อถ โข วจฺฉโคตฺโต ปริพฺพาชโก เยนายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา มหาโมคฺคลฺลาเนน สทฺธึ
สมฺโมทิ✎ ร่าง
Atha kho vacchagotto paribbājako yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahāmoggallānena saddhiṁ sammodi.
Then the wanderer Vacchagotta went up to Venerable Mahāmoggallāna, and exchanged greetings with him.
อ้างอิงสยามรัฐ 18.476
สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข วจฺฉโคตฺโต ปริพฺพาชโก
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. วฏฺฏํ ฯ
อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto paribbājako āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca:
When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side, and said to Mahāmoggallāna:
กึ นุ โข โภ โมคฺคลฺลาน
สสฺสโต โลโกติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ nu kho, bho moggallāna, sassato loko”ti?
“Worthy Moggallāna, is this right: ‘the cosmos is eternal’?”
อ้างอิงPTS 4.392 · ฉัฏฐสังคายนา 26.359 · พุทธชยันตี 16.692
อพฺยากตํ โข เอตํ วจฺฉ ภควตา✎ ร่าง
“Abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā:
“Vaccha, this has not been declared by the Buddha.”
สสฺสโต
โลโกติ ฯ✎ ร่าง
‘sassato loko’”ti.
กึ ปนาวุโส โภ โมคฺคลฺลาน อสสฺสโต โลโกติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ pana, bho moggallāna, asassato loko”ti?
“Then is this right: ‘the cosmos is not eternal’ …
เอตมฺปิ
โข วจฺฉ อพฺยากตํ ภควตา✎ ร่าง
“Etampi kho, vaccha, abyākataṁ bhagavatā:
อสสฺสโต โลโกติ ฯ✎ ร่าง
‘asassato loko’”ti.
กึ นุ โข โภ
โมคฺคลฺลาน อนฺตวา โลโกติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ nu kho, bho moggallāna, antavā loko”ti?
‘the cosmos is finite’ …
อพฺยากตํ โข เอตํ วจฺฉ ภควตา✎ ร่าง
“Abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā:
อนฺตวา โลโกติ ฯ✎ ร่าง
‘antavā loko’”ti.
กึ ปน โภ โมคฺคลฺลาน อนนฺตวา โลโกติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ pana, bho moggallāna, anantavā loko”ti?
‘the cosmos is infinite’ …
เอตมฺปิ โข วจฺฉ อพฺยากตํ ภควตา✎ ร่าง
“Etampi kho, vaccha, abyākataṁ bhagavatā:
อนนฺตวา โลโกติ ฯ✎ ร่าง
‘anantavā loko’”ti.
กึ
นุ โข โภ โมคฺคลฺลาน ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ nu kho, bho moggallāna, taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti?
‘the soul and the body are one and the same’ …
อพฺยากตํ โข เอตํ
วจฺฉ ภควตา✎ ร่าง
“Abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā:
ตํ ชีวํ ตํ สรีรนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’”ti.
กึ ปน โภ โมคฺคลฺลาน
อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ สรีรนฺติ ฯ เอตมฺปิ✎ ร่าง
“Kiṁ pana, bho moggallāna, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti?
‘the soul is one thing, the body another’ …
โข วจฺฉ อพฺยากตํ
ภควตา อญฺญํ ชีวํ อญฺญํ สรีรนฺติ ฯ กึ ปน โภ โมคฺคลฺลาน
โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ nu kho, bho moggallāna, hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
‘a realized one still exists after death’ …
อพฺยากตํ โข เอตํ วจฺฉ ภควตา✎ ร่าง
“Abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā:
โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
กึ ปน โภ โมคฺคลฺลาน น
โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ pana, bho moggallāna, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
‘a realized one no longer exists after death’ …
เอตมฺปิ โข วจฺฉ อพฺยากตํ
ภควตา✎ ร่าง
“Etampi kho, vaccha, abyākataṁ bhagavatā:
น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
กึ นุ โข โภ
โมคฺคลฺลาน โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ nu kho, bho moggallāna, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
‘a realized one both still exists and no longer exists after death’ …
อพฺยากตํ โข เอตํ วจฺฉ ภควตา✎ ร่าง
“Abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā:
โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต
ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
กึ ปน โภ โมคฺคลฺลาน เนว โหติ น น โหติ
ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
“Kiṁ pana, bho moggallāna, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
‘a realized one neither still exists nor no longer exists after death’?”
เอตมฺปิ โข วจฺฉ อพฺยากตํ ภควตา✎ ร่าง
“Etampi kho, vaccha, abyākataṁ bhagavatā:
“This too has not been declared by the Buddha.”
เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติ ฯ✎ ร่าง
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.