อตฺถิ ภิกฺขเว โลเก โลกธมฺโม ตํ ๑- ตถาคโต อภิสมฺพุชฺฌติ
อภิสเมติ✎ ร่าง
Atthi, bhikkhave, loke lokadhammo, taṁ tathāgato abhisambujjhati abhisameti;
There is a worldly phenomenon in the world that the Realized One understands and comprehends.
อภิสมฺพุชฺฌิตฺวา อภิสเมตฺวา อาจิกฺขติ เทเสติ ปญฺญเปติ ๒-
ปฏฺฐเปติ วิวรติ วิภชติ อุตฺตานีกโรติ ฯ✎ ร่าง
abhisambujjhitvā abhisametvā taṁ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti.
Then he explains, teaches, asserts, establishes, clarifies, analyzes, and reveals it.
กิญฺจ ภิกฺขเว โลเก โลกธมฺโม
ตํ ตถาคโต อภิสมฺพุชฺฌติ อภิสเมติ อภิสมฺพุชฺฌิตฺวา อภิสเมตฺวา
อาจิกฺขติ เทเสติ ปญฺญเปติ ปฏฺฐเปติ วิวรติ วิภชติ อุตฺตานีกโรติ ฯ✎ ร่าง
Kiñca, bhikkhave, loke lokadhammo, taṁ tathāgato abhisambujjhati abhisameti, abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti?
And what is that worldly phenomenon in the world?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 25.126
รูปํ ภิกฺขเว โลเก โลกธมฺโม ตํ ตถาคโต อภิสมฺพุชฺฌติ ฯเปฯ
อุตฺตานีกโรติ ฯ
{๒๔๐.๑} โย ภิกฺขเว ตถาคเตน เอวํ อาจิกฺขิยมาเน เทสิยมาเน
ปญฺญปิยมาเน ปฏฺฐปิยมาเน วิวริยมาเน วิภชิยมาเน อุตฺตานีกริยมาเน ๓-
น ชานาติ น ปสฺสติ ตมหํ ภิกฺขเว พาลํ ๔- ปุถุชฺชนํ อนฺธํ อจกฺขุกํ
อชานนฺตํ อปสฺสนฺตํ กินฺติ กโรมิ ฯ เวทนา ภิกฺขเว ฯ สญฺญา ภิกฺขเว ฯ
สงฺขารา ภิกฺขเว ฯ วิญฺญาณํ ภิกฺขเว โลเก โลกธมฺโม ตํ ตถาคโต
อภิสมฺพุชฺฌติ อภิสเมติ✎ ร่าง
Rūpaṁ, bhikkhave, loke lokadhammo taṁ tathāgato abhisambujjhati abhisameti.
Form is a worldly phenomenon in the world that the Realized One understands and comprehends.
อภิสมฺพุชฺฌิตฺวา อภิสเมตฺวา อาจิกฺขติ
เทเสติ ปญฺญเปติ ปฏฺฐเปติ วิวรติ วิภชติ อุตฺตานีกโรติ ฯ✎ ร่าง
Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti.
Then he explains, teaches, asserts, establishes, clarifies, analyzes, and reveals it.
โย ภิกฺขเว ตถาคเตน เอวํ อาจิกฺขิยมาเน เทสิยมาเน
ปญฺญปิยมาเน ปฏฺฐปิยมาเน วิวริยมาเน วิภชิยมาเน อุตฺตานีกริยมาเน
@เชิงอรรถ: ๑ สพฺพวาเรสุ ยนฺติ วา ปาโฐ ฯ ๒ โป. ม. ปญฺญาเปติ ฯ@๓ โป. อุตฺตานี กริยมาเน ฯ ๔ โป. พาลปุถุชฺชนํ ฯ
น ชานาติ น ปสฺสติ ตมหํ ภิกฺขเว พาลํ ปุถุชฺชนํ อนฺธํ
อจกฺขุกํ อชานนฺตํ อปสฺสนฺตํ กินฺติ กโรมิ ฯ✎ ร่าง
Yo, bhikkhave, tathāgatena evaṁ ācikkhiyamāne desiyamāne paññapiyamāne paṭṭhapiyamāne vivariyamāne vibhajiyamāne uttānīkariyamāne na jānāti na passati tamahaṁ, bhikkhave, bālaṁ puthujjanaṁ andhaṁ acakkhukaṁ ajānantaṁ apassantaṁ kinti karomi.
This being so, what can I do about a foolish ordinary person, blind and sightless, who does not know or see?
อ้างอิงPTS 3.140
—
Vedanā, bhikkhave, loke lokadhammo …pe…
Feeling …
—
saññā, bhikkhave …
Perception …
—
saṅkhārā, bhikkhave …
Choices …
—
viññāṇaṁ, bhikkhave, loke lokadhammo taṁ tathāgato abhisambujjhati abhisameti.
Consciousness is a worldly phenomenon in the world that the Realized One understands and comprehends.
—
Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti.
Then he explains, teaches, asserts, establishes, clarifies, analyzes, and reveals it.
—
Yo, bhikkhave, tathāgatena evaṁ ācikkhiyamāne desiyamāne paññapiyamāne paṭṭhapiyamāne vivariyamāne vibhajiyamāne uttānīkariyamāne na jānāti na passati tamahaṁ, bhikkhave, bālaṁ puthujjanaṁ andhaṁ acakkhukaṁ ajānantaṁ apassantaṁ kinti karomi.
This being so, what can I do about a foolish ordinary person, blind and sightless, who does not know or see?
อ้างอิงสยามรัฐ 17.171