เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๕๑๐] พระนครสาวัตถี. ท่านพระอานนท์ได้เห็นท่านพระสารีบุตรมาแต่ไกล จึงกล่าว
กะท่านพระสารีบุตรว่า อาวุโสสารีบุตร อินทรีย์ของท่านผ่องใสนัก สีหน้าของท่านหมดจด
ผ่องใส วันนี้ ท่านพระสารีบุตรอยู่ด้วยวิหารธรรมอะไร?
ท่านพระสารีบุตรตอบว่า อาวุโสดังเราจะบอก เรามีอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะ เสวยสุข
ด้วยนามกาย เพราะปีติสิ้นไป เข้าตติยฌานที่พระอริยเจ้าทั้งหลายสรรเสริญว่า ผู้ได้ฌานนี้ เป็น
ผู้มีอุเบกขา มีสติอยู่เป็นสุข ดังนี้ อยู่. อาวุโส เรานั้นมิได้คิดอย่างนี้ว่า เราเข้าตติยฌานอยู่
หรือว่าเข้าตติยฌานแล้ว หรือว่าออกจากตติยฌานแล้ว ฯลฯ
▴ ย่อ
สาวตฺถี ฯ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อทฺทสา โข อายสฺมา อานนฺโท ฯเปฯ✎ ร่าง
Addasā kho āyasmā ānando …pe…
Venerable Ānanda saw Venerable Sāriputta and said to him:
วิปฺปสนฺนานิ โข เต อาวุโส สารีปุตฺต อินฺทฺริยานิ ปริสุทฺโธ
มุขวณฺโณ ปริโยทาโต✎ ร่าง
“vippasannāni kho te, āvuso sāriputta, indriyāni; parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto.
“Reverend Sāriputta, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright.
กตเมนายสฺมา สารีปุตฺโต อชฺช วิหาเรน
วิหาสีติ ฯ✎ ร่าง
Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī”ti?
What meditation were you practicing today?”
อิธาหํ อาวุโส ปีติยา จ วิราคา อุเปกฺขโก จ วิหรามิ
สโต จ สมฺปชาโน สุขญฺจ กาเยน ปฏิสํเวเทมิ ยนฺตํ อริยา
อาจิกฺขนฺติ อุเปกฺขโก สติมา สุขวิหารีติ ตติยํ ฌานํ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ยุ. ทุติยชฺฌานา ฯ
อุปสมฺปชฺช วิหรามิ ฯ✎ ร่าง
“Idhāhaṁ, āvuso, pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihāsiṁ sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedemi; yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
“Reverend, with the fading away of rapture, I entered and remained in the third absorption, where I meditated with equanimity, mindful and aware, personally experiencing the bliss of which the noble ones declare, ‘Equanimous and mindful, one meditates in bliss.’
อ้างอิง PTS 3.237 · สยามรัฐ 17.293
ตสฺส มยฺหํ อาวุโส น เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa mayhaṁ, āvuso, na evaṁ hoti:
But it didn’t occur to me:
อหํ
ตติยํ ฌานํ สมาปชฺชามีติ วา อหํ ตติยํ ฌานํ สมาปนฺโนติ วา
อหํ ตติยา ฌานา วุฏฺฐิโตติ วาติ ฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ tatiyaṁ jhānaṁ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṁ tatiyaṁ jhānaṁ samāpanno’ti vā ‘ahaṁ tatiyā jhānā vuṭṭhito’ti vā”ti.
‘I am entering the third absorption’ or ‘I have entered the third absorption’ or ‘I am emerging from the third absorption’.”
ตถา หิ ปนายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส
ทีฆรตฺตํ อหงฺการมมงฺการมานานุสยา สุสมูหตา✎ ร่าง
Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṁ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā.
“That must be because Venerable Sāriputta has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit.
ตสฺมา อายสฺมโต
สารีปุตฺตสฺส น เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṁ hoti:
That’s why it didn’t occur to you:
อหํ ตติยํ ฌานํ สมาปชฺชามีติ วา อหํ
ตติยํ ฌานํ สมาปนฺโนติ วา อหํ ตติยา ฌานา วุฏฺฐิโตติ วาติ ฯ✎ ร่าง
“‘ahaṁ tatiyaṁ jhānaṁ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṁ tatiyaṁ jhānaṁ samāpanno’ti vā ‘ahaṁ tatiyā jhānā vuṭṭhito’ti vā”ti.
‘I am entering the third absorption’ or ‘I have entered the third absorption’ or ‘I am emerging from the third absorption’.”
—
Saṁyutta Nikāya 28.4
Linked Discourses 28.4
—
1. Sāriputtavagga
1. With Sāriputta