เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗๕๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย แผ่นดินใหญ่พึงถึงความสิ้นไป หมดไป ยังเหลือ
ก้อนดินประมาณเท่าเมล็ดกระเบา ๗ ก้อน เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ความ
หมดไป สิ้นไป ของแผ่นดินใหญ่ กับก้อนดินประมาณเท่าเมล็ดกระเบา ๗ ก้อน ที่ยังเหลือ
ไหนจะมากกว่ากัน? ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แผ่นดินใหญ่หมดไป
สิ้นไป มากกว่า ก้อนดินประมาณเท่าเมล็ดกระเบา ๗ ก้อน ที่ยังเหลืออยู่ มีประมาณน้อย
เมื่อเทียบกับแผ่นดินใหญ่ที่หมดไป สิ้นไป ก้อนดินประมาณเท่าเมล็ดกระเบา ๗ ก้อน ที่ยัง
เหลืออยู่ ย่อมไม่ถึงซึ่งการนับ การเปรียบเทียบ หรือแม้ส่วนเสี้ยว.
พ. ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย ทุกข์ของบุคคลผู้เป็นอริยสาวก ฯลฯ เธอ
ทั้งหลายพึงกระทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา.
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว มหาปฐวี ปริกฺขยํ ปริยาทานํ
คจฺเฉยฺย ฐเปตฺวา สตฺต โกลฏฺฐิมตฺติโย คุฬิกา ฯ✎ ร่าง
“Seyyathāpi, bhikkhave, mahāpathavī parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyya ṭhapetvā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā.
“Mendicants, suppose the great earth was worn away and eroded except for seven clay balls the size of jujube seeds.
อ้างอิงสยามรัฐ 19.575 · ฉัฏฐสังคายนา 27.521
ตํ กึ มญฺญถ
ภิกฺขเว✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
What do you think, mendicants?
กตมํ นุ โข พหุตรํ ฯ ยํ วา มหาปฐวิยา ปริกฺขีณํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ยานิ ฯ ๒-๓ ยุ. อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ
ปริยาทินฺนํ ยา วา สตฺต โกลฏฺฐิมตฺติโย คุฬิกา อวสิฏฺฐาติ ฯ✎ ร่าง
katamaṁ nu kho bahutaraṁ—yaṁ vā mahāpathaviyā parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ, yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā”ti?
Which is more: the great earth that has been worn away and eroded, or the seven clay balls the size of jujube seeds that are left?”
เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ มหาปฐวิยา ยทิทํ ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ
อปฺปมตฺติกา สตฺต โกลฏฺฐิมตฺติโย คุฬิกา อวสิฏฺฐา✎ ร่าง
“Etadeva, bhante, bahutaraṁ mahāpathaviyā yadidaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā.
“Sir, the great earth that has been worn away and eroded is certainly more. The seven clay balls the size of jujube seeds are tiny.
สงฺขมฺปิ
น อุเปนฺติ อุปนิธมฺปิ น อุเปนฺติ กลภาคมฺปิ น อุเปนฺติ มหาปฐวิยา ๑-
ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ อุปนิธาย สตฺต โกลฏฺฐิมตฺติโย คุฬิกา
อวสิฏฺฐาติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อริยสาวกสฺส (โสเยว
เปยฺยาโล✎ ร่าง
Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti mahāpathaviyā parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā”ti.
Compared to the great earth that has been worn away and eroded, they don’t count, there’s no comparison, they’re not worth a fraction.”
โยโค กรณีโยติ ฯ✎ ร่าง
yogo karaṇīyo”ti.
That’s why you should practice meditation …”
—
Saṁyutta Nikāya 56.57
Linked Discourses 56.57
—
6. Abhisamayavagga
6. Comprehension