เอวมาวุโสติ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต อานนฺทสฺส
ปฏิสฺสุตฺวา อุฏฺฐายาสนา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา
ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข
เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
“Yes, reverend,” replied those mendicants. Then they rose from their seats and went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 26.107
ยํ โข โน ภนฺเต ภควา สงฺขิตฺเตน
อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา
วิหารํ ปวิฏฺโฐ✎ ร่าง
“Yaṁ kho no, bhante, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
อ้างอิงPTS 4.101 · สยามรัฐ 18.127 · พุทธชยันตี 16.212
ตสฺมา ติห ภิกฺขเว เส อายตเน เวทิตพฺเพ ยตฺถ
จกฺขุ จ นิรุชฺฌติ รูปสญฺญา จ วิรชฺชติ เส อายตเน เวทิตพฺเพ
ฯเปฯ✎ ร่าง
‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
ยตฺถ ชิวฺหา จ นิรุชฺฌติ รสสญฺญา จ วิรชฺชติ เส อายตเน
เวทิตพฺเพ ฯเปฯ✎ ร่าง
yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
ยตฺถ มโน จ นิรุชฺฌติ ธมฺมสญฺญา จ วิรชฺชติ
เส อายตเน เวทิตพฺเพ ฯ เตสํ โน ภนฺเต อมฺหากํ อจิรปกฺกนฺตสฺส
ภควโต เอตทโหสิ✎ ร่าง
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti, tesaṁ no, bhante, amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:
อิทํ โข โน อาวุโส ภควา สงฺขิตฺเตน อุทฺเทสํ
อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ✎ ร่าง
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
ตสฺมา ติห ภิกฺขเว เส อายตเน เวทิตพฺเพ ยตฺถ จกฺขุ จ นิรุชฺฌติ
รูปสญฺญา จ วิรชฺชติ เส อายตเน เวทิตพฺเพ ฯเปฯ✎ ร่าง
“tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
ยตฺถ มโน จ นิรุชฺฌติ
ธมฺมสญฺญา จ วิรชฺชติ เส อายตเน เวทิตพฺเพ ๑- ฯ✎ ร่าง
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe”ti.
โก นุ โข อิมสฺส ภควตา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อิติสทฺโท อตฺถิ ฯ
สงฺขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส
วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภเชยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?
เตสํ โน ภนฺเต อมฺหากํ เอตทโหสิ✎ ร่าง
Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ etadahosi:
อยํ โข อายสฺมา อานนฺโท สตฺถุ เจว สํวณฺณิโต สมฺภาวิโต จ
วิญฺญูนํ สพฺรหฺมจารีนํ✎ ร่าง
‘ayaṁ kho āyasmā ānando satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
ปโหติ จายสฺมา อานนฺโท อิมสฺส ภควตา
สงฺขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส
วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภชิตุํ✎ ร่าง
Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
ยนฺนูน มยํ เยนายสฺมา อานนฺโท
เตนุปสงฺกเมยฺยาม อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตมตฺถํ
ปฏิปุจฺเฉยฺยามาติ ฯ✎ ร่าง
Yannūna mayaṁ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti.
อถ โข มยํ ภนฺเต เยนายสฺมา อานนฺโท
เตนุปสงฺกมิมฺหา ๑- อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตมตฺถํ
ปฏิปุจฺฉิมฺหา ๒- ฯ✎ ร่าง
Atha kho mayaṁ, bhante, yenāyasmā ānando tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ paṭipucchimha.
เตสํ โน ภนฺเต อายสฺมตา อานนฺเทน อิเมหิ
อากาเรหิ อิเมหิ ลิงฺเคหิ ๓- อิเมหิ พฺยญฺชเนหิ อตฺโถ วิภตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
Tesaṁ no, bhante, āyasmatā ānandena imehi ākārehi, imehi padehi, imehi byañjanehi attho vibhatto”ti.
Then they said, “And Ānanda explained the meaning to us in this manner, with these words and phrases.”
ปณฺฑิโต ภิกฺขเว อานนฺโท มหาปญฺโญ ภิกฺขเว อานนฺโท✎ ร่าง
“Paṇḍito, bhikkhave, ānando; mahāpañño, bhikkhave, ānando.
“Mendicants, Ānanda is astute, he has great wisdom.
มญฺเจปิ
ตุเมฺห ภิกฺขเว เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยาถ อหมฺปิ ตํ เอวเมว
พฺยากเรยฺยํ ยถา ๔- ตํ อานนฺเทน พฺยากตํ✎ ร่าง
Mañcepi tumhe, bhikkhave, etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, ahampi taṁ evamevaṁ byākareyyaṁ yathā taṁ ānandena byākataṁ.
If you came to me and asked this question, I would answer it in exactly the same way as Ānanda.
เอโส เจวสฺส ๕-
อตฺโถ เอวญฺจ นํ ธาเรยฺยาถาติ ฯ✎ ร่าง
Eso cevetassa attho. Evañca naṁ dhāreyyāthā”ti.
That is what it means, and that’s how you should remember it.”
จตุตฺถํ ฯ✎ ร่าง
Catutthaṁ.
—
Saṁyutta Nikāya 35.118
Linked Discourses 35.118
—
12. Lokakāmaguṇavagga
12. The World and the Kinds of Sensual Stimulation