เนื้อความทั้งข้อ
[๓๒๙] เมื่อท่านพระมหาโกฏฐิตะกล่าวอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรจึงได้ถามว่า
ดูกรท่านโกฏฐิตะ ที่เรียกว่า วิชชา วิชชา ดังนี้ วิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลเป็นผู้
ประกอบด้วยวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่าไร? ท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ อริยสาวก
ผู้ได้สดับแล้วในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัด
ออกแห่งรูป ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งเวทนา ...
แห่งสัญญา ... แห่งสังขาร แห่งวิญญาณ. ดูกรท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า วิชชา และบุคคลเป็น
ผู้ประกอบด้วยวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล.
เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สารีปุตฺโต อายสฺมนฺตํ มหาโกฏฺฐิตํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahākoṭṭhikaṁ etadavoca:
When he said this, Venerable Sāriputta said to him:
วิชฺชา วิชฺชาติ อาวุโส โกฏฺฐิต วุจฺจติ✎ ร่าง
“‘vijjā, vijjā’ti, āvuso koṭṭhika, vuccati.
“Reverend Koṭṭhita, they speak of this thing called ‘knowledge’.
กตมา นุ โข
อาวุโส วิชฺชา✎ ร่าง
Katamā nu kho, āvuso, vijjā;
What is knowledge?
กิตฺตาวตา จ วิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
kittāvatā ca vijjāgato hotī”ti?
And how is a knowing one defined?”
อิธาวุโส สุตวา
อริยสาวโก รูปสฺส อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ
ปชานาติ✎ ร่าง
“Idhāvuso, sutavā ariyasāvako rūpassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti.
“Reverend, a learned noble disciple truly understands the gratification, the drawback, and the escape when it comes to form,
เวทนาย ฯเปฯ✎ ร่าง
Vedanāya …pe…
feeling,
สญฺญาย ฯ✎ ร่าง
saññāya …
perception,
สงฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
saṅkhārānaṁ …
choices,
วิญฺญาณสฺส
อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
viññāṇassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti.
and consciousness.
อยํ
วุจฺจตาวุโส วิชฺชา✎ ร่าง
Ayaṁ vuccatāvuso, vijjā;
This is called knowledge.
เอตฺตาวตา จ วิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
ettāvatā ca vijjāgato hotī”ti.
And this is how a knowing one is defined.”