เตนหาวุโส ๑- สุณาถ สาธุกํ มนสิกโรถ ภาสิสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
“Tenahāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
“Then listen and apply your mind well, I will speak.”
อ้างอิงPTS 4.100 · สยามรัฐ 18.125 · พุทธชยันตี 16.210
เอวมาวุโสติ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต อานนฺทสฺส ปจฺจสฺโสสุํ ฯ✎ ร่าง
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ.
“Yes, reverend,” they replied.
อายสฺมา อานนฺโท เอตทโวจ✎ ร่าง
Āyasmā ānando etadavoca:
Ānanda said this:
ยํ โข โว ๒- อาวุโส ภควา สงฺขิตฺเตน
อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา
วิหารํ ปวิฏฺโฐ✎ ร่าง
“Yaṁ kho vo, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
“Reverends, the Buddha gave this brief summary, then entered his dwelling without explaining the meaning in detail:
อ้างอิงสยามรัฐ 18.126
ตสฺมา ติห ภิกฺขเว เส อายตเน เวทิตพฺเพ
ยตฺถ จกฺขุ จ นิรุชฺฌติ รูปสญฺญา จ วิรชฺชติ เส อายตเน
เวทิตพฺเพ ฯเปฯ✎ ร่าง
‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
‘So you should understand that dimension where the eye ceases and perception of sights fades away. You should understand that dimension where the ear … nose … tongue … body …
ยตฺถ มโน จ นิรุชฺฌติ ธมฺมสญฺญา จ
วิรชฺชติ เส อายตเน เวทิตพฺเพติ ฯ✎ ร่าง
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti.
mind ceases and perception of ideas fades away.’
อิมสฺส ขฺวาหํ อาวุโส
ภควตา สงฺขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ
อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ ฯ✎ ร่าง
Imassa khvāhaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ ājānāmi.
And this is how I understand the detailed meaning of this summary.
สฬายตนนิโรธํ โข ๓- เอตํ
อาวุโส ภควตา สนฺธาย ภาสิตํ✎ ร่าง
Saḷāyatananirodhaṁ no etaṁ, āvuso, bhagavatā sandhāya bhāsitaṁ:
The Buddha was referring to the cessation of the six sense fields when he said:
ตสฺมา ติห ภิกฺขเว เส อายตเน
เวทิตพฺเพ ยตฺถ จกฺขุ จ นิรุชฺฌติ รูปสญฺญา จ วิรชฺชติ
เส อายตเน เวทิตพฺเพ ฯเปฯ✎ ร่าง
‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe, yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
‘So you should understand that dimension where the eye ceases and perception of sights fades away. You should understand that dimension where the ear … nose … tongue … body …
ยตฺถ มโน จ นิรุชฺฌติ
ธมฺมสญฺญา จ วิรชฺชติ เส อายตเน เวทิตพฺเพติ ฯ✎ ร่าง
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti.
mind ceases and perception of ideas fades away.’
ยํ โข อาวุโส ภควา สงฺขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา
วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ✎ ร่าง
Ayaṁ kho, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
The Buddha gave this brief summary, then entered his dwelling without explaining the meaning in detail.
ตสฺมา ติห ภิกฺขเว เส อายตเน เวทิตพฺเพ ยตฺถ จกฺขุ
จ นิรุชฺฌติ รูปสญฺญา จ วิรชฺชติ เส อายตเน เวทิตพฺเพ
ฯเปฯ✎ ร่าง
‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
ยตฺถ มโน จ นิรุชฺฌติ ธมฺมสญฺญา จ วิรชฺชติ เส
อายตเน เวทิตพฺเพติ ฯ✎ ร่าง
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti.
อิมสฺส ขฺวาหํ อาวุโส ภควตา
สงฺขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. เตน อาวุโส ฯ ๒ ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๓ ม. โน ฯ
อวิภตฺตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ ฯ✎ ร่าง
Imassa khvāhaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
And this is how I understand the detailed meaning of this summary.
อากงฺขมานา จ
ปน ตุเมฺห อายสฺมนฺโต ภควนฺตํเยว อุปสงฺกมถ✎ ร่าง
Ākaṅkhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṁyeva upasaṅkamatha;
If you wish, you may go to the Buddha and ask him about this.
อุปสงฺกมิตฺวา
เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยาถ✎ ร่าง
upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyātha.
ยถา โว ภควา พฺยากโรติ ตถา นํ
ธาเรยฺยาถาติ ฯ✎ ร่าง
Yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
You should remember it in line with the Buddha’s answer.”