เอกํ สมยํ อายสฺมา สารีปุตฺโต สาวตฺถิยํ วิหรติ@เชิงอรรถ: ๑ ม. รมณียนฺติ ฯ ๒ ม. อหมามิสธมฺมานุคฺคเหน มโมวาเทน มมานุสาสนิยาติ ฯ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺสาราเม ฯ✎ ร่าง
Ekaṁ samayaṁ āyasmā sāriputto sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time Venerable Sāriputta was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
อ้างอิงสยามรัฐ 17.133
เตน โข ปน สมเยน ยมกสฺส
นาม ภิกฺขุโน เอวรูปํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ อุปฺปนฺนํ โหติ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena yamakassa nāma bhikkhuno evarūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ uppannaṁ hoti:
Now at that time a mendicant called Yamaka had the following harmful misconception:
ตถาหํ
ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ ยถา ๑- ขีณาสโว ภิกฺขุ กายสฺส
เภทา อุจฺฉิชฺชติ วินสฺสติ น โหติ ปรมฺมรณาติ ฯ✎ ร่าง
“tathāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, yathā khīṇāsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā”ti.
“As I understand the Buddha’s teaching, a mendicant who has ended the defilements is annihilated and destroyed when their body breaks up, and doesn’t exist after death.”
อสฺโสสุํ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู ยมกสฺส กิร นาม ภิกฺขุโน
เอวรูปํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ อุปฺปนฺนํ โหติ✎ ร่าง
Assosuṁ kho sambahulā bhikkhū yamakassa kira nāma bhikkhuno evarūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ uppannaṁ hoti:
Several mendicants heard this rumour.
อ้างอิงพุทธชยันตี 15.190
ตถาหํ ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ
อาชานามิ ยถา ขีณาสโว ภิกฺขุ กายสฺส เภทา อุจฺฉิชฺชติ วินสฺสติ น โหติ
ปรมฺมรณาติ ฯ✎ ร่าง
“tathāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, yathā khīṇāsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā”ti.
อถ โข เต ภิกฺขู เยนายสฺมา ยมโก เตนุปสงฺกมึสุ
อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา ยมเกน สทฺธึ สมฺโมทึสุ✎ ร่าง
Atha kho te bhikkhū yenāyasmā yamako tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā yamakena saddhiṁ sammodiṁsu.
They went to Yamaka and exchanged greetings with him.
สมฺโมทนียํ
กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนา
โข เต ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ ยมกํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ yamakaṁ etadavocuṁ:
When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side and said to him,
สจฺจํ กิร เต ๒- อาวุโส
ยมก เอวรูปํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ อุปฺปนฺนํ✎ ร่าง
“Saccaṁ kira te, āvuso yamaka, evarūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ uppannaṁ:
“Is it really true, Reverend Yamaka, that you have such a harmful misconception:
อ้างอิงPTS 3.110
ตถาหํ ภควตา ธมฺมํ
เทสิตํ อาชานามิ ยถา ขีณาสโว ภิกฺขุ กายสฺส เภทา อุจฺฉิชฺชติ
วินสฺสติ น โหติ ปรมฺมรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘tathāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, yathā khīṇāsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā’”ti?
‘As I understand the Buddha’s teaching, a mendicant who has ended the defilements is annihilated and destroyed when their body breaks up, and doesn’t exist after death’?”
เอวํ ขฺวาหํ อาวุโส ภควตา
ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ ยถา✎ ร่าง
“Evaṁ khvāhaṁ, āvuso, bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:
“Yes, reverends, that’s how I understand the Buddha’s teaching.”
ขีณาสโว ภิกฺขุ กายสฺส เภทา
อุจฺฉิชฺชติ วินสฺสติ น โหติ ปรมฺมรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘khīṇāsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā’”ti.
มา อาวุโส ยมก เอวํ อวจ มา ภควนฺตํ อพฺภาจิกฺขิ
น หิ สาธุ ภควโต อพฺภกฺขานํ น หิ ภควา เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
“Mā, āvuso yamaka, evaṁ avaca, mā bhagavantaṁ abbhācikkhi. Na hi sādhu bhagavato abbhācikkhanaṁ. Na hi bhagavā evaṁ vadeyya:
“Don’t say that, Yamaka! Don’t misrepresent the Buddha, for misrepresentation of the Buddha is not good. And the Buddha would not say that.”
อ้างอิงสยามรัฐ 17.134 · ฉัฏฐสังคายนา 25.101
ขีณาสโว ภิกฺขุ
กายสฺส เภทา อุจฺฉิชฺชติ วินสฺสติ น โหติ ปรมฺมรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘khīṇāsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā’”ti.
เอวํปิ โข
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ยถาปิ ฯ ๒ โวติปิ ปาโฐ ฯ
อายสฺมา ยมโก เตหิ ภิกฺขูหิ วุจฺจมาโน ตเถว ตํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ
ถามสา ปรามาสา อภินิวิสฺสํ ๑- โวหรติ✎ ร่าง
Evampi kho āyasmā yamako tehi bhikkhūhi vuccamāno tatheva taṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati:
But even though admonished by those mendicants, Yamaka obstinately stuck to that misconception and insisted on stating it.
ตถาหํ ภควตา ธมฺมํ
เทสิตํ อาชานามิ ยถา ขีณาสโว ภิกฺขุ กายสฺส เภทา อุจฺฉิชฺชติ
วินสฺสติ น โหติ ปรมฺมรณาติ ฯ✎ ร่าง
“tathāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, yathā khīṇāsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā”ti.
ยโต โข เต ภิกฺขู นาสกฺขึสุ อายสฺมนฺตํ ยมกํ เอตสฺมา
ปาปกา ทิฏฺฐิคตา วิเวเจตุํ ฯ อถ โข เต ภิกฺขู อุฏฺฐายาสนา เยนายสฺมา
สารีปุตฺโต เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Yato kho te bhikkhū nāsakkhiṁsu āyasmantaṁ yamakaṁ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetuṁ, atha kho te bhikkhū uṭṭhāyāsanā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavocuṁ:
When those mendicants were unable to dissuade Yamaka from that misconception, they rose from their seats and went to see Venerable Sāriputta. They told him what had happened, and said,
ยมกสฺส นาม อาวุโส สารีปุตฺต ภิกฺขุโน เอวรูปํ ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ
อุปฺปนฺนํ✎ ร่าง
“yamakassa nāma, āvuso sāriputta, bhikkhuno evarūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ uppannaṁ:
ตถาหํ ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ ยถา ขีณาสโว ภิกฺขุ
กายสฺส เภทา อุจฺฉิชฺชติ วินสฺสติ น โหติ ปรมฺมรณาติ✎ ร่าง
‘tathāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi yathā khīṇāsavo bhikkhu kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā’ti.
สาธายสฺมา
สารีปุตฺโต เยน ยมโก ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมตุ อนุกมฺปํ อุปาทายาติ ฯ✎ ร่าง
Sādhāyasmā sāriputto yena yamako bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.
“May Venerable Sāriputta please go to the mendicant Yamaka out of sympathy.”
อธิวาเสสิ โข อายสฺมา สารีปุตฺโต ตุณฺหีภาเวน ฯ✎ ร่าง
Adhivāsesi kho āyasmā sāriputto tuṇhībhāvena.
Sāriputta consented with silence.