เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๓๓๑] เมื่อท่านพระมหาโกฏฐิตะกล่าวอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรจึงได้ถามว่า ดูกร
ท่านโกฏฐิตะ ที่เรียกว่า วิชชา วิชชา ดังนี้ วิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลเป็นผู้ประกอบ
ด้วยวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่าไร? ท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ อริยสาวกผู้ได้
สดับแล้วในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และ
อุบายเครื่องสลัดออกแห่งรูป ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ
และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งเวทนา ... แห่งสัญญา ... แห่งสังขาร ... แห่งวิญญาณ. ดูกรท่านผู้
มีอายุ นี้เรียกว่า วิชชา และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล.
▴ ย่อ
เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สารีปุตฺโต อายสฺมนฺตํ มหาโกฏฺฐิตํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahākoṭṭhikaṁ etadavoca:
When he said this, Venerable Sāriputta said to him:
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 25.160
วิชฺชา วิชฺชาติ อาวุโส โกฏฺฐิต วุจฺจติ✎ ร่าง
“‘vijjā, vijjā’ti, āvuso koṭṭhika, vuccati.
“Reverend Koṭṭhita, they speak of this thing called ‘knowledge’.
กตมา นุ โข
อาวุโส วิชฺชา✎ ร่าง
Katamā nu kho, āvuso, vijjā;
What is knowledge?
กิตฺตาวตา จ วิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
kittāvatā ca vijjāgato hotī”ti?
And how is a knowing one defined?”
อิธาวุโส สุตวา
อริยสาวโก รูปสฺส สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ
นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ ปชานาติ✎ ร่าง
“Idhāvuso, sutavā ariyasāvako rūpassa samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti.
“Reverend, a learned noble disciple truly understands the origin, the disappearance, the gratification, the drawback, and the escape when it comes to form,
เวทนาย ฯเปฯ✎ ร่าง
Vedanāya …pe…
feeling,
สญฺญาย ฯ✎ ร่าง
saññāya …
perception,
สงฺขารานํ ฯ✎ ร่าง
saṅkhārānaṁ …
choices,
วิญฺญาณสฺส สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ
อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
viññāṇassa samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti.
and consciousness.
อยํ วุจฺจตาวุโส
วิชฺชา✎ ร่าง
Ayaṁ vuccatāvuso, vijjā;
This is called knowledge.
เอตฺตาวตา จ วิชฺชาคโต โหตีติ ฯ✎ ร่าง
ettāvatā ca vijjāgato hotī”ti.
And this is how a knowing one is defined.”
—
Saṁyutta Nikāya 22.135
Linked Discourses 22.135
—
13. Avijjāvagga
13. Ignorance