จกฺขุโต เจปิ นํ ภิกฺขเว ปณฺฑิโต พฺยตฺโต เมธาวี
อุปปริกฺขติ ริตฺตกํเยว ขายติ ตุจฺฉกํเยว ขายติ สุญฺญกํเยว
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. นตฺถิ จ ฯ ๒ ม. ยุ. รูปุปาทานกฺขนฺโธ ... ฯ ๓ ยุ. เอตนฺติ ปาโฐ@นตฺถิ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
ขายติ ฯ โสตโต เจปิ นํ ภิกฺขเว ปณฺฑิโต พฺยตฺโต เมธาวี
อุปปริกฺขติ ริตฺตกํเยว ขายติ ตุจฺฉกํเยว ขายติ สุญฺญกํเยว
ขายติ ฯ ฆานโต เจปิ นํ ภิกฺขเว ปณฺฑิโต พฺยตฺโต เมธาวี
อุปปริกฺขติ ริตฺตกํเยว ขายติ ตุจฺฉกํเยว ขายติ สุญฺญกํ
เยว ขายติ ฯ✎ ร่าง
Cakkhuto cepi naṁ, bhikkhave, paṇḍito byatto medhāvī upaparikkhati rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, suññakaññeva khāyati …pe…
If an astute, competent, clever person investigates this in relation to the eye, it appears vacant, hollow, and empty.
ชิวฺหาโต เจปิ นํ ภิกฺขเว ฯ กายโต เจปิ นํ ภิกฺขเว ฯ✎ ร่าง
jivhāto cepi naṁ, bhikkhave …pe…
If an astute, competent, clever person investigates this in relation to the ear … nose … tongue … body …
มนโต เจปิ นํ ภิกฺขเว ปณฺฑิโต พฺยตฺโต เมธาวี อุปปริกฺขติ
ริตฺตกํเยว ขายติ ตุจฺฉกํเยว ขายติ สุญฺญกํเยว ขายติ ฯ✎ ร่าง
manato cepi naṁ, bhikkhave, paṇḍito byatto medhāvī upaparikkhati rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, suññakaññeva khāyati.
mind, it appears vacant, hollow, and empty.
โจรา คามฆาตาติ โข ภิกฺขเว ฉนฺเนตํ พาหิรานํ
อายตนานํ อธิวจนํ ฯ✎ ร่าง
Corā gāmaghātakāti kho, bhikkhave, channetaṁ bāhirānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ.
‘Bandits who raid villages’ is a term for the six exterior sense fields.
จกฺขุํ ภิกฺขเว หญฺญติ มนาปามนาเปสุ
รูเปสุ ฯ✎ ร่าง
Cakkhu, bhikkhave, haññati manāpāmanāpesu rūpesu;
The eye is struck by both agreeable and disagreeable sights.
โสตํ ภิกฺขเว ฯเปฯ✎ ร่าง
sotaṁ, bhikkhave …pe…
The ear …
ฆานํ ภิกฺขเว ฯเปฯ✎ ร่าง
ghānaṁ, bhikkhave …pe…
nose …
ชิวฺหา ภิกฺขเว
หญฺญติ มนาปามนาเปสุ รเสสุ ฯ กาโย ภิกฺขเว ฯเปฯ มโน
ภิกฺขเว หญฺญติ มนาปามนาเปสุ ธมฺเมสุ ฯ✎ ร่าง
jivhā, bhikkhave, haññati manāpāmanāpesu rasesu;
tongue …
มหาอุทกณฺณโวติ
โข ภิกฺขเว จตุนฺเนตํ โอฆานํ อธิวจนํ✎ ร่าง
Mahā udakaṇṇavoti kho, bhikkhave, catunnetaṁ oghānaṁ adhivacanaṁ—
‘Large deluge’ is a term for the four floods:
กาโมฆสฺส ภโวฆสฺส
ทิฏฺโฐฆสฺส อวิชฺโชฆสฺส ฯ✎ ร่าง
kāmoghassa, bhavoghassa, diṭṭhoghassa, avijjoghassa.
the floods of sensual pleasures, desire to be reborn, views, and ignorance.
โอริมํ ตีรํ สาสงฺกํ สปฺปฏิภยนฺติ โข
ภิกฺขเว สกฺกายสฺเสตํ อธิวจนํ ฯ✎ ร่าง
Orimaṁ tīraṁ sāsaṅkaṁ sappaṭibhayanti kho, bhikkhave, sakkāyassetaṁ adhivacanaṁ.
‘The near shore that’s dubious and perilous’ is a term for substantial reality.
ปาริมํ ตีรํ เขมํ อปฺปฏิภยนฺติ โข
ภิกฺขเว นิพฺพานสฺเสตํ อธิวจนํ ฯ✎ ร่าง
Pārimaṁ tīraṁ khemaṁ appaṭibhayanti kho, bhikkhave, nibbānassetaṁ adhivacanaṁ.
‘The far shore, a sanctuary free of peril’ is a term for extinguishment.
กุลฺลนฺติ โข ภิกฺขเว อริยสฺเสตํ
อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส อธิวจนํ ฯ เสยฺยถีทํ ฯ✎ ร่าง
Kullanti kho, bhikkhave, ariyassetaṁ aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṁ, seyyathidaṁ—
‘The raft’ is a term for the noble eightfold path, that is:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 26.179
สมฺมาทิฏฺฐิ ฯเปฯ
สมฺมาสมาธิ ฯ✎ ร่าง
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.
หตฺเถหิ จ ปาเทหิ จ วายมมาโนติ โข ภิกฺขเว
วิริยารมฺภสฺเสตํ อธิวจนํ ฯ✎ ร่าง
Tassa hatthehi ca pādehi ca vāyāmoti kho, bhikkhave, vīriyārambhassetaṁ adhivacanaṁ.
‘Paddling with hands and feet’ is a term for rousing energy.
ติณฺโณ ปารคโต ถเล ติฏฺฐติ
พฺราหฺมโณติ โข ภิกฺขเว อรหโต เอตํ อธิวจนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tiṇṇo pāraṅgato thale tiṭṭhati brāhmaṇoti kho, bhikkhave, arahato etaṁ adhivacanan”ti.
‘Crossed over, gone to the far shore, the brahmin stands on solid ground’ is a term for a perfected one.”
—
Saṁyutta Nikāya 35.239
Linked Discourses 35.239
—
19. Āsīvisavagga
19. The Simile of the Vipers