เนื้อความทั้งข้อ
[๓๒๔] พระนครพาราณสี. ท่านพระมหาโกฏฐิตะนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว
ได้ถามท่านพระสารีบุตรว่า ดูกรท่านพระสารีบุตร ที่เรียกว่า อวิชชา อวิชชา ดังนี้ อวิชชา
เป็นไฉนหนอแล และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่าไร? ท่านพระสารีบุตร
ตอบว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับแล้วในโลกนี้ ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ
โทษและอุบายเครื่องสลัดออกแห่งรูป ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และอุบายเครื่อง
สลัดออกแห่งเวทนา ... แห่งสัญญา ... แห่งสังขาร ... แห่งวิญญาณ. ดูกรท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า
อวิชชา และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล.
ตญฺเญว นิ✎ ร่าง
Saṁyutta Nikāya 22.129
Linked Discourses 22.129
—
13. Avijjāvagga
13. Ignorance
—
Assādasutta
Gratification
ทานํ ฯ✎ ร่าง
Bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye …pe…
At Varanasi.
อ้างอิงพุทธชยันตี 15.306
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา
มหาโกฏฺฐิโต อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
Mahākoṭṭhita said to Sāriputta:
อวิชฺชา อวิชฺชาติ
อาวุโส สารีปุตฺต วุจฺจติ✎ ร่าง
“‘avijjā, avijjā’ti, āvuso sāriputta, vuccati.
“Reverend Sāriputta, they speak of this thing called ‘ignorance’.
กตมา นุ โข อาวุโส อวิชฺชา✎ ร่าง
Katamā nu kho, āvuso, avijjā;
What is ignorance?
กิตฺตาวตา
จ อวิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
kittāvatā ca avijjāgato hotī”ti?
And how is an ignoramus defined?”
อิธาวุโส อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน รูปสฺส
อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
“Idhāvuso assutavā puthujjano rūpassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.
“Reverend, an unlearned ordinary person doesn’t truly understand the gratification, the drawback, and the escape when it comes to form,
เวทนาย ฯเปฯ✎ ร่าง
Vedanāya …pe…
feeling,
สญฺญาย ฯ✎ ร่าง
saññāya …
perception,
สงฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
saṅkhārānaṁ …
choices,
วิญฺญาณสฺส อสฺสาทญฺจ
อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ✎ ร่าง
viññāṇassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.
and consciousness.
อยํ วุจฺจตาวุโส
อวิชฺชา✎ ร่าง
Ayaṁ vuccatāvuso, avijjā;
This is called ignorance.
เอตฺตาวตา จ อวิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
ettāvatā ca avijjāgato hotī”ti.
And this is how an ignoramus is defined.”