—
“Bhavissati, bhagini, samayo”ti vatvā uṭṭhāyāsanā pakkami.
“There will be an occasion for that, sister,” he replied, then rose from his seat and left.
ทุติยมฺปิ โข โส มาณวโก เยนายสฺมา อุทายิ
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา อุทายินา สทฺธึ สมฺโมทิ✎ ร่าง
Dutiyampi kho so māṇavako yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā udāyinā saddhiṁ sammodi.
For a second time that young student went to Venerable Udāyī …
อ้างอิงPTS 4.123 · สยามรัฐ 18.154
สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
เอกมนฺตํ
นิสินฺนํ โข ตํ มาณวกํ อายสฺมา อุทายิ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสิ
สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ ฯ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ māṇavakaṁ āyasmā udāyī dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
ทุติยมฺปิ โข โส มาณวโก
อายสฺมตา อุทายินา ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิโต สมาทปิโต
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อาจริยภริยาย ฯ ๒ ม. ปกฺกมิ ฯ
สมุตฺเตชิโต สมฺปหํสิโต อุฏฺฐายาสนา เยน เวรหญฺจานิโคตฺตา
พฺราหฺมณี เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา เวรหญฺจานิโคตฺตํ พฺราหฺมณึ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Dutiyampi kho so māṇavako āyasmatā udāyinā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā yena verahaccānigottā brāhmaṇī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā verahaccānigottaṁ brāhmaṇiṁ etadavoca:
And for a second time that young student went to the brahmin lady of the Verahaccāni clan …
ยคฺเฆ โภตี ชาเนยฺย✎ ร่าง
“yagghe, bhoti, jāneyyāsi.
สมโณ อุทายิ ธมฺมํ เทเสติ
อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ
เกวลปริปณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสตีติ ฯ✎ ร่าง
Samaṇo udāyī dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ, sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsetī”ti.
เอวเมวํ ปน ตฺวํ มาณวก สมณสฺส อุทายิสฺส
วณฺณํ ภาสสิ✎ ร่าง
“Evamevaṁ pana tvaṁ, māṇavaka, samaṇassa udāyissa vaṇṇaṁ bhāsasi.
She said to him, “You keep praising the ascetic Udāyī like this.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 26.128
สมโณ อุทายิ ภณ สมณ ธมฺมนฺติ วุตฺโต สมาโน
ภวิสฺสติ ภคินิ สมโยติ วตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกนฺโตติ✎ ร่าง
Samaṇo panudāyī ‘bhaṇa, samaṇa, dhamman’ti vutto samāno ‘bhavissati, bhagini, samayo’ti vatvā uṭṭhāyāsanā pakkanto”ti.
But when I asked him to preach the Dhamma he just said that there would be an occasion for that, and then he got up and left.”
ตถา หิ
ปน ตฺวํ โภติ ปาทุกา อาโรหิตฺวา อุจฺเจ อาสเน นิสีทิตฺวา สีสํ
โอคุณฺฐิตฺวา เอตทโวจ✎ ร่าง
“Tathā hi pana tvaṁ, bhoti, pādukā ārohitvā ucce āsane nisīditvā sīsaṁ oguṇṭhitvā etadavoca:
“Madam, that’s because you put on a pair of slippers, sat on a high seat, and covered your head before inviting him to teach.
ภณ สมณ ธมฺมนฺติ✎ ร่าง
‘bhaṇa, samaṇa, dhamman’ti.
ธมฺมครุโน หิ เต
ภวนฺโต ธมฺมคารวาติ ฯ✎ ร่าง
Dhammagaruno hi te bhavanto dhammagāravā”ti.
For the good fellows respect the teaching.”
เตนหิ ตฺวํ มาณวก มม วจเนน สมณํ
อุทายึ นิมนฺเตหิ สฺวาตนาย ภตฺเตนาติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi tvaṁ, māṇavaka, mama vacanena samaṇaṁ udāyiṁ nimantehi svātanāya bhattenā”ti.
“Then, young student, invite him in my name for tomorrow’s meal.”
เอวํ โภตีติ โข โส
มาณวโก เวรหญฺจานิโคตฺตาย พฺราหฺมณิยา ปฏิสฺสุตฺวา
เยนายสฺมา อุทายิ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ
อุทายึ เอตทโวจ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhotī”ti kho so māṇavako verahaccānigottāya brāhmaṇiyā paṭissutvā yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca:
“Yes, madam,” he replied. …
อธิวาเสตุ กิร ภวํ อุทายิ อมฺหากํ อาจริยภริยาย
เวรหญฺจานิโคตฺตาย พฺราหฺมณิยา สฺวาตนาย ภตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง
“adhivāsetu kira bhavaṁ udāyī amhākaṁ ācariyabhariyāya verahaccānigottāya brāhmaṇiyā svātanāya bhattan”ti.
อธิวาเสสิ โข อายสฺมา อุทายิ ตุณฺหีภาเวน ฯ✎ ร่าง
Adhivāsesi kho āyasmā udāyī tuṇhībhāvena.
อถ โข อายสฺมา อุทายิ ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน
ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน เวรหญฺจานิโคตฺตาย
พฺราหฺมณิยา นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต
อาสเน นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā udāyī tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena verahaccānigottāya brāhmaṇiyā nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
อ้างอิงสยามรัฐ 18.155 · พุทธชยันตี 16.250
อถ โข เวรหญฺจานิโคตฺตา พฺราหฺมณี
อายสฺมนฺตํ อุทายึ ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน สหตฺถา
สนฺตปฺเปสิ สมฺปวาเรสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho verahaccānigottā brāhmaṇī āyasmantaṁ udāyiṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
Then the brahmin lady served and satisfied Udāyī with her own hands with delicious fresh and cooked foods.
อถ โข เวรหญฺจานิโคตฺตา พฺราหฺมณี
อายสฺมนฺตํ อุทายึ ภุตฺตาวึ โอนีตปตฺตปาณึ ปาทุกา โอโรหิตฺวา
นีเจ อาสเน นิสีทิตฺวา สีสํ วิวริตฺวา อายสฺมนฺตํ อุทายึ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho verahaccānigottā brāhmaṇī āyasmantaṁ udāyiṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ pādukā orohitvā nīce āsane nisīditvā sīsaṁ vivaritvā āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca:
When Udāyī had eaten and washed his hand and bowl, she took off her slippers, sat on a low seat, uncovered her head, and said to him,
กิสฺมึ นุ โข ภนฺเต สติ อรหนฺโต สุขทุกฺขํ ปญฺญเปนฺติ กิสฺมึ
อสติ อรหนฺโต สุขทุกฺขํ น ปญฺญเปนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
“kismiṁ nu kho, bhante, sati arahanto sukhadukkhaṁ paññapenti, kismiṁ asati arahanto sukhadukkhaṁ na paññapentī”ti?
“Sir, when what exists do the perfected ones declare that there is pleasure and pain? When what doesn’t exist do the perfected ones not declare that there is pleasure and pain?”
—
“Cakkhusmiṁ kho, bhagini, sati arahanto sukhadukkhaṁ paññapenti, cakkhusmiṁ asati arahanto sukhadukkhaṁ na paññapenti …pe…
“Sister, when there’s an eye, the perfected ones declare that there is pleasure and pain. When there’s no eye, the perfected ones don’t declare that there is pleasure and pain.
อ้างอิงPTS 4.124