เอกํ สมยํ อายสฺมา จ สารีปุตฺโต อายสฺมา จ มหาโกฏฺฐิโต ๒-
พาราณสิยํ วิหรนฺติ อิสิปตเน มิคทาเย ฯ✎ ร่าง
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto, āyasmā ca mahākoṭṭhiko bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye.
At one time Venerable Sāriputta and Venerable Mahākoṭṭhita were staying near Varanasi, in the deer park at Isipatana.
อ้างอิงสยามรัฐ 18.468 · พุทธชยันตี 16.682
อถ โข อายสฺมา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. สจฺจโต เถตโต ตถาคโต อนุปลพฺภิยมาโน ฯ ๒ ม. ยุ. มหาโกฏฺฐิโก ฯ@เอวมุปริปิ ฯ
มหาโกฏฺฐิโต สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา
สารีปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา สารีปุตฺเตน
สทฺธึ สมฺโมทิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.
Then in the late afternoon, Venerable Mahākoṭṭhita came out of retreat, went to Venerable Sāriputta, and exchanged greetings with him.
สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทิ ฯ
{๗๗๑.๑} เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา มหาโกฏฺฐิโต
อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side, and said to Sāriputta:
กึ นุ โข อาวุโส สารีปุตฺต โหติ
ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ nu kho, āvuso sāriputta, hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
“Reverend Sāriputta, does a realized one still exist after death?”
อ้างอิงPTS 4.385
อพฺยากตํ โข เอตํ อาวุโส ภควตา✎ ร่าง
“Abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:
“Reverend, this has not been declared by the Buddha.”
โหติ
ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
กึ ปนาวุโส น โหติ ตถาคโต ปรํ
มรณาติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ panāvuso, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
“Well then, does a realized one no longer exist after death? …
เอตมฺปิ โข อาวุโส อพฺยากตํ ภควตา✎ ร่าง
“Etampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā:
น โหติ
ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
กึ นุ โข อาวุโส โหติ จ น จ โหติ
ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ nu kho, āvuso, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
Does a realized one both exist and not exist after death? …
อพฺยากตํ โข เอตํ อาวุโส ภควตา✎ ร่าง
“Abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:
โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
กึ ปนาวุโส เนว
โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ panāvuso, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
Does a realized one neither exist nor not exist after death?”
เอตมฺปิ โข อาวุโส
อพฺยากตํ ภควตา✎ ร่าง
“Etampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā:
“This too has not been declared by the Buddha.”
เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
กึ นุ โข อาวุโส โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ อิติ
ปุฏฺโฐ สมาโน อพฺยากตํ โข เอตํ อาวุโส ภควตา✎ ร่าง
“‘Kiṁ nu kho, āvuso, hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti puṭṭho samāno, ‘abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā—
“Reverend, when asked these questions, you say that they have not been declared by the Buddha.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 26.354
โหติ ตถาคโต
ปรํ มรณาติ วเทสิ ฯเปฯ✎ ร่าง
hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi …pe…
กึ ปนาวุโส เนว โหติ น น โหติ
ตถาคโต ปรํ มรณาติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน✎ ร่าง
‘kiṁ panāvuso, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti puṭṭho samāno:
เอตมฺปิ โข อาวุโส
อพฺยากตํ ภควตา✎ ร่าง
‘etampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā—
เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ
วเทสิ ฯ✎ ร่าง
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
โก นุ โข อาวุโส เหตุ โก ปจฺจโย เยเนตํ ๑- อพฺยากตํ
ภควตาติ✎ ร่าง
Ko nu kho, āvuso, hetu, ko paccayo yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti?
What’s the cause, what’s the reason why they have not been declared by the Buddha?”
ฯ✎ ร่าง
“Hoti tathāgato paraṁ maraṇāti kho, āvuso, rūpagatametaṁ.
“Reverend, ‘does a realized one still exist after death?’ is included in form.
อ้างอิงPTS 4.386 · สยามรัฐ 18.469 · พุทธชยันตี 16.684