เอกํ สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ กปิลวตฺถุสฺมึ
นิโคฺรธาราเม ฯ✎ ร่าง
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
At one time the Buddha was staying in the land of the Sakyans, near Kapilavatthu in the Banyan Tree Monastery.
อ้างอิงPTS 4.183 · พุทธชยันตี 16.356
เตน โข ปน สมเยน กปิลวตฺถุวาสีนํ สกฺยานํ นวํ
สณฺฐาคารํ อจิรการิตํ โหติ อนชฺฌาวุตฺถํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน
วา เกนจิ วา มนุสฺสภูเตน ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ navaṁ santhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
Now at that time a new town hall had recently been constructed for the Sakyans of Kapilavatthu. It had not yet been occupied by an ascetic or brahmin or any human at all.
อถ โข กาปิลวตฺถวา สกฺยา เยน
ภควา เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข กาปิลวตฺถวา สกฺยา ภควนฺตํ
เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Atha kho kāpilavatthavā sakyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho kāpilavatthavā sakyā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
Then the Sakyans of Kapilavatthu went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
อิธ ภนฺเต กปิลวตฺถุวาสีนํ ๑- สกฺยานํ นวํ สณฺฐาคารํ
อจิรการิตํ อนชฺฌาวุตฺถํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เกนจิ วา
มนุสฺสภูเตน ฯ✎ ร่าง
“idha, bhante, kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ navaṁ santhāgāraṁ acirakāritaṁ anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
“Sir, a new town hall has recently been constructed for the Sakyans of Kapilavatthu. It has not yet been occupied by an ascetic or brahmin or any human at all.
ตํ ภนฺเต ภควา ปฐมํ ปริภุญฺชตุ✎ ร่าง
Taṁ, bhante, bhagavā paṭhamaṁ paribhuñjatu.
May the Buddha be the first to use it,
ภควตา ปฐมํ
ปริภุตฺตํ ปจฺฉา กาปิลวตฺถวา สกฺยา ปริภุญฺชิสฺสนฺติ✎ ร่าง
Bhagavatā paṭhamaṁ paribhuttaṁ pacchā kāpilavatthavā sakyā paribhuñjissanti.
and only then will the Sakyans of Kapilavatthu use it.
ตทสฺส
กปิลวตฺถุวาสีนํ ๑- สกฺยานํ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ฯ✎ ร่าง
Tadassa kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
That would be for the lasting welfare and happiness of the Sakyans of Kapilavatthu.”
อธิวาเสสิ
ภควา ตุณฺหีภาเวน ฯ✎ ร่าง
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
The Buddha consented with silence.
อถ โข กาปิลวตฺถวา สกฺยา ภควโต
อธิวาสนํ วิทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา
เยน นวํ สณฺฐาคารํ เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา สพฺพสนฺถริสนฺถตํ ๒-
สณฺฐาคารํ สนฺถริตฺวา อาสนานิ ปญฺญาเปตฺวา อุทกมณิกํ
ปติฏฺฐาเปตฺวา เตลปฺปทีปํ อาโรเปตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Atha kho kāpilavatthavā sakyā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena navaṁ santhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ santhāgāraṁ santharitvā āsanāni paññāpetvā udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpetvā telappadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
Knowing that the Buddha had consented, the Sakyans rose from their seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on their right. Then they went to the new town hall, where they spread carpets all over, prepared seats, set up a water jar, and placed an oil lamp. Then they went back to the Buddha and told him of their preparations, saying,
อ้างอิงPTS 4.184 · สยามรัฐ 18.228 · ฉัฏฐสังคายนา 26.185
สพฺพสนฺถริสนฺถตํ ภนฺเต
สณฺฐาคารํ อาสนานิ ปญฺญตฺตานิ อุทกมณิโก ปติฏฺฐาปิโต
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. กาปิลวตฺถวานํ ฯ ๒ ม. ยุ. สพฺพสนฺถรึ ฯ
เตลปฺปทีโป อาโรปิโต✎ ร่าง
“sabbasantharisanthataṁ, bhante, santhāgāraṁ, āsanāni paññattāni, udakamaṇiko patiṭṭhāpito, telappadīpo āropito.
ยสฺสทานิ ภนฺเต ภควา กาลํ มญฺญตีติ ฯ✎ ร่าง
Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
“Please, sir, come at your convenience.”