เนื้อความทั้งข้อ
[๓๐] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ส่วนบุคคลผู้รู้ยิ่ง กำหนดรู้ คลายกำหนัดได้
ละได้ซึ่งสิ่งทั้งปวง เป็นผู้ควรเพื่อความสิ้นทุกข์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวง
คืออะไร ที่บุคคลรู้ยิ่ง กำหนดรู้ คลายกำหนัดได้ ละได้ เป็นผู้ควรเพื่อความ
สิ้นทุกข์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย จักษุ รูป จักษุวิญญาณ และธรรมที่จะพึงรู้แจ้ง
ด้วยจักษุวิญญาณ ฯลฯ ใจ ธรรมารมณ์ มโนวิญญาณ และธรรมที่จะพึงรู้แจ้ง
ด้วยมโนวิญญาณ ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลรู้ยิ่ง กำหนดรู้ คลายกำหนัดได้
ละได้ซึ่งสิ่งทั้งปวงนี้แล เป็นผู้ควรเพื่อความสิ้นทุกข์ ฯ
สพฺพญฺจ ๑- ภิกฺขเว อภิชานํ ปริชานํ วิราชยํ ปชหํ ภพฺโพ
ทุกฺขกฺขยาย ฯ✎ ร่าง
Sabbaṁ, bhikkhave, abhijānaṁ parijānaṁ virājayaṁ pajahaṁ bhabbo dukkhakkhayāya.
By directly knowing and completely understanding the all, having dispassion for it and giving it up, you can end suffering.
อ้างอิงพุทธชยันตี 16.38
กิญฺจ ภิกฺขเว สพฺพํ อภิชานํ ปริชานํ วิราชยํ
ปชหํ ภพฺโพ ทุกฺขกฺขยาย ฯ✎ ร่าง
Kiñca, bhikkhave, sabbaṁ abhijānaṁ parijānaṁ virājayaṁ pajahaṁ bhabbo dukkhakkhayāya?
And what is the all, directly knowing and completely understanding which, having dispassion for it and giving it up, you can end suffering?
ยญฺจ ภิกฺขเว จกฺขุํ เย จ รูปา
ยญฺจ จกฺขุวิญฺญาณํ เย จ จกฺขุวิญฺญาณวิญฺญาตพฺพา ธมฺมา
ฯเปฯ✎ ร่าง
Yañca, bhikkhave, cakkhu, ye ca rūpā, yañca cakkhuviññāṇaṁ, ye ca cakkhuviññāṇaviññātabbā dhammā …pe…
The eye, sights, eye consciousness, and things knowable by eye consciousness.
ยา จ ชิวฺหา เย จ รสา ยญฺจ ชิวฺหาวิญฺญาณํ เย จ
ชิวฺหาวิญฺญาณวิญฺญาตพฺพา ธมฺมา ฯ✎ ร่าง
yā ca jivhā, ye ca rasā, yañca jivhāviññāṇaṁ, ye ca jivhāviññāṇaviññātabbā dhammā;
The ear … nose … tongue …
เปฯ✎ ร่าง
yo ca kāyo, ye ca phoṭṭhabbā, yañca kāyaviññāṇaṁ, ye ca kāyaviññāṇaviññātabbā dhammā;
body …
โย จ มโน
เย จ ธมฺมา ยญฺจ มโนวิญฺญาณํ เย จ มโนวิญฺญาณวิญฺญาตพฺพา
ธมฺมา ฯ✎ ร่าง
yo ca mano, ye ca dhammā, yañca manoviññāṇaṁ, ye ca manoviññāṇaviññātabbā dhammā—
The mind, ideas, mind consciousness, and things knowable by mind consciousness.
อิทํ โข ภิกฺขเว สพฺพํ อภิชานํ ปริชานํ
วิราชยํ ปชหํ ภพฺโพ ทุกฺขกฺขยายาติ ฯ✎ ร่าง
idaṁ kho, bhikkhave, sabbaṁ abhijānaṁ parijānaṁ virājayaṁ pajahaṁ bhabbo dukkhakkhayāyā”ti.
This is the all, directly knowing and completely understanding which, having dispassion for it and giving it up, you can end suffering.”
—
Saṁyutta Nikāya 35.28
Linked Discourses 35.28