เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๓๔๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ความพอใจ ความกำหนัด ความขัดเคือง
ความหลง หรือแม้ความคับแค้นใจในรูปอันบุคคลพึงรู้แจ้งด้วยจักษุ พึงบังเกิดขึ้น
แก่ภิกษุหรือแก่ภิกษุณีรูปใดรูปหนึ่ง ภิกษุหรือภิกษุณีพึงห้ามจิตเสียจากรูปอัน
บุคคลพึงรู้แจ้งด้วยจักษุนั้น ด้วยมนสิการว่า หนทางนั้นมีภัย มีภัยตั้งอยู่เฉพาะ
หน้า มีหนาม มีรกชัฏ เป็นทางผิด เป็นทางที่บัณฑิตเกลียดและเป็นทางที่ไป
ลำบาก เป็นทางอันอสัตบุรุษเสพ ไม่ใช่ทางที่สัตบุรุษเสพ ท่านไม่ควรเสพหน
ทางนั้น ภิกษุหรือภิกษุณีพึงห้ามจิตเสียจากรูปอันบุคคลพึงรู้แจ้งด้วยจักษุนั้น ฯลฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ความพอใจ ความกำหนัด ความขัดเคือง ความหลง หรือ
แม้ความคับแค้นใจในธรรมารมณ์อันบุคคลพึงรู้แจ้งด้วยใจ พึงบังเกิดขึ้นแก่ภิกษุ
หรือภิกษุณีรูปใดรูปหนึ่ง ภิกษุหรือภิกษุณีพึงห้ามจิตเสียจากธรรมารมณ์นั้น ด้วย
มนสิการว่า หนทางนั้นมีภัย มีภัยตั้งอยู่เฉพาะหน้า มีหนาม มีรกชัฏ เป็นทาง
ผิด เป็นทางอันบัณฑิตเกลียด และเป็นทางที่ไปลำบาก เป็นทางอันอสัตบุรุษเสพ
ไม่ใช่ทางที่สัตบุรุษเสพ ท่านย่อมไม่ควรเสพหนทางนั้น ภิกษุหรือภิกษุณีพึง
ห้ามจิตเสียจากธรรมารมณ์อันบุคคลพึงรู้แจ้งด้วยใจนั้น ฯ
▴ ย่อ
ยสฺส กสฺสจิ ภิกฺขเว ภิกฺขุสฺส วา ภิกฺขุนิยา วา จกฺขุ-
วิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ อุปฺปชฺเชยฺย ฉนฺโท วา ราโค วา โทโส
วา โมโห วา ปฏิฆํ วาปิ เจตโส ตโต จิตฺตํ นิวาเรยฺย✎ ร่าง
“Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā cakkhuviññeyyesu rūpesu uppajjeyya chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso, tato cittaṁ nivāreyya.
“Mendicants, any monk or nun who has desire or greed or hate or delusion or aversion come up for sights known by the eye should shield their mind from them:
อ้างอิง สยามรัฐ 18.243
สภโย เจโส มคฺโค สปฺปฏิภโย จ สกณฺฏโก จ สคหโน จ อุมฺมคฺโค
จ กุมคฺโค ๓- จ ทุหิติโก จ✎ ร่าง
Sabhayo ceso maggo sappaṭibhayo ca sakaṇṭako ca sagahano ca ummaggo ca kummaggo ca duhitiko ca.
‘This path is dangerous and perilous, thorny and tangled; it’s a wrong turn, a bad path, in poor condition.
อสปฺปุริสเสวิโต เจโส มคฺโค น
เจโส มคฺโค สปฺปุริสเสวิโต✎ ร่าง
Asappurisasevito ceso maggo, na ceso maggo sappurisehi sevito.
This path is frequented by untrue persons, not by true persons.
น ตฺวํ เอตํ อรหสีติ ฯ✎ ร่าง
Na tvaṁ etaṁ arahasīti.
It’s not worthy of you.’
ตโต
จิตฺตํ นิวารเย จกฺขุวิญฺเญยฺเยหิ รูเปหิ ฯเปฯ✎ ร่าง
Tato cittaṁ nivāraye cakkhuviññeyyehi rūpehi …pe…
The mind should be shielded from this when it comes to sights known by the eye.
ยสฺส กสฺสจิ
ภิกฺขเว ภิกฺขุสฺส วา ภิกฺขุนิยา วา ชิวฺหาวิญฺเญยฺเยสุ รเสสุ ฯเปฯ✎ ร่าง
yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā jivhāviññeyyesu rasesu …pe…
Any monk or nun who has desire or greed or hate or delusion or repulsion come up for sounds … smells … tastes … touches …
มโนวิญฺเญยฺเยสุ ธมฺเมสุ อุปฺปชฺเชยฺย ฉนฺโท วา ราโค วา โทโส
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อนิจฺจุจฺ... ฯ ๒ ม. สิงฺฆาฏโกติ ฯ@๓ ม. ยุ. กุมฺมคฺโค ฯ เอวมุปริปิ ฯ
วา โมโห วา ปฏิฆํ วาปิ เจตโส ตโต จิตฺตํ นิวาเรยฺย✎ ร่าง
manoviññeyyesu dhammesu uppajjeyya chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso tato cittaṁ nivāreyya.
ideas known by the mind should shield their mind against them:
สภโย เจโส มคฺโค สปฺปฏิภโย จ สกณฺฏโก จ สคหโน จ
อุมฺมคฺโค จ กุมคฺโค จ ทุหิติโก จ✎ ร่าง
Sabhayo ceso maggo sappaṭibhayo ca sakaṇṭako ca sagahano ca ummaggo ca kummaggo ca duhitiko ca.
‘This path is dangerous and perilous, thorny and tangled; it’s a wrong turn, a bad path, a sorry state.
อสปฺปุริสเสวิโต เจโส
มคฺโค น เจโส มคฺโค สปฺปุริสเสวิโต✎ ร่าง
Asappurisasevito ceso maggo, na ceso maggo sappurisehi sevito.
This path is frequented by untrue persons, not by true persons.
น ตฺวํ เอตํ อรหสีติ ฯ✎ ร่าง
Na tvaṁ etaṁ arahasīti.
It’s not worthy of you.’
ตโต จิตฺตํ นิวารเย มโนวิญฺเญยฺเยหิ ธมฺเมหิ ฯ✎ ร่าง
Tato cittaṁ nivāraye manoviññeyyehi dhammehi.
The mind should be shielded from this when it comes to ideas known by the mind.