญุชฺชนฺติ✎ ร่าง
sārāgā saṁyujjanti;
สญฺโญคา
สงฺกิลิสฺสนฺติ ฯ✎ ร่าง
saṁyogā saṅkilissanti.
อยํปิ โข มหลิ เหตุ อยํ ปจฺจโย สตฺตานํ
สงฺกิเลสาย ฯ✎ ร่าง
Ayampi kho, mahāli, hetu, ayaṁ paccayo sattānaṁ saṅkilesāya.
เอวํปิ สเหตู สปฺปจฺจยา สตฺตา สงฺกิลิสฺสนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evampi sahetū sappaccayā sattā saṅkilissanti.
สญฺญา จ หิทํ มหลิ ฯ✎ ร่าง
Saññā ca hidaṁ, mahāli …pe…
perception …
อ้างอิงPTS 3.70 · พุทธชยันตี 15.120
สงฺขารา จ หิทํ มหลิ เอกนฺตทุกฺขา
อภวิสฺสํสุ ทุกฺขานุปติตา ทุกฺขาวกฺกนฺตา อนวกฺกนฺตา สุเขน น ยิทํ
สตฺตา สงฺขาเรสุ สารชฺเชยฺยุํ ฯ✎ ร่าง
saṅkhārā ca hidaṁ, mahāli, ekantadukkhā abhavissaṁsu dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, nayidaṁ sattā saṅkhāresu sārajjeyyuṁ.
choices …
ยสฺมา จ โข มหลิ สงฺขารา สุขา
สุขานุปติตา สุขาวกฺกนฺตา อนวกฺกนฺตา ทุกฺเขน ตสฺมา สตฺตา
สงฺขาเรสุ สารชฺชนฺติ✎ ร่าง
Yasmā ca kho, mahāli, saṅkhārā sukhā sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, tasmā sattā saṅkhāresu sārajjanti;
สาราคา สญฺญุชฺชนฺติ✎ ร่าง
sārāgā saṁyujjanti;
สญฺโญคา สงฺกิลิสฺสนฺติ ฯ✎ ร่าง
saṁyogā saṅkilissanti.
อยํปิ โข มหลิ เหตุ อยํ ปจฺจโย สตฺตานํ สงฺกิเลสาย ฯ✎ ร่าง
Ayampi kho, mahāli, hetu, ayaṁ paccayo sattānaṁ saṅkilesāya.
เอวํปิ สเหตู
สปฺปจฺจยา สตฺตา สงฺกิลิสฺสนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evampi sahetū sappaccayā sattā saṅkilissanti.
วิญฺญาณญฺจ หิทํ มหลิ เอกนฺตทุกฺขํ อภวิสฺส
ทุกฺขานุปติตํ ทุกฺขาวกฺกนฺตํ อนวกฺกนฺตํ สุเขน น
ยิทํ สตฺตา วิญฺญาณสฺมึ สารชฺเชยฺยุํ ฯ✎ ร่าง
Viññāṇañca hidaṁ, mahāli, ekantadukkhaṁ abhavissa dukkhānupatitaṁ dukkhāvakkantaṁ anavakkantaṁ sukhena, nayidaṁ sattā viññāṇasmiṁ sārajjeyyuṁ.
consciousness were exclusively painful—soaked and steeped in pain and not steeped in pleasure—sentient beings wouldn’t be aroused by it.
อ้างอิงสยามรัฐ 17.87 · ฉัฏฐสังคายนา 25.65
ยสฺมา จ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. อวกฺกนฺตํ ทุกฺเขน ฯ ๒ ม. อยํ ฯ ๓ ม. เอวํ ฯ
โข มหลิ วิญฺญาณํ สุขํ สุขานุปติตํ สุขาวกฺกนฺตํ อนวกฺกนฺตํ
ทุกฺเขน ตสฺมา สตฺตา วิญฺญาณสฺมึ สารชฺชนฺติ✎ ร่าง
Yasmā ca kho, mahāli, viññāṇaṁ sukhaṁ sukhānupatitaṁ sukhāvakkantaṁ anavakkantaṁ dukkhena, tasmā sattā viññāṇasmiṁ sārajjanti;
But because consciousness is pleasurable—soaked and steeped in pleasure and not steeped in pain—sentient beings are aroused by it.
สาราคา
สญฺญุชฺชนฺติ สญฺโญคา สงฺกิลิสฺสนฺติ ฯ✎ ร่าง
sārāgā saṁyujjanti; saṁyogā saṅkilissanti.
Since they are aroused by it, they’re caught up in it, and so they become corrupted.
อยํปิ โข มหลิ เหตุ
อยํ ปจฺจโย สตฺตานํ สงฺกิเลสาย ฯ✎ ร่าง
Ayampi kho, mahāli, hetu ayaṁ paccayo sattānaṁ saṅkilesāya.
This is a cause and reason for the corruption of sentient beings.
เอวํปิ สเหตู สปฺปจฺจยา
สตฺตา สงฺกิลิสฺสนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Evampi sahetū sappaccayā sattā saṅkilissantī”ti.
This is how sentient beings are corrupted with cause and reason.”