สพฺพมญฺญิตสมุคฺฆาตสปฺปายํ โว ภิกฺขเว ปฏิปทํ เทสิสฺสามิ✎ ร่าง
“Sabbamaññitasamugghātasappāyaṁ vo, bhikkhave, paṭipadaṁ desessāmi.
“Mendicants, I will teach you the practice that’s conducive to uprooting all conceiving.
อ้างอิงสยามรัฐ 18.30
ตํ สุณาถ ฯ✎ ร่าง
Taṁ suṇātha.
Listen …
กตมา จ สา ภิกฺขเว สพฺพมญฺญิตสมุคฺฆาตสปฺปายา
ปฏิปทา ฯ✎ ร่าง
Katamā ca sā, bhikkhave, sabbamaññitasamugghātasappāyā paṭipadā?
And what is the practice that’s conducive to uprooting all conceiving?
ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
What do you think, mendicants?
จกฺขุํ นิจฺจํ
วา อนิจฺจํ วาติ ฯ✎ ร่าง
cakkhu niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
Is the eye permanent or impermanent?”
อนิจฺจํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Aniccaṁ, bhante”.
“Impermanent, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา
ตํ สุขํ วาติ ฯ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
ทุกฺขํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Dukkhaṁ, bhante”.
“Suffering, sir.”
อ้างอิงPTS 4.25
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ
กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
“But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus:
เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม
อตฺตาติ ฯ✎ ร่าง
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
‘This is mine, I am this, this is my self’?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ bhante”.
“No, sir.”
รูปา ฯเปฯ✎ ร่าง
“Rūpā …pe…
“Are sights …
จกฺขุวิญฺญาณํ ฯ✎ ร่าง
cakkhuviññāṇaṁ …
eye consciousness …
จกฺขุสมฺผสฺโส นิจฺโจ วา อนิจฺโจ วาติ ฯ✎ ร่าง
cakkhusamphasso nicco vā anicco vā”ti?
eye contact …
อนิจฺโจ ภนฺเต ฯ ฯเปฯ✎ ร่าง
“Anicco, bhante” …pe….
ยมฺปิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา
ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ฯ✎ ร่าง
“Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
The pleasant, painful, or neutral feeling that arises dependent on eye contact: is that permanent or impermanent?”
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 26.23 · พุทธชยันตี 16.52
อนิจฺจํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Aniccaṁ, bhante”.
“Impermanent, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ ฯ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
ทุกฺขํ
ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Dukkhaṁ, bhante”.
“Suffering, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ กลฺลํ นุ ตํ
สมนุปสฺสิตุํ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
“But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus:
เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ ฯ✎ ร่าง
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
‘This is mine, I am this, this is my self’?”
โน
เหตํ ภนฺเต ฯเปฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante” …pe….
“No, sir.” …
ชิวฺหา นิจฺจา วา อนิจฺจา วาติ ฯ✎ ร่าง
“Jivhā niccā vā aniccā vā”ti?
“Is the ear … nose … tongue …
อนิจฺจา
ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Aniccā, bhante” …pe….
ชิวฺหาวิญฺญาณํ ฯ✎ ร่าง
jivhāviññāṇaṁ …
ชิวฺหาสมฺผสฺโส ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhāsamphasso …pe…
ยมฺปิทํ ชิวฺหาสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ
วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ฯ✎ ร่าง
yampidaṁ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
อนิจฺจํ ภนฺเต ฯเปฯ✎ ร่าง
“Aniccaṁ, bhante” …pe…
ธมฺมา✎ ร่าง
dhammā …
body … mind …
มโนวิญฺญาณํ✎ ร่าง
manoviññāṇaṁ …
มโนสมฺผสฺโส
นิจฺโจ วา อนิจฺโจ วาติ ฯ✎ ร่าง
manosamphasso nicco vā anicco vā”ti?
อนิจฺโจ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Anicco, bhante”.
ยมฺปิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา
อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ นิจฺจํ วา
อนิจฺจํ วาติ ฯ✎ ร่าง
“Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
The pleasant, painful, or neutral feeling that arises dependent on mind contact: is that permanent or impermanent?”
อนิจฺจํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Aniccaṁ, bhante”.
“Impermanent, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ ฯ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
ทุกฺขํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Dukkhaṁ bhante”.
“Suffering, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ
กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
“But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus:
อ้างอิงสยามรัฐ 18.31 · ฉัฏฐสังคายนา 26.24
เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ ฯ✎ ร่าง
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
‘This is mine, I am this, this is my self’?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก
จกฺขุสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ รูเปสุปิ จกฺขุวิญฺญาเณปิ จกฺขุสมฺผสฺเสปิ✎ ร่าง
“Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, rūpesupi nibbindati, cakkhuviññāṇepi nibbindati, cakkhusamphassepi nibbindati.
“Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with the eye, sights, eye consciousness, and eye contact.
อ้างอิงPTS 4.26 · พุทธชยันตี 16.54
ยมฺปิทํ
จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ
วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati …pe…
And they grow disillusioned with the painful, pleasant, or neutral feeling that arises dependent on eye contact.
ชิวฺหายปิ นิพฺพินฺทติ รเสสุปิ ฯเปฯ
ยมฺปิทํ ชิวฺหาสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา
อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhāyapi nibbindati, rasesupi …pe… yampidaṁ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati …pe….
They grow disillusioned with the ear … nose … tongue … body …
มนสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ
ธมฺเมสุปิ นิพฺพินฺทติ มโนวิญฺญาเณปิ มโนสมฺผสฺเสปิ✎ ร่าง
Manasmimpi nibbindati, dhammesupi nibbindati, manoviññāṇepi nibbindati, manosamphassepi nibbindati.
They grow disillusioned with the mind, ideas, mind consciousness, and mind contact.
ยมฺปิทํ
มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ
วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ✎ ร่าง
Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati.
And they grow disillusioned with the painful, pleasant, or neutral feeling that arises dependent on mind contact.
นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ วิราคา วิมุจฺจติ ฯ
วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ ฯ✎ ร่าง
Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
Being disillusioned, desire fades away. When desire fades away they’re freed. When they’re freed, they know they’re freed.
ขีณา ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ
กตํ กรณียํ นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’
อยํ โข สา
ภิกฺขเว สพฺพมญฺญิตสมุคฺฆาตสปฺปายา ปฏิปทาติ ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ kho sā, bhikkhave, sabbamaññitasamugghātasappāyā paṭipadā”ti.
This is the practice that’s conducive to uprooting all conceiving.”
สพฺพวคฺโค ตติโย ฯ✎ ร่าง
Sabbavaggo tatiyo.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
สพฺพญฺจ เทฺวปิ ปหานา✎ ร่าง
Sabbañca dvepi pahānā,
ปริชานา อปเร ทุเว✎ ร่าง
parijānāpare duve;
อาทิตฺตํ อนฺธภูตญฺจ✎ ร่าง
Ādittaṁ addhabhūtañca,
สารุปฺปา เทฺว จ สปฺปายา✎ ร่าง
sāruppā dve ca sappāyā;
วคฺโค เตน ปวุจฺจตีติ ฯ✎ ร่าง
Vaggo tena pavuccatīti.
—
Saṁyutta Nikāya 35.33–42
Linked Discourses 35.33–42
ชาติธมฺมวคฺโค จ✎ ร่าง
4. Jātidhammavagga
4. Liable to Be Reborn
ตุตฺโถ✎ ร่าง
Jātidhammādisuttadasaka
Ten on Liable to Be Reborn, Etc.