เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๕๑๑] พระนครสาวัตถี. ท่านพระอานนท์ได้เห็นท่านพระสารีบุตรมาแต่ไกล จึงกล่าว
กะท่านพระสารีบุตรว่า อาวุโสสารีบุตร อินทรีย์ของท่านผ่องใสนัก สีหน้าของท่านหมดจด ผ่องใส
วันนี้ ท่านพระสารีบุตรอยู่ด้วยวิหารธรรมอะไร?
ท่านพระสารีบุตรตอบว่า อาวุโส ดังเราจะบอก เราเข้าจตุตถฌานอันไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข
เพราะละสุขละทุกข์และดับโสมนัสโทมนัสก่อนๆ ได้ มีอุเบกขาเป็นเหตุให้สติบริสุทธิ์อยู่. อาวุโส
เรามิได้คิดอย่างนี้ว่า เราเข้าจตุตถฌานอยู่ หรือว่าเข้าจตุตถฌานแล้ว หรือว่าออกจากจตุตถฌาน
แล้ว ฯลฯ
▴ ย่อ
สาวตฺถี ฯ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 25.234
อทฺทสา โข อายสฺมา อานนฺโท ฯเปฯ✎ ร่าง
Addasā kho āyasmā ānando …pe…
Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta and said to him:
วิปฺปสนฺนานิ โข เต อาวุโส สารีปุตฺต อินฺทฺริยานิ ปริสุทฺโธ
มุขวณฺโณ ปริโยทาโต✎ ร่าง
“vippasannāni kho te, āvuso sāriputta, indriyāni; parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto.
“Reverend Sāriputta, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright.
กตเมนายสฺมา สารีปุตฺโต อชฺช วิหาเรน
วิหาสีติ ฯ✎ ร่าง
Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī”ti?
What meditation were you practicing today?”
อิธาหํ อาวุโส สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา
ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ
อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ ฯ✎ ร่าง
“Idhāhaṁ, āvuso, sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
“Reverend, with the giving up of pleasure and pain, and the ending of former happiness and sadness, I entered and remained in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness.
อ้างอิง พุทธชยันตี 15.470
ตสฺส
มยฺหํ อาวุโส น เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa mayhaṁ, āvuso, na evaṁ hoti:
But it didn’t occur to me:
อหํ จตุตฺถํ ฌานํ สมาปชฺชามีติ วา
อหํ จตุตฺถํ ฌานํ สมาปนฺโนติ วา อหํ จตุตฺถา ฌานา วุฏฺฐิโตติ
วาติ ฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ catutthaṁ jhānaṁ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṁ catutthaṁ jhānaṁ samāpanno’ti vā ‘ahaṁ catutthā jhānā vuṭṭhito’ti vā”ti.
‘I am entering the fourth absorption’ or ‘I have entered the fourth absorption’ or ‘I am emerging from the fourth absorption’.”
ตถา หิ ปนายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ทีฆรตฺตํ อหงฺการ-
มมงฺการมานานุสยา สุสมูหตา✎ ร่าง
Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṁ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā.
“That must be because Venerable Sāriputta has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit.
ตสฺมา อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส
น เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṁ hoti:
That’s why it didn’t occur to you:
อหํ จตุตฺถํ ฌานํ สมาปชฺชามีติ วา อหํ จตุตฺถํ
ฌานํ สมาปนฺโนติ วา อหํ จตุตฺถา ฌานา วุฏฺฐิโตติ วาติ ฯ✎ ร่าง
“‘ahaṁ catutthaṁ jhānaṁ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṁ catutthaṁ jhānaṁ samāpanno’ti vā ‘ahaṁ catutthā jhānā vuṭṭhito’ti vā”ti.
‘I am entering the fourth absorption’ or ‘I have entered the fourth absorption’ or ‘I am emerging from the fourth absorption’.”
—
Saṁyutta Nikāya 28.5
Linked Discourses 28.5
—
1. Sāriputtavagga
1. With Sāriputta