เนื้อความทั้งข้อ
[๓๒๘] สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรและท่านพระมหาโกฏฐิตะอยู่ ณ ป่าอิสิปตน-
*มฤทายวัน ใกล้พระนครพาราณสี. ครั้งนั้นแล ท่านพระสารีบุตรออกจากที่พักผ่อนในเวลาเย็น
ได้เข้าไปหาท่านพระมหาโกฏฐิตะถึงที่อยู่ ฯลฯ แล้วได้ถามท่านพระมหาโกฏฐิตะว่า ดูกรท่าน
โกฏฐิตะ ที่เรียกว่า อวิชชา อวิชชา ดังนี้ อวิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลเป็นผู้ประกอบ
ด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงไร? ท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ ปุถุชนผู้ไม่ได้
สดับแล้วในโลกนี้ ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งรูป
ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งเวทนา ... แห่งสัญญา ...
แห่งสังขาร ... แห่งวิญญาณ. ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย นี้เรียกว่า อวิชชา และบุคคลเป็น
ผู้ประกอบด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล.
สมยํ อายสฺมา จ สารีปุตฺโต อายส✎ ร่าง
Saṁyutta Nikāya 22.133
Linked Discourses 22.133
ฺมา จ
มหา✎ ร่าง
13. Avijjāvagga
13. Ignorance
โกฏฺฐิโต✎ ร่าง
Koṭṭhikasutta
With Koṭṭhita
พาราณสิยํ วิหรนฺติ อิสิปตเน มิคทาเย ฯ✎ ร่าง
Bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye.
At Varanasi.
อ้างอิงPTS 3.175 · สยามรัฐ 17.214 · ฉัฏฐสังคายนา 25.159
อถ โข
อายสฺมา สารีปุตฺโต ฯเปฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ …pe…
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา
สารีปุตฺโต อายสฺมนฺตํ มหาโกฏฺฐิตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahākoṭṭhikaṁ etadavoca:
Sāriputta said to Mahākoṭṭhita:
อวิชฺชา อวิชฺชาติ
อาวุโส โกฏฺฐิต วุจฺจติ✎ ร่าง
“‘avijjā, avijjā’ti, āvuso koṭṭhika, vuccati.
“Reverend Koṭṭhita, they speak of this thing called ‘ignorance’.
กตมา นุ โข อาวุโส อวิชฺชา✎ ร่าง
Katamā nu kho, āvuso, avijjā;
What is ignorance?
กิตฺตาวตา
จ อวิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
kittāvatā ca avijjāgato hotī”ti?
And how is an ignoramus defined?”
อิธาวุโส อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน รูปสฺส
อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ✎ ร่าง
“Idhāvuso, assutavā puthujjano rūpassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.
“Reverend, an unlearned ordinary person doesn’t truly understand the gratification, the drawback, and the escape when it comes to form,
เวทนาย ฯเปฯ✎ ร่าง
Vedanāya …pe…
feeling,
สญฺญาย ฯ✎ ร่าง
saññāya …
perception,
สงฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
saṅkhārānaṁ …
choices,
วิญฺญาณสฺส อสฺสาทญฺจ
อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ✎ ร่าง
viññāṇassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.
and consciousness.
อยํ วุจฺจตาวุโส
อวิชฺชา✎ ร่าง
Ayaṁ vuccatāvuso, avijjā;
This is called ignorance.
เอตฺตาวตา จ อวิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
ettāvatā ca avijjāgato hotī”ti.
And this is how an ignoramus is defined.”