เนื้อความทั้งข้อ
[๓๒๕] พระนครพาราณสี. ท่านพระมหาโกฏฐิตะนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว
ได้ถามท่านพระสารีบุตรว่า ดูกรท่านพระสารีบุตร ที่เรียกว่า วิชชา วิชชา ดังนี้ วิชชาเป็นไฉน
หนอแล และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่าไร? ท่านพระสารีบุตรตอบว่า ดูกร
ท่านผู้มีอายุ อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ
และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งรูป ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัด
ออกแห่งเวทนา ... แห่งสัญญา ... แห่งสังขาร ... แห่งวิญญาณ. ดูกรท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า วิชชา
และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล.
ตญฺเญว นิทานํ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา
มหาโกฏฺฐิโต อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ เ✎ ร่าง
Saṁyutta Nikāya 22.130
Linked Discourses 22.130
อตทโวจ วิชฺชา✎ ร่าง
13. Avijjāvagga
13. Ignorance
—
Dutiyaassādasutta
Gratification (2nd)
—
Bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye …pe…
At Varanasi.
อ้างอิงPTS 3.174
วิชฺชาติ
อาวุโส สารีปุตฺต วุจฺจติ✎ ร่าง
“‘vijja, vijjā’ti, āvuso sāriputta, vuccati.
“Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘knowledge’.
กตมา นุ โข อาวุโส วิชฺชา✎ ร่าง
Katamā nu kho, āvuso, vijjā;
What is knowledge?
กิตฺตาวตา
จ วิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
kittāvatā ca vijjāgato hotī”ti?
And how is a knowing one defined?”
อิธาวุโส สุตวา อริยสาวโก รูปสฺส
อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ ปชานาติ✎ ร่าง
“Idhāvuso, sutavā ariyasāvako rūpassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti.
“Reverend, a learned noble disciple truly understands the gratification, the drawback, and the escape when it comes to form,
อ้างอิงสยามรัฐ 17.213
เวทนาย ฯเปฯ✎ ร่าง
Vedanāya …pe…
feeling,
สญฺญาย ฯ✎ ร่าง
saññāya …
perception,
สงฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
saṅkhārānaṁ …
choices,
วิญฺญาณสฺส อสฺสาทญฺจ
อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
viññāṇassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti.
and consciousness.
อยํ วุจฺจตาวุโส
วิชฺชา✎ ร่าง
Ayaṁ vuccatāvuso, vijjā;
This is called knowledge.
เอตฺตาวตา จ วิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
ettāvatā ca vijjāgato hotī”ti.
And this is how a knowing one is defined.”