เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๒๕๖] ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ
ฯลฯ ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลรู้อยู่อย่างไร เห็น
อยู่อย่างไร จึงจะละอัตตานุทิฐิได้ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุ บุคคล
รู้เห็นจักษุแล โดยความเป็นอนัตตา จึงจะละอัตตานุทิฐิได้ รู้เห็นรูปโดยความเป็น
อนัตตา จึงจะละอัตตานุทิฐิได้ รู้เห็นจักษุวิญญาณโดยความเป็นอนัตตา จึงจะละ
อัตตานุทิฐิได้ รู้เห็นจักษุสัมผัสโดยความเป็นอนัตตา จึงจะละอัตตานุทิฐิได้
รู้เห็นแม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักษุสัมผัส
เป็นปัจจัย โดยความเป็นอนัตตา จึงจะละอัตตานุทิฐิได้ บุคคลรู้เห็นหู... รู้เห็น
จมูก... รู้เห็นลิ้น... รู้เห็นกาย... รู้เห็นใจโดยความเป็นอนัตตา จึงจะละอัตตานุทิฐิ
ได้ รู้เห็นธรรมารมณ์โดยความเป็นอนัตตา จึงจะละอัตตานุทิฐิได้ รู้เห็นมโน-
*วิญญาณโดยความเป็นอนัตตา จึงจะละอัตตานุทิฐิได้ รู้เห็นมโนสัมผัสโดยความ
เป็นอนัตตา จึงจะละอัตตานุทิฐิได้ รู้เห็นแม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรือ
อทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัย โดยความเป็นอนัตตา จึง
จะละอัตตานุทิฐิได้ ดูกรภิกษุ เมื่อบุคคลรู้อยู่อย่างนี้ เห็นอยู่อย่างนี้แล จึงจะ
ละอัตตานุทิฐิได้ ฯ
๑. นันทิขยสูตรที่ ๑ ๒. นันทิขยสูตรที่ ๒ ๓. นันทิขยสูตรที่ ๓
๔. นันทิขยสูตรที่ ๔ ๕. ชีวกัมพวนสูตรที่ ๑ ๖. ชีวกัมพวนสูตรที่ ๒
๗. มหาโกฏฐิกสูตรที่ ๑ ๘. มหาโกฏฐิกสูตรที่ ๒ ๙. มหาโกฏฐิกสูตรที่ ๓
๑๐. มิจฉาทิฏฐิสูตร ๑๑. สักกายทิฏฐิสูตร ๑๒. อัตตานุทิฏฐิสูตร ฯ
▴ ย่อ
อถ โข อญฺญตโร ภิกฺขุ ฯเปฯ✎ ร่าง
Atha kho aññataro bhikkhu …pe…
Then a mendicant went up to the Buddha …
อ้างอิง PTS 4.148 · สยามรัฐ 18.186 · ฉัฏฐสังคายนา 26.151 · พุทธชยันตี 16.294
เอตทโวจ✎ ร่าง
etadavoca:
and said to him:
กถํ นุ@เชิงอรรถ: ๑ ม. โขสทฺโท นตฺถิ ฯ
โข ภนฺเต ชานโต กถํ ปสฺสโต อตฺตานุทิฏฺฐิ ปหิยฺยตีติ ฯ✎ ร่าง
“kathaṁ nu kho, bhante, jānato kathaṁ passato attānudiṭṭhi pahīyatī”ti?
“Sir, how does one know and see so that theory of self is given up?”
จกฺขุํ
โข ภิกฺขุ อนตฺตโต ชานโต ปสฺสโต อตฺตานุทิฏฺฐิ ปหิยฺยติ ฯ✎ ร่าง
“Cakkhuṁ kho, bhikkhu, anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati.
“Mendicant, knowing and seeing the eye, sights, eye consciousness, and eye contact as not-self, theory of self is given up. …
รูเป
อนตฺตโต ชานโต ปสฺสโต อตฺตานุทิฏฺฐิ ปหิยฺยติ ฯ✎ ร่าง
Rūpe anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati.
จกฺขุวิญฺญาณํ
อนตฺตโต ชานโต ปสฺสโต อตฺตานุทิฏฺฐิ ปหิยฺยติ ฯ✎ ร่าง
Cakkhuviññāṇaṁ anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati.
จกฺขุสมฺผสฺสํ
อนตฺตโต ชานโต ปสฺสโต อตฺตานุทิฏฺฐิ ปหิยฺยติ ฯ✎ ร่าง
Cakkhusamphassaṁ anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati.
ยมฺปิทํ
จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ
วา ตมฺปิ อนตฺตโต ชานโต ปสฺสโต อตฺตานุทิฏฺฐิ ปหิยฺยติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati …pe…
ชิวฺหํ อนตฺตโต ชานโต ปสฺสโต อตฺตานุทิฏฺฐิ ปหิยฺยติ ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhaṁ anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati …pe…
มนํ อนตฺตโต ชานโต ปสฺสโต อตฺตานุทิฏฺฐิ ปหิยฺยติ ฯ✎ ร่าง
manaṁ anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati.
มโนวิญฺญาณํ✎ ร่าง
manoviññāṇaṁ …
มโนสมฺผสฺสํ✎ ร่าง
manosamphassaṁ …
ยมฺปิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ
เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ อนตฺตโต
ชานโต ปสฺสโต อตฺตานุทิฏฺฐิ ปหิยฺยตีติ ฯ เอวํ โข ภิกฺขุ
ชานโต เอวํ ปสฺสโต อตฺตานุทิฏฺฐิ ปหิยฺยตีติ ฯ✎ ร่าง
yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyatī”ti.
And also knowing and seeing the pleasant, painful, or neutral feeling that arises conditioned by mind contact as not-self, theory of self is given up.”
ทฺวาทสมํ ฯ✎ ร่าง
Dvādasamaṁ.
นนฺทิกฺขยวคฺโค ปฐโม ฯ✎ ร่าง
Nandikkhayavaggo paṭhamo.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
นนฺทิกฺขเยน จตฺตาโร✎ ร่าง
Nandikkhayena cattāro,
ชีวกมฺพวเน ทุเว✎ ร่าง
jīvakambavane duve;
โกฏฺฐิเกน ตโย วุตฺตา✎ ร่าง
Koṭṭhikena tayo vuttā,
มิจฺฉาสกฺกายอตฺตโนติ ฯ✎ ร่าง
micchā sakkāya attanoti.
ส✎ ร่าง
Saṁyutta Nikāya 35.168
Linked Discourses 35.168
ฏฺฐิเปยฺยาโล✎ ร่าง
17. Saṭṭhipeyyālavagga
17. Sixty Abbreviated Texts
ทุติโย✎ ร่าง
Ajjhattaaniccachandasutta
Desire for the Impermanent Interior