สาวตฺถิยํ ฯ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 25.36
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ
ภควา เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:
Sitting to one side, the Buddha said to Ānanda:
สเจ ตํ อานนฺท เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ✎ ร่าง
“Sace taṁ, ānanda, evaṁ puccheyyuṁ:
“Ānanda, suppose they were to ask you:
อ้างอิงPTS 3.39 · สยามรัฐ 17.48
กตเมสํ อาวุโส
อานนฺท ธมฺมานํ อุปฺปาโท ปญฺญายิตฺถ วโย ปญฺญายิตฺถ
ฐิตานํ ๑- อญฺญถตฺตํ ปญฺญายิตฺถ ฯ✎ ร่าง
‘katamesaṁ, āvuso ānanda, dhammānaṁ uppādo paññāyittha, vayo paññāyittha, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyittha?
‘Reverend Ānanda, what are the things for which arising, vanishing, and change while persisting were evident?
กตเมสํ ธมฺมานํ อุปฺปาโท
ปญฺญายิสฺสติ วโย ปญฺญายิสฺสติ ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ ปญฺญายิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Katamesaṁ dhammānaṁ uppādo paññāyissati, vayo paññāyissati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyissati?
What are the things for which arising, vanishing, and change while persisting will be evident?
กตเมสํ ธมฺมานํ อุปฺปาโท ปญฺญายติ วโย ปญฺญายติ ฐิตานํ
อญฺญถตฺตํ ปญฺญายตีติ ฯ✎ ร่าง
Katamesaṁ dhammānaṁ uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatī’ti?
What are the things for which arising, vanishing, and change while persisting are evident?’
เอวํ ปุฏฺโฐ ตฺวํ อานนฺท กินฺติ
พฺยากเรยฺยาสีติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, ānanda, kinti byākareyyāsī”ti?
How would you answer?”
สเจ มํ ภนฺเต เอวํ ปจฺเฉยฺยุํ✎ ร่าง
“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
“Sir, suppose they were to ask me:
กตเมสํ อาวุโส
อานนฺท ธมฺมานํ อุปฺปาโท ปญฺญายิตฺถ วโย ปญฺญายิตฺถ ฐิตานํ
อญฺญถตฺตํ ปญฺญายิตฺถ ฯ✎ ร่าง
‘katamesaṁ, āvuso ānanda, dhammānaṁ uppādo paññāyittha, vayo paññāyittha, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyittha?
‘Reverend Ānanda, what are the things for which arising, vanishing, and change while persisting were evident?
กตเมสํ ธมฺมานํ อุปฺปาโท ปญฺญายิสฺสติ วโย
ปญฺญายิสฺสติ ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ ปญฺญายิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Katamesaṁ dhammānaṁ uppādo paññāyissati, vayo paññāyissati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyissati?
What are the things for which arising, vanishing, and change while persisting will be evident?
กตเมสํ ธมฺมานํ อุปฺปาโท ปญฺญายติ วโย ปญฺญายติ
ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ ปญฺญายตีติ ฯ✎ ร่าง
Katamesaṁ dhammānaṁ uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatī’ti?
What are the things for which arising, vanishing, and change while persisting are evident?’
เอวํ ปุฏฺโฐ อหํ ภนฺเต เอวํ
พฺยากเรยฺยํ✎ ร่าง
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
I’d answer like this:
ยํ โข อาวุโส รูปํ อตีตํ นิรุทฺธํ วิปริณตํ✎ ร่าง
‘yaṁ kho, āvuso, rūpaṁ atītaṁ niruddhaṁ vipariṇataṁ;
‘Whatever form has passed, ceased, and perished,
ตสฺส
อุปฺปาโท ปญฺญายิตฺถ วโย ปญฺญายิตฺถ ฐิตสฺส อญฺญถตฺตํ
ปญฺญายิตฺถ ฯ✎ ร่าง
tassa uppādo paññāyittha, vayo paññāyittha, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyittha.
its arising, vanishing, and change while persisting were evident.
ยา เวทนา อตีตา นิรุทฺธา วิปริณตา✎ ร่าง
Yā vedanā atītā niruddhā vipariṇatā;
Whatever feeling …
ตสฺสา
อุปฺปาโท ปญฺญายิตฺถ วโย ปญฺญายิตฺถ ฐิตาย อญฺญถตฺตํ
ปญฺญายิตฺถ ฯ✎ ร่าง
tassā uppādo paññāyittha, vayo paññāyittha, ṭhitāya aññathattaṁ paññāyittha.
ยา สญฺญา ฯ✎ ร่าง
Yā saññā …
perception …
เย สงฺขารา อตีตา นิรุทฺธา วิปริณตา✎ ร่าง
ye saṅkhārā atītā niruddhā vipariṇatā;
choices …
เตสํ อุปฺปาโท ปญฺญายิตฺถ วโย ปญฺญายิตฺถ ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ
ปญฺญายิตฺถ ฯ✎ ร่าง
tesaṁ uppādo paññāyittha, vayo paññāyittha, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyittha.
ยํ วิญฺญาณํ อตีตํ นิรุทฺธํ วิปริณตํ✎ ร่าง
Yaṁ viññāṇaṁ atītaṁ niruddhaṁ vipariṇataṁ;
consciousness has passed, ceased, and perished,
ตสฺส
อุปฺปาโท ปญฺญายิตฺถ วโย ปญฺญายิตฺถ ฐิตสฺส อญฺญถตฺตํ
ปญฺญายิตฺถ ฯ✎ ร่าง
tassa uppādo paññāyittha, vayo paññāyittha, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyittha.
its arising, vanishing, and change while persisting were evident.
อิเมสํ โข อาวุโส ธมฺมานํ อุปฺปาโท ปญฺญายิตฺถ
วโย ปญฺญายิตฺถ ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ ปญฺญายิตฺถ ฯ✎ ร่าง
Imesaṁ kho, āvuso, dhammānaṁ uppādo paññāyittha, vayo paññāyittha, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyittha.
These the things for which arising, vanishing, and change while persisting were evident.
ยํ โข อาวุโส รูปํ อชาตํ อปาตุภูตํ✎ ร่าง
Yaṁ kho, āvuso, rūpaṁ ajātaṁ apātubhūtaṁ;
Whatever form is not yet born, and has not yet appeared,
อ้างอิงสยามรัฐ 17.49 · ฉัฏฐสังคายนา 25.37 · พุทธชยันตี 15.70
ตสฺส อุปฺปาโท
ปญฺญายิสฺสติ วโย ปญฺญายิสฺสติ ฐิตสฺส อญฺญถตฺตํ ปญฺญายิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
tassa uppādo paññāyissati, vayo paññāyissati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyissati.
its arising, vanishing, and change while persisting will be evident.
ยา เวทนา อชาตา อปาตุภูตา✎ ร่าง
Yā vedanā ajātā apātubhūtā;
Whatever feeling …
ตสฺสา อุปฺปาโท ปญฺญายิสฺสติ วโย
ปญฺญายิสฺสติ ฐิตาย อญฺญถตฺตํ ปญฺญายิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
tassā uppādo paññāyissati, vayo paññāyissati, ṭhitāya aññathattaṁ paññāyissati.
ยา สญฺญา ฯ✎ ร่าง
Yā saññā …pe…
perception …
เย สงฺขารา อชาตา อปาตุภูตา✎ ร่าง
ye saṅkhārā ajātā apātubhūtā;
choices …
เตสํ อุปฺปาโท ปญฺญายิสฺสติ
วโย ปญฺญายิสฺสติ ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ ปญฺญายิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
tesaṁ uppādo paññāyissati, vayo paññāyissati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyissati.
ยํ
วิญฺญาณํ อชาตํ อปาตุภูตํ✎ ร่าง
Yaṁ viññāṇaṁ ajātaṁ apātubhūtaṁ;
consciousness is not yet born, and has not yet appeared,
ตสฺส อุปฺปาโท ปญฺญายิสฺสติ วโย
ปญฺญายิสฺสติ ฐิตสฺส อญฺญถตฺตํ ปญฺญายิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
tassa uppādo paññāyissati, vayo paññāyissati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyissati.
its arising, vanishing, and change while persisting will be evident.
อิเมสํ โข
อาวุโส ธมฺมานํ อุปฺปาโท ปญฺญายิสฺสติ วโย ปญฺญายิสฺสติ
ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ ปญฺญายิสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Imesaṁ kho, āvuso, dhammānaṁ uppādo paññāyissati, vayo paññāyissati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyissati.
These are the things for which arising, vanishing, and change while persisting will be evident.
ยํ โข อาวุโส รูปํ ชาตํ ปาตุภูตํ✎ ร่าง
Yaṁ kho, āvuso, rūpaṁ jātaṁ pātubhūtaṁ;
Whatever form has been born, and has appeared,
ตสฺส อุปฺปาโท ปญฺญายติ
วโย ปญฺญายติ ฐิตสฺส อญฺญถตฺตํ ปญฺญายติ ฯ✎ ร่าง
tassa uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyati.
its arising, vanishing, and change while persisting is evident.
ยา เวทนา ชาตา
ปาตุภูตา ฯเปฯ✎ ร่าง
Yā vedanā jātā pātubhūtā …pe…
Whatever feeling …
ยา สญฺญา ฯ✎ ร่าง
yā saññā …
perception …
เย สงฺขารา ชาตา ปาตุภูตา✎ ร่าง
ye saṅkhārā jātā pātubhūtā;
choices …
เตสํ
อุปฺปาโท ปญฺญายติ วโย ปญฺญายติ ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ ปญฺญายติ ฯ✎ ร่าง
tesaṁ uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyati.
ยํ วิญฺญาณํ ชาตํ ปาตุภูตํ ตสฺส อุปฺปาโท ปญฺญายติ วโย
ปญฺญายติ ฐิตสฺส อญฺญถตฺตํ ปญฺญายติ ฯ✎ ร่าง
Yaṁ viññāṇaṁ jātaṁ pātubhūtaṁ tassa uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyati.
consciousness has been born, and has appeared, its arising, vanishing, and change while persisting are evident.
อิเมสํ โข อาวุโส
ธมฺมานํ อุปฺปาโท ปญฺญายติ วโย ปญฺญายติ ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ
ปญฺญายตีติ ฯ✎ ร่าง
Imesaṁ kho, āvuso, dhammānaṁ uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatī’ti.
These are the things for which arising is evident, vanishing is evident, and change while persisting is evident.’
เอวํ ปุฏฺโฐ อหํ ภนฺเต เอวํ พฺยากเรยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
That’s how I’d answer such a question.”