กถญฺจ นนฺทิย อริยสาวโก อปฺปมาทวิหารี โหติ ฯ✎ ร่าง
Kathañca, nandiya, ariyasāvako appamādavihārī hoti?
And how does a noble disciple live diligently?
อ้างอิงPTS 5.399
อิธ นนฺทิย อริยสาวโก พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต
โหติ✎ ร่าง
Idha, nandiya, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
Firstly, a noble disciple has experiential confidence in the Buddha …
อิติปิ โส ภควา ฯเปฯ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ
ภควาติ ฯ✎ ร่าง
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
โส เตน พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน อสนฺตุฏฺโฐ อุตฺตรึ
วายมติ ทิวา ปวิเวกาย รตฺติยา ปฏิสลฺลานาย ฯ✎ ร่าง
So tena buddhe aveccappasādena asantuṭṭho uttari vāyamati divā pavivekāya rattiṁ paṭisallānāya.
But they’re not content with that confidence, and make a further effort for solitude by day and retreat by night.
ตสฺส เอวํ
อปฺปมตฺตสฺส วิหรโต ปามุชฺชํ ชายติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ appamattassa viharato pāmojjaṁ jāyati.
When they live diligently, joy springs up.
ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ✎ ร่าง
Pamuditassa pīti jāyati.
Being joyful, rapture springs up.
ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ✎ ร่าง
Pītimanassa kāyo passambhati.
When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil.
ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวทยติ✎ ร่าง
Passaddhakāyo sukhaṁ vediyati.
When the body is tranquil, they feel bliss.
สุขิโน
จิตฺตํ สมาธิยติ✎ ร่าง
Sukhino cittaṁ samādhiyati.
And when blissful, the mind becomes immersed in samādhi.
สมาหิเต จิตฺเต ธมฺมา ปาตุภวนฺติ ฯ✎ ร่าง
Samāhite citte dhammā pātubhavanti.
When the mind is immersed in samādhi, principles become clear.
ธมฺมานํ
ปาตุภาวา อปฺปมาทวิหารีเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง
Dhammānaṁ pātubhāvā appamādavihārītveva saṅkhyaṁ gacchati.
Because principles have become clear, they’re reckoned to live diligently.
ปุน จปรํ นนฺทิย
อริยสาวโก ธมฺเม✎ ร่าง
Puna caparaṁ, nandiya, ariyasāvako dhamme …pe…
Furthermore, a noble disciple has experiential confidence in the teaching …
อ้างอิงสยามรัฐ 19.502
สงฺเฆ ฯ✎ ร่าง
saṅghe …pe…
the Saṅgha …
อริยกนฺเตหิ สีเลหิ สมนฺนาคโต
โหติ อกฺขณฺเฑหิ ฯเปฯ สมาธิสํวตฺตนิเกหิ ฯ✎ ร่าง
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi.
And they have the ethical conduct loved by the noble ones … leading to immersion.
โส เตหิ อริยกนฺเตหิ
สีเลหิ อสนฺตุฏฺโฐ อุตฺตรึ วายมติ ทิวา ปวิเวกาย รตฺติยา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สพฺพตฺถ เวทิยติ ฯ
ปฏิสลฺลานาย ฯ✎ ร่าง
So tehi ariyakantehi sīlehi asantuṭṭho uttari vāyamati divā pavivekāya rattiṁ paṭisallānāya.
But they’re not content with that ethical conduct loved by the noble ones, and make a further effort for solitude by day and retreat by night.
ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส วิหรโต ปามุชฺชํ ชายติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ appamattassa viharato pāmojjaṁ jāyati.
When they live diligently, joy springs up.
ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ✎ ร่าง
Pamuditassa pīti jāyati.
Being joyful, rapture springs up.
ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ✎ ร่าง
Pītimanassa kāyo passambhati.
When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil.
ปสฺสทฺธกาโย
สุขํ เวทยติ✎ ร่าง
Passaddhakāyo sukhaṁ vediyati.
When the body is tranquil, they feel bliss.
สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ✎ ร่าง
Sukhino cittaṁ samādhiyati.
And when blissful, the mind becomes immersed in samādhi.
สมาหิเต จิตฺเต ธมฺมา
ปาตุภวนฺติ ฯ✎ ร่าง
Samāhite citte dhammā pātubhavanti.
When the mind is immersed in samādhi, principles become clear.
ธมฺมานํ ปาตุภาวา อปฺปมาทวิหารีเตฺวว สงฺขํ
คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง
Dhammānaṁ pātubhāvā appamādavihārītveva saṅkhyaṁ gacchati.
Because principles have become clear, they’re reckoned to live diligently.
เอวํ โข นนฺทิย อริยสาวโก อปฺปมาทวิหารี โหตีติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho, nandiya, ariyasāvako appamādavihārī hotī”ti.
That’s how a noble disciple lives diligently.”
ปุญฺญาภิสนฺทวคฺโค จตุตฺโถ ฯ✎ ร่าง
Puññābhisandavaggo catuttho.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
อภิสนฺเทน ๑- ตโย วุตฺตา✎ ร่าง
Abhisandā tayo vuttā,
เทฺว เทวปทานิ จ✎ ร่าง
duve devapadāni ca;
สภาคตํ มหานาโม✎ ร่าง
Sabhāgataṁ mahānāmo,
วาสี ๒- กาฬิ จ นนฺทิยาติ✎ ร่าง
vassaṁ kāḷī ca nandiyāti.
—
Saṁyutta Nikāya 55.41
Linked Discourses 55.41
ฯ
-------------
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อภิสนฺทา ฯ ๒ ม. ยุ. วสฺสํ ฯ
สคาถกปุญฺญาภิสนฺทวคฺโค✎ ร่าง
5. Sagāthakapuññābhisandavagga
5. Overflowing Merit, With Verses
ปญฺจโม✎ ร่าง
Paṭhamaabhisandasutta
Overflowing Merit (1st)