เอกํ สมยํ อายสฺมา สารีปุตฺโต ราชคเห วิหรติ
เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป ฯ✎ ร่าง
Ekaṁ samayaṁ āyasmā sāriputto rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
At one time Venerable Sāriputta was staying near Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
อ้างอิงสยามรัฐ 17.296
อถ โข อายสฺมา สารีปุตฺโต ปุพฺพณฺหสมยํ
นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย ราชคหํ ๑- ปิณฺฑาย ปาวิสิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahe piṇḍāya pāvisi.
Then he robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Rājagaha for alms.
ราชคเห
สปทานํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ตํ ปิณฺฑปาตํ อญฺญตรํ กุฑฺฑมูลํ ๒-
นิสฺสาย ภุญฺชติ ๓- ฯ✎ ร่าง
Rājagahe sapadānaṁ piṇḍāya caritvā taṁ piṇḍapātaṁ aññataraṁ kuṭṭamūlaṁ nissāya paribhuñjati.
After wandering indiscriminately for almsfood in Rājagaha, he ate his almsfood by a wall.
อถ โข สูจิมุขี ๔- ปริพฺพาชิกา เยนายสฺมา
สารีปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ราชคเห ฯ ๒ โป. กุฏมูลํ ฯ ยุ. กุฑฺฑํ ฯ ๓ ม. ยุ. ปริภุญฺชติ ฯ@๔ โป. ม. ยุ. สุจิมุขี ฯ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho sucimukhī paribbājikā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
Then the wanderer Sucimukhī went up to Venerable Sāriputta and said to him:
กึ นุ โข สมณ อโธมุโข ภุญฺชสีติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ nu kho, samaṇa, adhomukho bhuñjasī”ti?
“Ascetic, do you eat facing downwards?”
อ้างอิงPTS 3.239 · ฉัฏฐสังคายนา 25.236 · พุทธชยันตี 15.474
น ขฺวาหํ
ภคินิ อโธมุโข ภุญฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
“Na khvāhaṁ, bhagini, adhomukho bhuñjāmī”ti.
“No, sister.”
เตนหิ สมณ อุพฺภมุโข ภุญฺชสีติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, samaṇa, ubbhamukho bhuñjasī”ti?
“Well then, do you eat facing upwards?”
น ขฺวาหํ ภคินิ อุพฺภมุโข ภุญฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
“Na khvāhaṁ, bhagini, ubbhamukho bhuñjāmī”ti.
“No, sister.”
เตนหิ สมณ ทิสามุโข
ภุญฺชสีติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, samaṇa, disāmukho bhuñjasī”ti?
“Well then, do you eat facing the cardinal directions?”
น ขฺวาหํ ภคินิ ทิสามุโข ภุญฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
“Na khvāhaṁ, bhagini, disāmukho bhuñjāmī”ti.
“No, sister.”
เตนหิ
สมณ วิทิสามุโข ภุญฺชสีติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, samaṇa, vidisāmukho bhuñjasī”ti?
“Well then, do you eat facing the intermediate directions?”
น ขฺวาหํ ภคินิ วิทิสามุโข
ภุญฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
“Na khvāhaṁ, bhagini, vidisāmukho bhuñjāmī”ti.
“No, sister.”
กึ นุ สมณ อโธมุโข ภุญฺชสีติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน น
ขฺวาหํ ภคินิ อโธมุโข ภุญฺชามีติ วเทสิ✎ ร่าง
“‘Kiṁ nu, samaṇa, adhomukho bhuñjasī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṁ, bhagini, adhomukho bhuñjāmī’ti vadesi.
“When asked if you eat facing all these directions, you answer ‘no, sister’.
เตนหิ สมณ อุพฺภมุโข
ภุญฺชสีติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน น ขฺวาหํ ภคินิ อุพฺภมุโข ภุญฺชามีติ
วเทสิ✎ ร่าง
‘Tena hi, samaṇa, ubbhamukho bhuñjasī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṁ, bhagini, ubbhamukho bhuñjāmī’ti vadesi.
เตนหิ สมณ ทิสามุโข ภุญฺชสีติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน
น ขฺวาหํ ภคินิ ทิสามุโข ภุญฺชามีติ วเทสิ✎ ร่าง
‘Tena hi, samaṇa, disāmukho bhuñjasī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṁ, bhagini, disāmukho bhuñjāmī’ti vadesi.
เตนหิ สมณ
วิทิสามุโข ภุญฺชสีติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน น ขฺวาหํ ภคินิ
วิทิสามุโข ภุญฺชามีติ วเทสิ✎ ร่าง
‘Tena hi, samaṇa, vidisāmukho bhuñjasī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṁ, bhagini, vidisāmukho bhuñjāmī’ti vadesi.
กถญฺจรหิ ๑- สมณ ภุญฺชสีติ ฯ✎ ร่าง
Kathañcarahi, samaṇa, bhuñjasī”ti?
How then do you eat, ascetic?”
อ้างอิงสยามรัฐ 17.297
เย หิ เกจิ ภคินิ
สมณพฺราหฺมณา วตฺถุวิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ ๒-
กปฺเปนฺติ อิเม วุจฺจนฺติ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา อโธมุขา ภุญฺชนฺติ ๓- ฯ✎ ร่าง
“Ye hi keci, bhagini, samaṇabrāhmaṇā vatthuvijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṁ kappenti, ime vuccanti, bhagini, samaṇabrāhmaṇā ‘adhomukhā bhuñjantī’ti.
“Sister, those ascetics and brahmins who earn a living by geomancy—a low lore, a wrong livelihood—are said to eat facing downwards.
เย หิ เกจิ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา นกฺขตฺตวิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย
มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปนฺติ อิเม วุจฺจนฺติ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา
อุพฺภมุขา ภุญฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ye hi keci, bhagini, samaṇabrāhmaṇā nakkhattavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṁ kappenti, ime vuccanti, bhagini, samaṇabrāhmaṇā ‘ubbhamukhā bhuñjantī’ti.
Those ascetics and brahmins who earn a living by astrology—a low lore, a wrong livelihood—are said to eat facing upwards.
เย หิ เกจิ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา
ทูเตยฺยปหิณคมนานุโยคา ๔- มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปนฺติ
อิเม วุจฺจนฺติ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา ทิสามุขา ภุญฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ye hi keci, bhagini, samaṇabrāhmaṇā dūteyyapahiṇagamanānuyogāya micchājīvena jīvikaṁ kappenti, ime vuccanti, bhagini, samaṇabrāhmaṇā ‘disāmukhā bhuñjantī’ti.
Those ascetics and brahmins who earn a living by running errands and messages—a wrong livelihood—are said to eat facing the cardinal directions.
เย
หิ เกจิ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา องฺควิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย
@เชิงอรรถ: ๑ โป. กถญฺจรสิ ฯ ๒ โป. ชีวิตํ ฯ ๓ ม. ยุ. ภุญฺชนฺตีติ ฯ ๔ ม. ...นุโยคาย ฯ
มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปนฺติ อิเม วุจฺจนฺติ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา
วิทิสามุขา ภุญฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ye hi keci, bhagini, samaṇabrāhmaṇā aṅgavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṁ kappenti, ime vuccanti, bhagini, samaṇabrāhmaṇā ‘vidisāmukhā bhuñjantī’ti.
Those ascetics and brahmins who earn a living by limb-reading—a low lore, a wrong livelihood—are said to eat facing the intermediate directions.
โส ขฺวาหํ ภคินิ น วตฺถุวิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย
มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปมิ น นกฺขตฺตวิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย
มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปมิ น ทูเตยฺยปหิณคมนานุโยคา มิจฺฉาชีเวน
ชีวิกํ กปฺเปมิ น องฺควิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ
กปฺเปมิ✎ ร่าง
So khvāhaṁ, bhagini, na vatthuvijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṁ kappemi, na nakkhattavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṁ kappemi, na dūteyyapahiṇagamanānuyogāya micchājīvena jīvikaṁ kappemi, na aṅgavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṁ kappemi.
I don’t earn a living by any of these means.
ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสามิ✎ ร่าง
Dhammena bhikkhaṁ pariyesāmi;
I seek alms in a principled manner,
ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสิตฺวา
ภุญฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
dhammena bhikkhaṁ pariyesitvā bhuñjāmī”ti.
and I eat it in a principled manner.”
อถ โข สูจิมุขี ปริพฺพาชิกา ราชคเห รถิยาย รถิยํ
สิงฺฆาฏเกน สิงฺฆาฏกํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาโรเจสิ✎ ร่าง
Atha kho sucimukhī paribbājikā rājagahe rathiyāya rathiyaṁ, siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā evamārocesi:
Then Sucimukhī the wanderer went around Rājagaha from street to street and from square to square, and announced:
อ้างอิงPTS 3.240 · ฉัฏฐสังคายนา 25.237 · พุทธชยันตี 15.476
ธมฺมิกํ สมณา
สกฺยปุตฺติยา อาหารํ อาหาเรนฺติ✎ ร่าง
“dhammikaṁ samaṇā sakyaputtiyā āhāraṁ āhārenti;
“The ascetics who follow the Sakyan eat food in a principled manner!
อนวชฺชํ สมณา สกฺยปุตฺติยา
อาหารํ อาหาเรนฺติ✎ ร่าง
anavajjaṁ samaṇā sakyaputtiyā āhāraṁ āhārenti.
The ascetics who follow the Sakyan eat food blamelessly!
เทถ สมณานํ สกฺยปุตฺติยานํ ปิณฺฑนฺติ ฯ✎ ร่าง
Detha samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ piṇḍan”ti.
Give almsfood to the ascetics who follow the Sakyan!”
สารีปุตฺตสํยุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
Sāriputtavaggo paṭhamo.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
วิเวกํ อวิตกฺกํ ๑- จ✎ ร่าง
Vivekajaṁ avitakkaṁ,
ปีติ อุเปกฺขาจตุตฺถกํ✎ ร่าง
pīti upekkhā catutthakaṁ;
อากาสญฺเจว วิญฺญาณํ✎ ร่าง
Ākāsañceva viññāṇaṁ,
อากิญฺจเนวสญฺญินา✎ ร่าง
ākiñcaṁ nevasaññinā;
นิโรโธ ๓- นวโม วุตฺโต✎ ร่าง
Nirodho navamo vutto,
ทสมํ สูจิมุขิ จาติ ฯ
----------
@เชิงอรรถ: ๑ ม. วิเวกชํ อวิตกฺกํ ฯ ๒ ยุ. อากิญฺจญฺเญว ฯ ม. อากิญฺจเมวสญฺญินา ฯ@๓ โป. นิโรธํ ฯ ยุ. นิโรเธนคเห วุตฺโต ฯ
น✎ ร่าง
dasamaṁ sūcimukhī cāti.
าคสํยุตฺตํ✎ ร่าง
Sāriputtasaṁyuttaṁ samattaṁ.
The Linked Discourses on Sāriputta are complete.
—
Saṁyutta Nikāya 29.1
Linked Discourses 29.1